Wynagrodzenie za kapitał a wyrok TSUE C-520/21

Table of Contents

Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału: definicja i zakres pojęcia

Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału to dodatkowe roszczenie banku, charakteryzujące się żądaniem kwoty ponad nominalnie wypłacony kapitał, związkiem z okresem korzystania z pieniędzy oraz brakiem oparcia w dalej obowiązującej umowie. W sprawie C-520/21 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ocenił je przez pryzmat art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG.

Jakiego świadczenia bank żądał ponad zwrot kapitału?

Bank żądałby dodatkowej korzyści ekonomicznej za sam okres, w którym konsument dysponował wypłaconymi środkami, mimo że umowa po wyeliminowaniu nieuczciwych warunków nie mogła dalej wiązać stron. Nie jest to automatyczna część kapitału kredytu CHF.

W języku sporów frankowych nazwa roszczenia bywała różna: „wynagrodzenie”, „rekompensata”, „opłata za korzystanie”, a czasem „urealnienie” kapitału. Dla oceny prawnej liczy się jednak treść żądania i jego efekt ekonomiczny, nie etykieta nadana przez bank.

Zwrot kapitału oznacza żądanie oddania kwoty rzeczywiście wypłaconej konsumentowi przez bank.
Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału oznaczałoby dodatkową kwotę obliczaną za czas korzystania ze środków.
Odsetki umowne wynikają z odpłatności przewidzianej w ważnej umowie kredytu.
Odsetki ustawowe za opóźnienie mogą powstać dopiero po wymagalności świadczenia i opóźnieniu dłużnika.
Waloryzacja kapitału banku wymaga odrębnego zbadania podstawy prawnej oraz skutku ekonomicznego.

W praktyce analizy sporów frankowych najpierw oddzielam kwotę wypłaty od każdej nadwyżki żądanej przez bank. Dopiero wtedy można sprawdzić, czy bank powołuje się na kapitał, odsetki za opóźnienie czy w istocie na zakwestionowane dodatkowe świadczenie.

Dlaczego wynagrodzenie nie jest tym samym co kapitał kredytu?

Wynagrodzenie nie jest kapitałem, ponieważ kapitał stanowi kwotę przekazaną kredytobiorcy, a wynagrodzenie ma stanowić dodatkową korzyść za upływ czasu. Różnica ma zasadnicze znaczenie po stwierdzeniu nieważności umowy frankowej.

Przykład: bank wypłacił 300 000 zł, a konsument wpłacił do banku 260 000 zł. Kwota 300 000 zł opisuje kapitał wypłacony. Żądanie kolejnych 90 000 zł jako ceny korzystania z tych środków byłoby roszczeniem jakościowo innym niż zwrot kapitału. Taki model dodatkowego żądania był przedmiotem oceny TSUE.

Zdanie możliwe do cytowania: Zwrot wypłaconego kapitału i wynagrodzenie za korzystanie z kapitału to dwa różne roszczenia, a wyrok TSUE C-520/21 dotyczy właśnie dodatkowej korzyści żądanej przez bank ponad zwrot kapitału.

Tło sprawy C-520/21 i rola Dyrektywy 93/13

Sprawa C-520/21 dotyczyła skutków upadku umowy konsumenckiej zawierającej nieuczciwe warunki, a nie automatycznego unieważnienia wszystkich kredytów CHF. TSUE badał, czy po takim upadku Bank M. może żądać świadczeń wykraczających poza zwrot kapitału oraz odsetki za opóźnienie dopuszczane przez prawo krajowe.

Na czym polegał spór konsumenta z Bankiem M.?

Spór polegał na ustaleniu, jakie roszczenia mogą przysługiwać stronom po uznaniu, że umowa kredytu nie może nadal obowiązywać z powodu nieuczciwych warunków. Pytanie prejudycjalne nie dotyczyło tego, czy każdy kredyt powiązany z CHF jest nieważny.

Istotne było napięcie między ochroną konsumenta a argumentem banku, że sam zwrot nominalnego kapitału nie rekompensuje mu okresu udostępnienia pieniędzy. TSUE ocenił ten argument z perspektywy unijnej ochrony przed klauzulami abuzywnymi, a nie jako abstrakcyjne rozliczenie ekonomiczne między równorzędnymi przedsiębiorcami.

