Odsetki a oświadczenie konsumenta

Table of Contents

Odpowiedź w skrócie i granice wniosku z C-140/22

Odsetki ustawowe za opóźnienie w sprawie frankowej po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-140/22 nie mogą zależeć wyłącznie od dodatkowego, sformalizowanego oświadczenia konsumenta złożonego przed sądem. Wyrok z 7 grudnia 2023 r., ECLI:EU:C:2023:965, dotyczył sporu przeciwko mBank S.A. i wykładni dyrektywy Rady 93/13/EWG.

Czy formalne oświadczenie przed sądem warunkuje prawa konsumenta?

Nie, wykonywanie praw przyznanych konsumentowi przez dyrektywę 93/13 nie może być uzależnione od złożenia przed sądem oświadczenia o określonej treści. Nie oznacza to jednak, że sąd pomija stanowisko konsumenta albo że każda umowa CHF automatycznie staje się nieważna.

TSUE zakwestionował rozwiązanie, w którym konsument musiałby najpierw formalnie potwierdzić trzy elementy: brak zgody na nieuczciwy warunek, świadomość konsekwencji nieważności oraz zgodę na upadek umowy. Taki wymóg nie może stać się dodatkową materialną przesłanką ochrony wynikającej z prawa Unii.

Wyrok C-140/22 - dotyczy ochrony konsumenta przed nieuczciwymi warunkami umownymi, a nie automatycznego zasądzania konkretnej kwoty.
Dyrektywa 93/13 - chroni konsumenta przed związaniem nieuczciwym postanowieniem, na zasadach określonych przez prawo krajowe.
Oświadczenie konsumenta - może mieć znaczenie dowodowe lub procesowe, lecz nie powinno blokować wykonywania praw z dyrektywy.
Wezwanie banku do zapłaty - jest odrębnym dokumentem, którego skuteczność może wpływać na wymagalność świadczenia.
Odsetki za opóźnienie - wymagają ustalenia wymagalnego świadczenia pieniężnego i opóźnienia banku w jego zapłacie.

Dlaczego nie ma jednej daty odsetek dla wszystkich spraw?

Nie ma jednej daty, ponieważ początek opóźnienia zależy od treści żądania, sposobu doręczenia bankowi i terminu, w którym bank powinien spełnić świadczenie. C-140/22 eliminuje jeden formalny warunek, ale nie zastępuje analizy dokumentów konkretnej sprawy.

W praktyce należy rozdzielić cztery pytania: czy istnieje roszczenie restytucyjne, kiedy stało się wymagalne, czy bank otrzymał skuteczne wezwanie oraz od jakiego dnia pozostawał w opóźnieniu. Samo powołanie sygnatury C-140/22 nie daje odpowiedzi na wszystkie cztery.

Data sporządzenia reklamacji - nie musi być datą jej doręczenia bankowi ani początkiem opóźnienia.
Data nadania listu - może wymagać zestawienia z potwierdzeniem odbioru lub innym dowodem doręczenia.
Data odpowiedzi banku - bywa istotna dowodowo, ale nie zawsze wyznacza wymagalność roszczenia.
Data doręczenia pozwu - może mieć znaczenie, gdy wcześniej nie wystosowano skutecznego wezwania do zapłaty.
Termin wskazany w wezwaniu - wymaga oceny razem z treścią żądania i okolicznościami sprawy.

Zdanie do cytowania: Wyrok TSUE C-140/22 sprzeciwia się uzależnianiu praw konsumenta z dyrektywy 93/13 od formalnego oświadczenia przed sądem, lecz nie ustanawia identycznej daty naliczania odsetek we wszystkich sporach CHF.

Sprawa C-140/22: strony, umowa i pytania sądu polskiego

Sprawa C-140/22 dotyczyła SM i KM przeciwko mBank S.A., przy udziale Rzecznika Finansowego, oraz kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej. Wyrok wydała dziewiąta izba Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej 7 grudnia 2023 r. (źródło: TSUE, ECLI:EU:C:2023:965).

Kto skierował pytania prejudycjalne do TSUE?

Pytania skierował Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie. Sąd krajowy zwrócił się o wykładnię prawa Unii, ponieważ rozpatrywał skutki nieuczciwych warunków dotyczących kursu wymiany w konsumenckiej umowie kredytu.

