Czy uchwała Sądu Najwyższego wiąże każdy sąd powszechny? Moc prawna uchwał w sprawach frankowych

Table of Contents

Najkrótsza odpowiedź i mapa pojęć

Moc prawna uchwał SN nie oznacza, że każda uchwała Sądu Najwyższego automatycznie wiąże każdy sąd rejonowy, okręgowy i apelacyjny. Trzeba rozdzielić trzy sytuacje: uchwałę wiążącą w konkretnej sprawie na podstawie art. 390 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, uchwałę mającą moc zasady prawnej oraz uchwałę bez takiego szczególnego skutku. Źródłem tej konstrukcji są Kodeks postępowania cywilnego i ustawa o Sądzie Najwyższym.

Czy każda uchwała SN wiąże sąd powszechny?

Nie. Uchwała SN co do zasady nie jest ustawą ani źródłem powszechnie obowiązującego prawa, dlatego sama przez się nie tworzy formalnego obowiązku dla każdego sądu powszechnego.

To nie znaczy, że uchwała jest obojętna dla praktyki. Sędziowie, pełnomocnicy i banki analizują jej sentencję oraz uzasadnienie, ponieważ uchwała może porządkować rozbieżności w orzecznictwie frankowym. Siła argumentacyjna uchwały bywa bardzo duża, zwłaszcza gdy zapada w składzie siedmiu sędziów albo w pełnym składzie Izby Cywilnej Sądu Najwyższego.

  • Uchwała z art. 390 § 2 k.p.c. - wiąże w postępowaniu, w którym sąd drugiej instancji przedstawił zagadnienie prawne.
  • Uchwała mająca moc zasady prawnej - wiąże składy Sądu Najwyższego na zasadach określonych w art. 87-88 ustawy o Sądzie Najwyższym.
  • Uchwała bez mocy zasady prawnej - może przekonywać argumentacją, lecz jej skutek zależy od podstawy prawnej i kontekstu sprawy.
  • Wyrok TSUE - zawiera wykładnię prawa Unii Europejskiej, w tym dyrektywy 93/13/EWG, którą sąd krajowy powinien uwzględnić przy stosowaniu prawa krajowego.

Jedno zdanie do zapamiętania: uchwała Sądu Najwyższego może wyznaczać kierunek wykładni, ale nie każda tworzy formalne związanie wszystkich sądów powszechnych.

Uchwała Sądu Najwyższego w systemie źródeł prawa

Uchwała Sądu Najwyższego to forma rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, charakteryzująca się funkcją interpretacyjną, dążeniem do jednolitości orzecznictwa i zależnością skutku od składu oraz podstawy prawnej. Nie zastępuje ustawy, choć może istotnie wpływać na sposób jej rozumienia przez sądy.

Czym jest uchwała Sądu Najwyższego?

Uchwała Sądu Najwyższego jest rozstrzygnięciem prawnym podejmowanym między innymi wtedy, gdy w praktyce pojawia się istotna wątpliwość wymagająca ujednolicenia wykładni.

W sporach dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do CHF pytania prawne dotyczą zwykle skutków klauzul abuzywnych w umowie frankowej, dalszego obowiązywania umowy po usunięciu klauzuli kursowej, wzajemnych rozliczeń albo przedawnienia roszczeń. Sama sygnatura nie wystarcza. Redakcja, analizując orzecznictwo, powinna zawsze sprawdzić sentencję, datę, skład orzekający i przepis będący podstawą uchwały.

  • Uchwała może odpowiadać na pytanie prawne przedstawione przez sąd drugiej instancji w konkretnej sprawie.
  • Uchwała może być podjęta przez skład trzech albo siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, a jej status nie jest w obu sytuacjach automatycznie taki sam.
  • Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej dotyczy zwykle zagadnień o znaczeniu szerszym dla praktyki orzeczniczej.
  • Sentencja uchwały określa rozstrzygnięcie, a uzasadnienie pokazuje tok wykładni i granice zastosowania tezy.

Dlaczego uchwała nie zastępuje ustawy?

Uchwała nie zastępuje ustawy, ponieważ art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zawiera zamknięty katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa i nie wymienia w nim uchwał Sądu Najwyższego.