Bank M. występował w sprawie jako przedsiębiorca zawierający umowę z konsumentem.
Konsument powoływał się na skutki nieuczciwych warunków umownych w kredycie powiązanym z walutą obcą.
Dyrektywa 93/13/EWG reguluje ochronę przed nieuczciwymi warunkami w umowach konsumenckich.
Art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 przewiduje, że nieuczciwe warunki nie wiążą konsumenta na zasadach prawa krajowego.
Art. 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13 wymaga skutecznych środków zapobiegających dalszemu stosowaniu takich warunków.

Jak Dyrektywa 93/13 wpływa na rozliczenia stron?

Dyrektywa 93/13 wpływa na rozliczenia, ponieważ nakazuje zapewnić realną ochronę konsumentowi i nie pozwala osłabiać jej przez korzyść gospodarczą przedsiębiorcy wynikającą z nieuczciwego warunku. Szczegółowe instrumenty rozliczenia określa jednak przede wszystkim prawo krajowe.

„Nieuczciwe warunki w umowie zawieranej przez sprzedawcę lub dostawcę z konsumentem nie będą wiążące dla konsumenta.” - Rada Wspólnot Europejskich, Dyrektywa 93/13/EWG, art. 6 ust. 1, 1993

Polskim punktem odniesienia pozostaje art. 3851 Kodeksu cywilnego. Stanowi on, że postanowienia nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

Zdanie możliwe do cytowania: Dyrektywa 93/13 chroni konsumenta nie tylko przed samym nieuczciwym warunkiem, lecz także przed skutkami rozliczenia, które mogłyby zachęcać bank do dalszego stosowania takich warunków.

Co TSUE orzekł 15 czerwca 2023 roku?

TSUE orzekł 15 czerwca 2023 r., że Dyrektywa 93/13 sprzeciwia się roszczeniom banku wobec konsumenta wykraczającym poza zwrot wypłaconego kapitału oraz odsetki za opóźnienie przewidziane prawem krajowym. Sentencja wyroku w sprawie C-520/21 dotyczy sytuacji, gdy umowa nie może dalej obowiązywać po usunięciu nieuczciwych warunków.

Czy bank może żądać kwoty większej niż wypłacony kapitał i odsetki za opóźnienie?

Nie, jeżeli dodatkowe żądanie banku wobec konsumenta wykracza poza zwrot wypłaconego kapitału i odsetki za opóźnienie przewidziane prawem krajowym w sytuacji opisanej przez TSUE w C-520/21. Ocena konkretnych pism i podstaw prawnych nadal zależy od okoliczności sprawy.

„Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą bank ma prawo żądać od konsumenta świadczeń wykraczających poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę odsetek za opóźnienie.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok C-520/21, 15 czerwca 2023 r.

Sentencja nie znosi automatycznie roszczenia o zwrot kapitału. Odrzuca natomiast konstrukcję, w której bank po upadku umowy uzyskiwałby dodatkowe wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy, mimo że źródłem problemu były nieuczciwe warunki umowne.

Dlaczego odstraszający skutek ma znaczenie?

Odstraszający skutek ma znaczenie, ponieważ bank nie powinien czerpać korzyści, która osłabiałaby konsekwencje stosowania nieuczciwych warunków wobec konsumentów. TSUE wskazał, że ochrona z Dyrektywy 93/13 ma być skuteczna, a nie wyłącznie formalna.

Gdyby przedsiębiorca mógł odzyskać kapitał i dodatkowo pobrać ekonomiczny ekwiwalent korzystania z niego, ryzyko związane ze stosowaniem klauzul abuzywnych byłoby mniejsze. To właśnie taki rezultat TSUE uznał za niezgodny z celem dyrektywy.