Trybunał nie rozpoznaje wtedy sprawy tak, jak sąd odwoławczy od polskiego wyroku. Odpowiada na pytania o znaczenie prawa Unii, a sąd krajowy stosuje tę wykładnię do ustalonego stanu faktycznego, dowodów oraz żądań stron.

SM i KM - byli konsumentami występującymi w sporze przeciwko mBank S.A.
mBank S.A. - był stroną umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej.
Rzecznik Finansowy - uczestniczył w postępowaniu jako instytucja chroniąca klientów rynku finansowego.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie - był sądem odsyłającym w sprawie prejudycjalnej.
TSUE - dokonał wykładni dyrektywy Rady 93/13/EWG, a nie wyliczył indywidualnego rozliczenia stron.

Dlaczego pytania obejmowały wymagalność, odsetki i przedawnienie?

Odpowiedź brzmi: ponieważ skutki nieważności lub braku związania nieuczciwym warunkiem prowadzą do pytań o wzajemny zwrot świadczeń. W sporze o zwrot rat kredytu istotne są nie tylko kwoty, lecz także moment wymagalności, opóźnienie oraz bieg terminów przedawnienia.

Przykład pierwszy: konsument wysyła do banku wezwanie, w którym określa żądaną kwotę i podstawę prawną. Przykład drugi: pozew zawiera żądanie zwrotu, lecz wcześniej konsument nie kierował do banku konkretnego wezwania. Te sytuacje mogą wymagać odmiennej oceny daty początkowej odsetek.

„Sąd krajowy stosuje wykładnię prawa Unii przedstawioną przez TSUE do faktów ustalonych w konkretnej sprawie.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok C-140/22, 2023.

Zdanie do cytowania: C-140/22 jest wyrokiem interpretującym dyrektywę 93/13 w sporze SM i KM przeciwko mBank S.A., dlatego wysokość roszczeń i daty odsetek nadal ustala sąd krajowy.

Dodatkowe oświadczenie konsumenta a ochrona wynikająca z dyrektywy 93/13

Sformalizowane oświadczenie konsumenta o skutkach nieważności umowy to stanowisko procesowe obejmujące brak zgody na utrzymanie nieuczciwego warunku, świadomość konsekwencji upadku umowy i akceptację tej konsekwencji. TSUE uznał, że prawa z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie mogą zależeć od złożenia takiego oświadczenia przed sądem.

Co obejmowało oświadczenie analizowane przez TSUE?

Chodziło o oświadczenie wykraczające poza zwykłe żądanie zapłaty. Konsument miał potwierdzić określony poziom świadomości prawnej oraz swoją zgodę na nieważność umowy, mimo że ocena nieuczciwego charakteru warunku należy do sądu w świetle prawa Unii i prawa krajowego.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Wezwanie do zapłaty służy zakomunikowaniu bankowi żądania określonego świadczenia. Oświadczenie o świadomości skutków nieważności opisuje natomiast stanowisko konsumenta wobec losu umowy.

Brak zgody na klauzulę - oznacza sprzeciw konsumenta wobec dalszego związania nieuczciwym warunkiem.
Świadomość skutków - dotyczy wiedzy o konsekwencjach prawnych eliminacji warunku lub nieważności umowy.
Zgoda na nieważność - była elementem formalnego modelu analizowanego w sprawie C-140/22.
Wezwanie do zapłaty - powinno wskazywać, jakiego świadczenia konsument żąda od banku.
Reklamacja - może zawierać żądanie zapłaty, ale jej skutki zależą od rzeczywistej treści pisma.

Jakie znaczenie mają art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13?

Art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 stanowi, że nieuczciwe warunki nie wiążą konsumenta na zasadach określonych w prawie krajowym. Art. 7 ust. 1 nakazuje państwom członkowskim zapewnić odpowiednie i skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu takich warunków (źródło: dyrektywa Rady 93/13/EWG, 1993).

Nie są to przepisy o automatycznej wygranej w każdym sporze. Wyznaczają jednak kierunek ochrony: sąd krajowy nie powinien tworzyć formalności, które w praktyce utrudniają konsumentowi korzystanie z ochrony przewidzianej przez dyrektywę.