W katalogu tym znajdują się Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Na obszarze działania organów, które je ustanowiły, źródłami prawa mogą być także akty prawa miejscowego. Uchwała SN pełni inną rolę: pomaga ustalić, jak rozumieć istniejący przepis.

„Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.” - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 87 ust. 1, 1997

Jak niezawisłość sędziego wpływa na znaczenie uchwały?

Sędzia podlega Konstytucji i ustawom, co wynika wprost z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego sąd powszechny nie może traktować nawet ważnej uchwały SN jak przepisu, który samodzielnie rozstrzyga sprawę.

Nie oznacza to dowolności. Sąd powinien wyjaśnić podstawę prawną i tok rozumowania, a jego wyrok może zostać zbadany w instancji odwoławczej. W sprawie frankowej oznacza to potrzebę odniesienia wykładni do treści konkretnej umowy, sposobu ustalania kursu CHF oraz pozycji konsumenta.

  • Art. 87 Konstytucji RP określa źródła powszechnie obowiązującego prawa, a nie moc zasad prawnych SN.
  • Art. 178 ust. 1 Konstytucji RP chroni niezawisłość sędziowską i wskazuje Konstytucję oraz ustawy jako podstawowe punkty odniesienia.
  • Uchwała SN może wspierać wykładnię przepisu, lecz nie może zmienić brzmienia ustawy.
  • Argument z uchwały wymaga zestawienia z faktami konkretnego postępowania, a nie wyłącznie z nagłówkiem medialnym.

Kiedy uchwała SN wiąże w konkretnej sprawie?

Uchwała SN wiąże w konkretnej sprawie wtedy, gdy została podjęta po przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji w trybie art. 390 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 390 § 2 k.p.c. związanie dotyczy sprawy, z której pytanie prawne wyszło, a nie wszystkich podobnych sporów konsumenckich.

Jak działa art. 390 § 2 k.p.c.?

Mechanizm obejmuje trzy kroki: sąd drugiej instancji dostrzega poważną wątpliwość prawną, przedstawia ją Sądowi Najwyższemu, a następnie stosuje uchwałę przy dalszym rozpoznawaniu tej samej sprawy.

Przepis nie tworzy automatycznej reguły dla wszystkich kredytobiorców CHF. Związanie trzeba odczytywać łącznie z treścią pytania prawnego, stanem faktycznym oraz zakresem rozpoznania przez sąd.

  1. Sąd apelacyjny albo sąd okręgowy działający jako sąd drugiej instancji identyfikuje zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości.
  2. Sąd przedstawia zagadnienie Sądowi Najwyższemu w postanowieniu, które określa faktyczne i prawne tło sprawy.
  3. Sąd Najwyższy podejmuje uchwałę odpowiadającą na sformułowane pytanie prawne.
  4. Po otrzymaniu uchwały sąd rozpoznający tę sprawę jest nią związany w granicach wynikających z art. 390 § 2 k.p.c.

„Uchwała rozstrzygająca zagadnienie prawne wiąże w danej sprawie.” - Kodeks postępowania cywilnego, art. 390 § 2

Co oznacza zwrot „w danej sprawie”?

Zwrot „w danej sprawie” oznacza konkretne postępowanie, z którego przekazano pytanie prawne, a nie każdą sprawę o kredyt frankowy zawierającą podobne postanowienie.

Przykład pierwszy: jedna umowa może przewidywać wypłatę w złotych i przeliczenie według tabeli kursowej banku, a druga wypłatę oraz spłatę w CHF. Nawet jeśli oba spory dotyczą ryzyka walutowego, różnice w konstrukcji indeksacji albo denominacji mogą mieć znaczenie dla zastosowania argumentacji z uchwały.

  • Zakres pytania prawnego ogranicza zakres odpowiedzi Sądu Najwyższego.
  • Stan faktyczny konkretnej umowy może różnić się od umowy analizowanej w uchwale.
  • Żądanie konsumenta, na przykład ustalenie nieważności umowy kredytu frankowego, wpływa na przedmiot rozpoznania.
  • Zmiana stanu prawnego albo późniejsze orzecznictwo TSUE może wymagać ponownej oceny argumentacji.

Co oznacza uchwała mająca moc zasady prawnej?

Co oznacza uchwała mająca moc zasady prawnej?