Skuteczność ochrony wymaga, aby konsument nie ponosił dodatkowego ciężaru wynikającego z nieuczciwego warunku.
Proporcjonalność nie pozwala zamienić rozliczenia nieważnej umowy w nowe wynagrodzenie banku.
Odstraszający cel odnosi się do zachowania przedsiębiorców stosujących wzorce umowne.
Prawo krajowe nadal określa technikę rozliczenia świadczeń po upadku umowy.
TSUE nie zastępuje sądu krajowego w ustalaniu faktów konkretnego sporu.

Czy konsument może dochodzić dodatkowych roszczeń?

To zależy od podstawy w prawie krajowym i zgodności takiego roszczenia z celami Dyrektywy 93/13. Wyrok C-520/21 nie przyznał automatycznie każdemu konsumentowi dodatkowej rekompensaty.

TSUE pozostawił sądowi krajowemu ocenę roszczeń konsumenta wykraczających poza zwrot spełnionych świadczeń. Nie wolno więc przekształcać wyroku w obietnicę określonej kwoty ani wyniku procesu.

Zdanie możliwe do cytowania: C-520/21 wyklucza dodatkową korzyść banku ponad kapitał i odsetki za opóźnienie, ale nie tworzy automatycznego roszczenia pieniężnego po stronie każdego konsumenta.

Zwrot kapitału, wynagrodzenie i odsetki za opóźnienie

Zwrot kapitału, wynagrodzenie za korzystanie z kapitału i odsetki ustawowe za opóźnienie to trzy odrębne kategorie roszczeń o innych przesłankach oraz funkcjach. Kodeks cywilny rozróżnia świadczenie nienależne, wymagalność zobowiązania i konsekwencje opóźnienia, zwłaszcza w art. 405, 410, 455 i 481.

Czym różni się wynagrodzenie za kapitał od zwrotu kapitału?

Zwrot kapitału dotyczy nominalnej kwoty wypłaconej przez bank, natomiast wynagrodzenie za kapitał byłoby dodatkową zapłatą za możliwość korzystania z tych pieniędzy. Wyrok C-520/21 odnosi się do tej drugiej kategorii po stronie banku.

Kategoria	Co obejmuje?	Znaczenie po nieważności umowy
Zwrot kapitału	Kwotę faktycznie wypłaconą kredytobiorcy.	Może podlegać rozliczeniu według prawa krajowego.
Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału	Dodatkową korzyść za czas używania środków.	Wobec konsumenta sprzeczne ze standardem z C-520/21.
Odsetki umowne	Odpłatność wynikającą z ważnej umowy.	Nie działają automatycznie po upadku umowy.
Odsetki za opóźnienie	Skutek opóźnienia w zapłacie wymagalnego świadczenia.	Możliwe na zasadach prawa krajowego.

Przykład: jeżeli bank wypłacił 400 000 zł, samo wskazanie tej kwoty nie dowodzi, że może doliczyć cenę korzystania z pieniędzy za 10 lat. Najpierw trzeba ustalić, jakie świadczenia strony spełniły, kiedy stały się wymagalne i czy żądanie ma podstawę prawną.

Kiedy mogą powstać odsetki ustawowe za opóźnienie?

Odsetki ustawowe za opóźnienie mogą powstać po nadejściu wymagalności świadczenia oraz po opóźnieniu dłużnika, zgodnie z art. 455 i art. 481 Kodeksu cywilnego. Data ich naliczania nie jest identyczna w każdej sprawie frankowej.

Art. 455 KC stanowi co do zasady, że świadczenie bez oznaczonego terminu powinno zostać spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. Art. 481 KC wiąże odsetki z opóźnieniem w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Znaczenie mogą mieć data doręczenia wezwania, jego precyzja, odpowiedź banku oraz treść żądania procesowego.

Wezwanie do zapłaty powinno wskazywać, czego dokładnie żąda strona i z jakiego tytułu.
Data doręczenia pisma może mieć znaczenie dla ustalenia wymagalności roszczenia.
Odsetki ustawowe za opóźnienie nie są wynagrodzeniem za wcześniejsze korzystanie z kapitału.
Wysokość odsetek wymaga sprawdzenia aktualnego stanu prawnego na dzień analizy.
Przedawnienie roszczeń banku stanowi odrębne zagadnienie od samych odsetek.