Art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 - odnosi się do braku związania konsumenta nieuczciwym warunkiem.
Art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 - wymaga środków skutecznie zniechęcających do stosowania nieuczciwych warunków.
Nieuczciwe warunki umowne - wymagają oceny treści konkretnej umowy, regulaminu i okoliczności jej zawarcia.
Pouczenie sądu - pomaga konsumentowi zająć świadome stanowisko, ale nie powinno tworzyć nowego warunku roszczenia.
Ochrona konsumencka - ma zachować skuteczność także wtedy, gdy konsument nie posługuje się językiem prawniczym.

„Wykonywanie praw, jakie konsument wywodzi z dyrektywy 93/13, nie może zależeć od sformalizowanego oświadczenia składanego przed sądem.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok C-140/22, 2023, parafraza sentencji.

W redakcyjnej analizie spraw frankowych najwięcej nieporozumień powstaje wtedy, gdy nazwę dokumentu traktuje się jako rozstrzygającą. Liczy się jego treść: kwota, podstawa żądania, termin i doręczenie. To właśnie dokumenty pozwalają odróżnić oświadczenie konsumenta od wymagalności roszczenia.

Zdanie do cytowania: Artykuły 6 ust. 1 i 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 chronią konsumenta przed skutkami nieuczciwych warunków, więc formalne oświadczenie przed sądem nie może być samodzielnym warunkiem wykonywania tej ochrony.

Kiedy mogą rozpocząć się odsetki ustawowe za opóźnienie?

Odsetki ustawowe za opóźnienie mogą rozpocząć bieg po powstaniu wymagalności świadczenia pieniężnego i po popadnięciu dłużnika w opóźnienie. Przy braku oznaczonego terminu spełnienia świadczenia art. 455 Kodeksu cywilnego wiąże obowiązek zapłaty z wezwaniem dłużnika, a art. 481 k.c. reguluje odsetki za czas opóźnienia (źródło: ISAP, Kodeks cywilny).

Jak art. 455 k.c. wpływa na wymagalność roszczenia?

Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy dla danego świadczenia istnieje oznaczony termin zapłaty. Jeżeli go nie ma, art. 455 k.c. przewiduje spełnienie świadczenia niezwłocznie po wezwaniu dłużnika, ale konkretne znaczenie „niezwłocznie” ocenia się w realiach sprawy.

Wezwanie powinno umożliwiać bankowi identyfikację żądania. Pismo zawierające wyłącznie ogólny zarzut abuzywności może działać inaczej niż pismo wskazujące kwotę, podstawę żądania, numer umowy i termin zapłaty.

Sprawdź treść umowy kredytu i regulaminu, ponieważ określony termin świadczenia może zmieniać punkt wyjścia analizy.
Odczytaj wezwanie banku do zapłaty, aby ustalić, czy określało kwotę albo sposób jej wyliczenia.
Ustal podstawę żądania, na przykład zwrot rat po powołaniu się na nieważność umowy CHF.
Zweryfikuj termin wyznaczony bankowi, ponieważ zbyt krótki lub niejasny termin może wywołać spór.
Sprawdź dowód doręczenia, ponieważ data pisma nie jest tożsama z datą dotarcia wezwania do banku.

Jak wezwanie do zapłaty wpływa na początek opóźnienia banku?

Wezwanie może uruchomić obowiązek spełnienia świadczenia, jeśli pozwala ustalić, czego konsument żąda, i zostało skutecznie doręczone bankowi. Odsetki nie wynikają jednak z samego faktu napisania pisma - potrzebne jest ustalenie wymagalności i niespełnienia świadczenia w terminie.

Przykład trzeci: konsument wysyła wezwanie listem poleconym 10 marca, a bank odbiera je 13 marca. Przykład czwarty: pismo wysłano przez formularz bankowy, lecz nie zawierało konkretnego żądania zwrotu. Każdy przypadek wymaga osobnej oceny, a nie prostego liczenia od dnia wysłania.