Uchwała mająca moc zasady prawnej to uchwała o szczególnym skutku wewnątrz Sądu Najwyższego, charakteryzująca się związaniem składów SN i procedurą odstąpienia wskazaną w art. 88 ustawy o Sądzie Najwyższym. Nie staje się przez to ustawą ani źródłem powszechnie obowiązującego prawa.

Kiedy uchwała uzyskuje moc zasady prawnej?

Uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego, połączonych izb oraz całej izby uzyskują moc zasad prawnych z chwilą podjęcia, zgodnie z art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Również skład siedmiu sędziów może postanowić o nadaniu swojej uchwale mocy zasady prawnej. Ten status trzeba potwierdzić w oficjalnym materiale źródłowym. Nie wolno zakładać go wyłącznie dlatego, że dana sprawa była głośna albo często cytowana przez kancelarie.

  • Pełny skład Sądu Najwyższego uzyskuje moc zasady prawnej z chwilą podjęcia uchwały na podstawie art. 87 § 1 ustawy o SN.
  • Połączone izby Sądu Najwyższego uzyskują ten sam skutek z mocy ustawy.
  • Uchwała całej izby, w tym Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, również ma taki status.
  • Skład siedmiu sędziów może nadać swojej uchwale moc zasady prawnej w odrębnym rozstrzygnięciu.

Kogo wiąże zasada prawna Sądu Najwyższego?

Zasada prawna wiąże składy Sądu Najwyższego, a nie automatycznie sądy rejonowe, okręgowe i apelacyjne. Jej znaczenie dla sądów powszechnych ma przede wszystkim charakter interpretacyjny i praktyczny.

To rozróżnienie ma znaczenie w sprawach CHF. Sąd pierwszej instancji może szeroko odwołać się do zasady prawnej, ale powinien nadal samodzielnie zastosować art. 3851 Kodeksu cywilnego, przepisy o nienależnym świadczeniu oraz standard ochrony konsumenta wynikający z dyrektywy 93/13/EWG.

Rodzaj rozstrzygnięcia Formalny skutek Znaczenie dla sądu powszechnego
Uchwała z art. 390 § 2 k.p.c. Wiąże w sprawie, z której przedstawiono pytanie prawne. Poza tą sprawą może stanowić argument interpretacyjny.
Uchwała mająca moc zasady prawnej Wiąże składy Sądu Najwyższego. Oddziałuje silnie na linię orzeczniczą, lecz nie jest ustawą.
Wyrok TSUE w trybie prejudycjalnym Wyjaśnia prawo Unii Europejskiej wiążąco dla jego stosowania. Sąd krajowy powinien stosować prawo krajowe zgodnie z wykładnią prawa UE.

Jak Sąd Najwyższy może odstąpić od zasady prawnej?

Skład Sądu Najwyższego, który chce odstąpić od zasady prawnej, nie może uczynić tego zwykłym pominięciem wcześniejszej uchwały. Art. 88 ustawy o Sądzie Najwyższym przewiduje przekazanie zagadnienia odpowiednio powiększonemu składowi.

Przykład drugi: jeżeli skład trzech sędziów SN uzna, że wcześniejsza zasada prawna wymaga zmiany, powinien przedstawić zagadnienie składowi siedmiu sędziów. Gdy zasada pochodzi od składu siedmiu sędziów, właściwy może być skład całej Izby Cywilnej. Procedura służy stabilności orzecznictwa.

  • Art. 88 ustawy o SN chroni spójność wykładni przyjętej jako zasada prawna.
  • Odstąpienie wymaga przekazania zagadnienia składowi właściwemu do zmiany zasady.
  • Zmiana nie następuje przez samą krytykę uchwały w uzasadnieniu późniejszego wyroku.
  • Nowe orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej może być ważnym argumentem w dyskusji o aktualności wcześniejszej wykładni.

Uchwały frankowe w praktyce: III CZP 25/22 i III CZP 6/21

Uchwała III CZP 25/22 z 25 kwietnia 2024 r. została podjęta przez pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, dlatego ma moc zasady prawnej na podstawie art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym. Dotyczy istotnych skutków niedozwolonych postanowień kursowych w umowach kredytowych powiązanych z CHF.

Jaką moc ma uchwała III CZP 25/22?