Więcej o tej różnicy wyjaśnia hasło odsetki ustawowe za opóźnienie. Zdanie możliwe do cytowania: Odsetki za opóźnienie rekompensują zwłokę po wymagalności roszczenia, a nie zastępują zakwestionowanego przez TSUE wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

C-520/21 a późniejsze postanowienie TSUE C-756/22

Postanowienie TSUE z 11 grudnia 2023 r. w sprawie C-756/22, Bank Millennium S.A., potwierdziło znaczenie standardu ochrony konsumenta przy ocenie dodatkowych żądań banku. Jest to postanowienie, nie wyrok, i nie należy utożsamiać Bank Millennium S.A. z Bankiem M. ze sprawy C-520/21.

Czy zmiana nazwy roszczenia rozwiązuje problem?

Nie, sama zmiana nazwy roszczenia z „wynagrodzenia” na „waloryzację”, „rekompensatę” albo „urealnienie” nie rozstrzyga o jego dopuszczalności. Sąd powinien ocenić rzeczywistą podstawę prawną oraz ekonomiczny skutek żądania.

Postanowienie C-756/22 ma znaczenie właśnie dlatego, że ochrona konsumenta nie może zależeć od redakcyjnego zabiegu w pozwie. Jeżeli żądanie w praktyce daje bankowi korzyść za okres korzystania z kapitału po upadku umowy, należy zestawić je z zasadą wynikającą z Dyrektywy 93/13.

„Przepisy dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie temu, by bank dochodził od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot wypłaconego kapitału i odsetki za opóźnienie.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sens rozstrzygnięcia w postanowieniu C-756/22, 11 grudnia 2023 r.

Nazwa „waloryzacja” nie zwalnia sądu z badania rzeczywistego celu żądania banku.
Nazwa „rekompensata” nie przesądza, że roszczenie ma podstawę w Kodeksie cywilnym.
Skutek ekonomiczny żądania wymaga porównania z kwotą wypłaconego kapitału.
Dyrektywa 93/13 wymaga wykładni, która nie osłabi ochrony konsumenta.
Aktualne orzecznictwo krajowe trzeba sprawdzić przed wykorzystaniem go w konkretnej sprawie.

Zdanie możliwe do cytowania: C-756/22 przypomina, że o ocenie dodatkowego żądania banku decyduje jego treść i skutek, a nie wyłącznie nazwa użyta w pozwie.

Jak odróżnić C-756/22 od C-520/21?

C-520/21 to wyrok z 15 czerwca 2023 r. zawierający zasadniczą odpowiedź dotyczącą dodatkowych roszczeń banku, a C-756/22 to postanowienie z 11 grudnia 2023 r. rozwijające ten kierunek. Oba rozstrzygnięcia odwołują się do Dyrektywy 93/13/EWG.

Nie należy mieszać tych spraw z wyrokiem C-260/18, który dotyczył innych zagadnień związanych z utrzymaniem umowy po usunięciu nieuczciwych postanowień. Precyzja sygnatur jest tu ważna, bo każda sprawa odpowiada na inne pytania prejudycjalne.

Rozliczenie nieważnej umowy według teorii dwóch kondykcji

Teoria dwóch kondykcji to sposób rozliczania, w którym świadczenie konsumenta i świadczenie banku tworzą odrębne roszczenia restytucyjne, charakteryzujące się własną wysokością, wymagalnością i przedawnieniem. W polskim prawie wiąże się ją z art. 405 i art. 410 Kodeksu cywilnego oraz uchwałą Sądu Najwyższego III CZP 6/21 z 7 maja 2021 r.

Jak teoria dwóch kondykcji porządkuje roszczenia banku i konsumenta?

Teoria dwóch kondykcji porządkuje rozliczenie przez osobne badanie tego, co bank wypłacił, i tego, co konsument spełnił na rzecz banku. Nie zakłada automatycznie, że sąd od razu ograniczy rozliczenie do jednej różnicy między dwiema sumami.

Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego III CZP 6/21 przyjęła, że stronie, która spełniła świadczenie na podstawie trwałej bezskuteczności umowy kredytu, przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem drugiej strony.

„Stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej trwałą bezskutecznością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków jako świadczenia nienależnego.” - Sąd Najwyższy, uchwała składu siedmiu sędziów III CZP 6/21, 7 maja 2021 r.

Roszczenie konsumenta może obejmować raty, prowizje i inne świadczenia faktycznie przekazane bankowi.
Roszczenie banku może dotyczyć kapitału rzeczywiście wypłaconego konsumentowi.
Potrącenie wymaga złożenia oświadczenia oraz spełnienia ustawowych przesłanek.
Zarzut zatrzymania wymaga osobnej oceny w świetle stanu prawnego i orzecznictwa.
Przedawnienie bada się odrębnie dla każdego roszczenia i jego wymagalności.

Czy sąd zawsze rozlicza wyłącznie saldo?

Nie, teoria dwóch kondykcji nie opiera się na automatycznym rozliczeniu jedynie salda, choć w sprawie mogą pojawić się potrącenie lub inne zarzuty wpływające na wynik rozliczenia. Każdy z tych mechanizmów wymaga odrębnej analizy.

Przykład: bank wypłacił 250 000 zł, a konsument przez lata przekazał 310 000 zł. Teoria dwóch kondykcji opisuje dwa odrębne roszczenia: banku o 250 000 zł i konsumenta o 310 000 zł. To nie jest gotowa kalkulacja dla konkretnej sprawy, ponieważ pozostają pytania o wymagalność, potrącenie, odsetki i przedawnienie.

Hasło teoria dwóch kondykcji omawia ten mechanizm szerzej, a przedawnienie roszczeń banku wyjaśnia, dlaczego upływ czasu trzeba analizować osobno. Zdanie możliwe do cytowania: Teoria dwóch kondykcji traktuje zwrot świadczeń banku i konsumenta jako dwa samodzielne roszczenia, a nie jako jedno saldo obliczane bez dalszych przesłanek.

Znaczenie wyroku C-520/21 dla frankowicza

Wyrok C-520/21 ma znaczenie dla frankowicza, ponieważ ogranicza możliwość żądania przez bank dodatkowej korzyści za korzystanie z kapitału po upadku umowy z powodu nieuczciwych warunków. Nie zastępuje jednak badania umowy, historii rozliczeń, terminów i aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz TSUE.

Czy C-520/21 automatycznie przesądza wynik każdej sprawy frankowej?

Nie, C-520/21 nie przesądza automatycznie nieważności każdej umowy CHF ani wyniku każdego procesu. Znaczenie wyroku zależy od tego, czy dana umowa zawiera klauzule abuzywne, czy może obowiązywać bez nich oraz jakie dokładnie roszczenia zgłosiły strony.

Z mojej praktyki redakcyjnej wynika, że najbardziej mylące są skróty: „wyrok daje darmowy kredyt” albo „bank niczego nie może żądać”. Żaden z nich nie opisuje sentencji. TSUE odróżnił zwrot kapitału od dodatkowego wynagrodzenia, a sąd krajowy nadal bada fakty i prawo właściwe dla konkretnego sporu.

Treść umowy i regulaminu pozwala ocenić mechanizm indeksacji lub denominacji.
Klauzule abuzywne analizuje się według ich treści oraz okoliczności zawarcia umowy.
Historia wypłaty i spłat pozwala ustalić, jakie świadczenia strony faktycznie spełniły.
Wezwania do zapłaty mogą wpływać na analizę wymagalności oraz odsetek.
Pisma banku pokazują, czy bank dochodzi kapitału, odsetek czy dodatkowego świadczenia.

Definicję podstawowego skutku omawia artykuł nieważność umowy kredytu frankowego, a mechanizm abuzywności wyjaśnia hasło klauzule abuzywne.

Jakie dokumenty i daty powinien ocenić prawnik?

Prawnik powinien najpierw zestawić umowę, regulamin, aneksy, potwierdzenie wypłaty, pełną historię spłat oraz korespondencję stron z konkretnymi datami. Dopiero taki materiał pozwala ocenić roszczenia banku wobec frankowicza i roszczenia konsumenta bez zgadywania.