Art. 455 k.c. - odnosi się do terminu spełnienia świadczenia, gdy termin nie wynika z czynności prawnej ani przepisów.
Art. 481 k.c. - pozwala żądać odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
Potwierdzenie odbioru - jest dowodem pomocnym przy ustalaniu momentu dotarcia wezwania do banku.
Odpowiedź na reklamację - może ujawniać stanowisko banku, ale nie zastępuje analizy treści żądania.
Doręczenie pozwu - może mieć znaczenie, jeśli wcześniej bank nie otrzymał wystarczająco sprecyzowanego wezwania.

Czy oświadczenie złożone dopiero przed sądem przesuwa początek odsetek?

To zależy od treści wcześniejszych pism i od ustalonej wymagalności, lecz samo formalne oświadczenie przed sądem nie może być wyłącznym warunkiem wykonania praw z dyrektywy 93/13. C-140/22 sprzeciwia się automatycznemu przesuwaniu skutków tylko do daty takiego oświadczenia.

Nie oznacza to, że zawsze właściwa jest data reklamacji lub przedsądowego wezwania. Przykład piąty: wezwanie wskazuje zwrot określonej sumy i zostaje doręczone bankowi. Przykład szósty: konsument po raz pierwszy konkretyzuje żądanie dopiero w pozwie. Różnica może mieć znaczenie dla analizy opóźnienia.

Zdanie do cytowania: Art. 455 i art. 481 Kodeksu cywilnego wymagają zbadania wymagalności oraz opóźnienia banku, dlatego data odsetek zależy od treści i doręczenia konkretnego żądania, a nie od samej nazwy dokumentu.

C-140/22 a uchwała Sądu Najwyższego III CZP 6/21

C-140/22 nie uchylił uchwały Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21. TSUE wyjaśnił natomiast wiążący sposób rozumienia art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, który sąd krajowy powinien uwzględnić przy stosowaniu prawa polskiego.

Czego dotyczyła uchwała III CZP 6/21?

Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego III CZP 6/21 stanowi istotne tło krajowej dyskusji o trwałej bezskuteczności umowy, rozliczeniach stron i znaczeniu świadomej decyzji konsumenta. Nie należy jednak sprowadzać jej treści do prostego hasła o obowiązkowym oświadczeniu przed sądem.

W sporach frankowych pojęcia „nieważność”, „trwała bezskuteczność” i teoria dwóch kondykcji bywają używane obok siebie, choć opisują odmienne zagadnienia. Jedno dotyczy losu umowy, inne - sposobu rozliczenia świadczeń spełnionych przez strony.

III CZP 6/21 - jest uchwałą Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., a nie orzeczeniem TSUE.
C-140/22 - jest wyrokiem TSUE z 7 grudnia 2023 r. dotyczącym wykładni dyrektywy 93/13.
Trwała bezskuteczność umowy - była elementem krajowej debaty o skutkach abuzywności klauzul.
Roszczenia restytucyjne - dotyczą zwrotu świadczeń po ustaleniu skutków dla umowy.
Wymagalność - pozostaje odrębnym zagadnieniem wymagającym analizy wezwania i doręczenia.

Czy TSUE zmienił znaczenie świadomej decyzji konsumenta?

Tak, w tym sensie, że wykluczył traktowanie sformalizowanego oświadczenia przed sądem jako warunku wykonywania praw z dyrektywy 93/13. Nie oznacza to rezygnacji z ustalania przez sąd rzeczywistego i świadomego stanowiska konsumenta, gdy wymaga tego ocena sprawy.

Przykład siódmy: konsument po pouczeniu przez sąd podtrzymuje żądanie związane z nieważnością umowy. Pouczenie i stanowisko strony mogą być ważne, ale nie powinny przekształcać się w barierę, która odbiera skutki wcześniej skutecznie zgłoszonemu żądaniu.

Pouczenie sądu - służy zapewnieniu świadomego udziału konsumenta w postępowaniu.
Stanowisko konsumenta - może pomagać w ustaleniu żądania i jego granic procesowych.
Formalny warunek - nie może ograniczać praw przyznanych bezpośrednio przez dyrektywę 93/13.
Wykładnia zgodna z prawem Unii - wymaga od sądu krajowego uwzględnienia wyroku TSUE.
Aktualne orzecznictwo SN - powinno być sprawdzane w oficjalnej bazie przed publikacją lub aktualizacją materiału.