III CZP 25/22 wiąże składy Sądu Najwyższego jako zasada prawna i ma duże znaczenie argumentacyjne dla sądów powszechnych, lecz nie rozstrzyga automatycznie każdej umowy frankowej.

Uchwała była wcześniej prowadzona pod sygnaturą III CZP 11/21. Jej znaczenie nie polega na „masowym unieważnieniu” umów, lecz na uporządkowaniu odpowiedzi na pytania o konsekwencje abuzywności klauzul kursowych, możliwość dalszego trwania umowy, wzajemne roszczenia stron, przedawnienie i odsetki.

Uchwała III CZP 25/22 dotyczy skutków prawnych niedozwolonych postanowień określających kurs waluty w umowach kredytu konsumenckiego powiązanego z CHF. - Izba Cywilna Sądu Najwyższego, uchwała pełnego składu, 25 kwietnia 2024 r.

  • III CZP 25/22 analizuje skutki eliminacji nieuczciwego mechanizmu kursowego z umowy konsumenckiej.
  • III CZP 25/22 odnosi się do możliwości dalszego obowiązywania umowy po usunięciu abuzywnego postanowienia.
  • III CZP 25/22 obejmuje zagadnienia rozliczeń banku i konsumenta po stwierdzeniu niewiązania postanowień.
  • III CZP 25/22 wymaga ostrożnego stosowania do konkretnej treści umowy, a nie mechanicznego kopiowania tezy do pozwu.

Dlaczego III CZP 6/21 jest ważna dla teorii dwóch kondykcji?

Uchwała III CZP 6/21 z 7 maja 2021 r. ma moc zasady prawnej i jest istotna dla rozliczeń stron nieważnej umowy, ponieważ potwierdziła odrębność roszczeń banku oraz konsumenta.

W uproszczeniu teoria dwóch kondykcji zakłada, że każda strona dochodzi własnego świadczenia nienależnego. Konsument może dochodzić zwrotu spełnionych rat, a bank - jeżeli ma ku temu podstawę prawną i skutecznie zgłasza roszczenie - zwrotu udostępnionego kapitału. Nie jest to to samo co automatyczne saldo wyliczane według teorii salda.

  • III CZP 6/21 dotyczy rozliczenia świadczeń po trwałej bezskuteczności albo nieważności umowy kredytu.
  • Teoria dwóch kondykcji traktuje roszczenie konsumenta i roszczenie banku jako odrębne roszczenia.
  • Wymagalność, przedawnienie oraz zarzut zatrzymania mogą wymagać osobnej analizy prawnej.
  • Wyliczenie kwot zależy od historii spłat, wypłaconego kapitału, waluty i konkretnych żądań stron.

Czy uchwała frankowa automatycznie unieważnia wszystkie umowy CHF?

Nie. Uchwała frankowa nie unieważnia automatycznie wszystkich umów CHF, ponieważ sąd bada konkretne klauzule, okoliczności zawarcia umowy, status konsumenta i zgłoszone żądanie.

Przykład trzeci: dwie umowy zawarte w tym samym banku mogą posługiwać się inną tabelą kursową, innym mechanizmem wypłaty lub odmiennym aneksem. Przykład czwarty: klient prowadzący działalność gospodarczą może potrzebować odrębnej oceny, czy w danej czynności występował jako konsument. Wynik zawsze zależy od okoliczności sprawy.

  • Rodzaj kredytu - indeksowany albo denominowany - wpływa na opis mechanizmu walutowego.
  • Treść tabeli kursowej banku może mieć znaczenie dla oceny transparentności i abuzywności.
  • Status konsumenta bada się w odniesieniu do celu oraz okoliczności zawarcia umowy.
  • Żądanie o ustalenie nieważności, zapłatę albo rozliczenie świadczeń wyznacza ramy procesu.

Czym różni się uchwała SN od wyroku TSUE?

Czym różni się uchwała SN od wyroku TSUE?

Uchwała SN i wyrok TSUE pełnią różne funkcje: Sąd Najwyższy interpretuje przede wszystkim prawo krajowe, natomiast Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonuje wiążącej wykładni prawa Unii, w tym dyrektywy 93/13/EWG. W sporze frankowym sąd krajowy powinien stosować polskie przepisy z poszanowaniem tej wykładni.