Umowa kredytu pozwala ustalić, czy kredyt był indeksowany, denominowany oraz jakie tabele kursowe przewidziano.
Regulamin i załączniki mogą zawierać postanowienia istotne dla oceny nieuczciwych warunków.
Aneksy wymagają sprawdzenia, czy i jak zmieniły pierwotny mechanizm rozliczeń.
Historia rachunku pokazuje rzeczywiste kwoty wypłaty, rat, prowizji i ubezpieczeń.
Wezwania do zapłaty oraz ich doręczenie mogą mieć znaczenie dla wymagalności roszczeń.
Pozew, odpowiedź na pozew i zarzuty procesowe wskazują, jakie żądania trzeba od siebie odróżnić.

Przy sprawach YMYL ostrożność jest konieczna: treść umowy, daty i żądania stron mogą zmienić ocenę. Materiały Rzecznika Finansowego mogą pomóc zrozumieć problem, ale nie zastąpią analizy dokumentów przez prawnika.

Zdanie możliwe do cytowania: Wyrok C-520/21 wyznacza granicę dla dodatkowych roszczeń banku, lecz konkretne rozliczenie kredytu frankowego zależy od umowy, dokumentów, wymagalności i okoliczności sprawy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po wyroku TSUE C-520/21 bank może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału?

Nie, TSUE uznał, że Dyrektywa 93/13 sprzeciwia się roszczeniom banku wobec konsumenta wykraczającym poza zwrot wypłaconego kapitału oraz odsetki za opóźnienie przewidziane prawem krajowym. W konkretnej sprawie trzeba jednak zbadać treść żądania banku i podstawę, na którą się powołuje.

Czy wyrok C-520/21 zwalnia frankowicza ze zwrotu kapitału?

Nie. Wyrok rozróżnia zwrot rzeczywiście wypłaconego kapitału od dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z pieniędzy. Termin, zakres i sposób rozliczenia kapitału zależą od prawa krajowego oraz okoliczności konkretnej sprawy.

Czy bank może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie?

To zależy od wymagalności roszczenia i opóźnienia w jego spełnieniu. TSUE nie wykluczył odsetek za opóźnienie przewidzianych prawem krajowym, lecz nie są one tym samym co wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.

Czy wynagrodzenie za kapitał jest tym samym co odsetki kredytowe?

Nie. Odsetki kredytowe są elementem odpłatności ustalonej w ważnej umowie, natomiast sporne wynagrodzenie miałoby rekompensować bankowi korzystanie z pieniędzy po upadku umowy. Po nieważności umowy nie stosuje się automatycznie jej postanowień o odsetkach umownych.

Czy bank może zamiast wynagrodzenia żądać waloryzacji kapitału?

To zależy od rzeczywistej treści żądania, jego podstawy prawnej i skutku ekonomicznego. Sama nazwa „waloryzacja” nie przesądza o dopuszczalności roszczenia, co wynika z kierunku rozumowania potwierdzonego w C-756/22.

Czy wyrok C-520/21 oznacza, że każdy kredyt frankowy jest nieważny?

Nie. Wyrok dotyczy konsekwencji sytuacji, w której umowa nie może dalej obowiązywać po wyeliminowaniu nieuczciwych warunków. To, czy taka sytuacja występuje w danej umowie, ocenia się indywidualnie.

Czy konsument może otrzymać dodatkową rekompensatę od banku?

To zależy od podstawy w prawie krajowym i zgodności roszczenia z celami Dyrektywy 93/13. C-520/21 nie przyznaje automatycznie każdemu konsumentowi dodatkowego świadczenia ani nie gwarantuje uwzględnienia konkretnego żądania.

Źródła i literatura

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej udzielonej po analizie umowy, rozliczeń oraz dokumentów konkretnej sprawy.

Przeczytaj również

r. pr. Piotr Nowicki

Radca prawny specjalizujacy sie w prawie konsumenckim i sporach z bankami. Wyjasnia pojecia i mechanizmy kredytow frankowych jezykiem zrozumialym dla kredytobiorcy, z odwolaniem do orzecznictwa TSUE i Sadu Najwyzszego.