Zdanie do cytowania: TSUE nie uchylił uchwały III CZP 6/21, ale C-140/22 ogranicza możliwość uznania formalnego oświadczenia przed sądem za warunek korzystania przez konsumenta z ochrony dyrektywy 93/13.

Jak oceniać datę początkową odsetek w konkretnej sprawie frankowej?

Datę początkową odsetek ocenia się na podstawie dokumentów: umowy, historii wpłat, wezwania do zapłaty, dowodu doręczenia, odpowiedzi banku i pozwu. Wyrok C-140/22 wzmacnia ochronę przed dodatkowym formalizmem, ale nie zastępuje analizy postanowień umowy ani przepisów Kodeksu cywilnego.

Jakie dokumenty trzeba porównać?

Najpierw należy zestawić dokumenty chronologicznie, a następnie sprawdzić, czy każde pismo jasno komunikuje bankowi zakres żądania. Istotne bywają także załączniki, pełnomocnictwa, potwierdzenia nadania i odbioru oraz odpowiedzi banku na reklamację.

Umowa kredytu i regulamin - pozwalają ustalić mechanizm indeksacji oraz treść klauzul kursowych.
Historia spłat - dokumentuje świadczenia konsumenta i pomaga określić zakres żądania zwrotu.
Reklamacja - wymaga oceny, czy zawierała jednoznaczne żądanie skierowane do banku.
Przedsądowe wezwanie do zapłaty - należy zbadać pod kątem kwoty, podstawy, terminu i doręczenia.
Pozew oraz późniejsze pisma - pokazują, czy i kiedy sprecyzowano żądania procesowe.
Odpowiedź banku - może potwierdzać doręczenie, stanowisko banku albo zakres sporu.

Dlaczego wynik zależy od okoliczności sprawy?

To zależy od umowy, wskazanej podstawy roszczenia, brzmienia wezwania, daty jego doręczenia i zachowania stron. Nawet dwa podobne kredyty CHF mogą różnić się historią korespondencji, zakresem żądania oraz datą, w której bank uzyskał wystarczającą informację do spełnienia świadczenia.

Przykład ósmy: konsument żąda w reklamacji jedynie usunięcia klauzul z umowy. Przykład dziewiąty: konsument wzywa bank do zwrotu oznaczonej kwoty w terminie 14 dni. Te pisma mogą wywoływać odmienne skutki prawne. Nie wolno obiecywać odsetek za konkretny okres bez analizy akt.

Treść umowy CHF - wpływa na ocenę nieuczciwych warunków i możliwości dalszego obowiązywania umowy.
Treść żądania - określa, czego konsument oczekuje od banku.
Data doręczenia - może mieć większe znaczenie niż data widniejąca na piśmie.
Termin zapłaty - należy odczytywać w kontekście art. 455 k.c. i treści wezwania.
Stanowisko banku - może być istotne dowodowo, lecz nie przesądza samodzielnie o wszystkich skutkach.

Jakich skutków C-140/22 nie rozstrzyga automatycznie?

Wyrok nie rozstrzyga automatycznie nieważności każdej umowy kredytu frankowego, wysokości zwrotu rat ani daty naliczania odsetek w indywidualnej sprawie. Ocena abuzywności, skutków eliminacji postanowienia i rozliczeń stron zależy od okoliczności sprawy oraz analizy dokumentów.

Nie należy też utożsamiać odsetek ustawowych za opóźnienie z odsetkami kapitałowymi z umowy kredytu, wynagrodzeniem za korzystanie z kapitału albo waloryzacją. Są to różne instytucje prawne i wymagają odrębnej podstawy oraz argumentacji.

Nieważność umowy kredytu frankowego - wymaga oceny konkretnej umowy i jej postanowień.
Odsetki ustawowe za opóźnienie - wynikają z opóźnienia w spełnieniu wymagalnego świadczenia pieniężnego.
Zwrot rat kredytu - wymaga ustalenia podstawy i zakresu roszczenia restytucyjnego.
Przedawnienie - podlega osobnej ocenie na tle przepisów i faktów sprawy.
C-140/22 - nie jest gotowym kalkulatorem roszczeń przeciwko bankowi.

Zdanie do cytowania: W sprawie frankowej data początkowa odsetek może zależeć od skutecznego wezwania do zapłaty, jego doręczenia oraz wymagalności roszczenia, dlatego nie można jej ustalić wyłącznie na podstawie wyroku C-140/22.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po wyroku C-140/22 konsument musi złożyć przed sądem dodatkowe oświadczenie, aby korzystać z praw wynikających z dyrektywy 93/13?

Nie, TSUE stwierdził, że wykonywanie tych praw nie może zależeć od sformalizowanego oświadczenia zawierającego brak zgody na klauzulę, świadomość skutków i zgodę na nieważność umowy. Sąd może jednak ustalać świadome stanowisko konsumenta w granicach wymaganych dla rozpoznania konkretnej sprawy.

Czy odsetki zawsze należą się od dnia wysłania wezwania do zapłaty?

Nie. Znaczenie mają treść żądania, termin wskazany bankowi, skuteczne doręczenie oraz wymagalność świadczenia na tle art. 455 k.c. Data nadania pisma nie jest automatycznie datą opóźnienia banku.

Czym różni się wezwanie do zapłaty od oświadczenia konsumenta o skutkach nieważności?

Wezwanie do zapłaty służy zażądaniu określonego świadczenia i może wpływać na wymagalność roszczenia. Oświadczenie analizowane w C-140/22 dotyczyło dodatkowo świadomości skutków nieważności oraz stanowiska konsumenta wobec nieuczciwego warunku.

Czy TSUE w sprawie C-140/22 zasądził odsetki konkretnym kredytobiorcom?

Nie. TSUE udzielił wykładni dyrektywy 93/13 na pytania prejudycjalne, natomiast nie obliczał kwot ani nie ustalał daty odsetek dla SM i KM. Takie ustalenia należą do sądu krajowego.

Czy C-140/22 oznacza, że każda umowa kredytu CHF jest nieważna?

Nie. Wyrok dotyczy skutków sytuacji, w której po usunięciu nieuczciwego warunku umowa nie może dalej obowiązywać. Abuzywność postanowień i możliwość utrzymania konkretnej umowy wymagają odrębnej oceny.

Czy C-140/22 uchylił uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 6/21?

Nie, TSUE nie uchyla formalnie uchwał Sądu Najwyższego. Wykładnia prawa Unii przedstawiona przez TSUE wiąże jednak sąd krajowy, który nie powinien stosować interpretacji sprzecznej z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13.

Jakie dokumenty są potrzebne do oceny początku naliczania odsetek?

Znaczenie mogą mieć umowa, regulamin, historia spłat, reklamacja, wezwanie do zapłaty, dowód doręczenia, odpowiedź banku i pozew. Ocena ich skutków zależy od treści dokumentów oraz okoliczności konkretnej sprawy.

Źródła i literatura

Orzecznictwo i prawo Unii

Podstawą omówienia są oficjalne źródła prawa Unii oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przed aktualizacją artykułu należy każdorazowo sprawdzić aktualne brzmienie przepisów i dostępne orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Materiały instytucjonalne i kontekst krajowy

Komunikat Rzecznika Finansowego stanowi pomocnicze źródło instytucjonalne dotyczące znaczenia wyroku. Uchwałę III CZP 6/21 należy weryfikować bezpośrednio w aktualnej bazie orzeczeń Sądu Najwyższego przed publikacją lub zmianą treści.

Rzecznik Finansowy, komunikat dotyczący wyroku TSUE z 7 grudnia 2023 r. w sprawie mBank C-140/22.
Sąd Najwyższy, uchwała składu siedmiu sędziów z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 - dokument należy sprawdzić w oficjalnej bazie orzeczeń SN.
Nieważność umowy kredytu frankowego - hasło słownikowe Frankowe ABC.
Dyrektywa 93/13 i klauzule abuzywne - hasło słownikowe Frankowe ABC.

Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Ocena roszczeń i odsetek zależy od okoliczności konkretnej sprawy oraz analizy dokumentów przez adwokata lub radcę prawnego.

Przeczytaj również

r. pr. Piotr Nowicki

Radca prawny specjalizujacy sie w prawie konsumenckim i sporach z bankami. Wyjasnia pojecia i mechanizmy kredytow frankowych jezykiem zrozumialym dla kredytobiorcy, z odwolaniem do orzecznictwa TSUE i Sadu Najwyzszego.