Jakie znaczenie ma dyrektywa 93/13/EWG?

Dyrektywa 93/13/EWG ustanawia standard ochrony konsumenta przed nieuczciwymi warunkami w umowach zawieranych z przedsiębiorcą. W polskiej praktyce jej mechanizm łączy się między innymi z art. 3851 Kodeksu cywilnego.

Przykład piąty: bank nie może bronić niejasnego mechanizmu kursowego wyłącznie twierdzeniem, że konsument podpisał umowę. Sąd bada, czy warunek został sformułowany jasno i czy przedsiębiorca przekazał informacje pozwalające ocenić ekonomiczne konsekwencje ryzyka walutowego.

  • Dyrektywa 93/13/EWG dotyczy nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
  • Art. 3851 Kodeksu cywilnego stanowi krajową podstawę kontroli klauzul abuzywnych.
  • TSUE interpretuje prawo Unii, a sąd krajowy stosuje tę wykładnię w rozpoznawanej sprawie.
  • Uchwała SN nie może pozbawić konsumenta ochrony wynikającej z prawa Unii.

Co wynika z wyroku TSUE C-260/18 w sprawie Dziubak?

Wyrok TSUE C-260/18 z 3 października 2019 r. wskazał, że po usunięciu nieuczciwych warunków kursowych sąd krajowy ocenia możliwość dalszego obowiązywania umowy z uwzględnieniem ochrony konsumenta przewidzianej przez dyrektywę 93/13.

Trybunał nie „unieważnił” w tym wyroku wszystkich kredytów CHF. Udzielił odpowiedzi na pytania prejudycjalne w określonym stanie sprawy. Przykład szósty: sąd nie może dowolnie zastąpić abuzywnej klauzuli ogólnym przepisem krajowym tylko po to, aby utrzymać umowę, jeśli prowadziłoby to do osłabienia ochrony konsumenta.

Wyrok C-260/18 wymaga, aby skutki usunięcia nieuczciwego warunku oceniano w świetle celu ochronnego dyrektywy 93/13/EWG. - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa Dziubak, 2019

  • C-260/18 zapadł 3 października 2019 r. i dotyczył umowy kredytu indeksowanego do CHF.
  • Sprawa Dziubak odnosi się do skutków nieuczciwych warunków umownych w relacji konsument-bank.
  • Późniejsze orzeczenia TSUE, w tym C-520/21 i C-756/22, mogą mieć znaczenie dla konkretnych kwestii rozliczeniowych.
  • Datę orzeczenia trzeba uwzględniać, ponieważ linia orzecznicza prawa Unii rozwija się wraz z kolejnymi odpowiedziami prejudycjalnymi.

Co moc uchwały oznacza dla frankowicza?

Moc uchwały może wzmacniać argumentację frankowicza, lecz nie jest gwarancją nieważności umowy, zwrotu określonej kwoty ani wygranej z bankiem. Znaczenie uchwały zależy od rodzaju kredytu, brzmienia klauzul kursowych, statusu konsumenta, żądań stron oraz aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego i TSUE.

Jak sprawdzić, czy uchwała pasuje do konkretnej umowy?

Najpierw trzeba porównać sentencję uchwały z treścią umowy, regulaminu, aneksów i historią rozliczeń, a dopiero później oceniać jej przydatność jako argumentu.

Przykład siódmy: uchwała dotycząca skutków abuzywnej tabeli kursowej będzie mniej użyteczna, jeśli spór dotyczy wyłącznie sposobu naliczania oprocentowania opartego na LIBOR albo SARON. Przykład ósmy: przejście banku z LIBOR na SARON może mieć odrębne znaczenie kontraktowe i nie odpowiada pytaniu o moc uchwały w zakresie klauzul przeliczeniowych.

  1. Odczytaj pełną sentencję uchwały z oficjalnej bazy Sądu Najwyższego, a nie wyłącznie z omówienia prasowego.
  2. Sprawdź skład orzekający oraz to, czy uchwała ma moc zasady prawnej na podstawie art. 87 ustawy o SN.
  3. Porównaj stan faktyczny uchwały z mechanizmem indeksacji albo denominacji w swojej umowie.
  4. Ustal, czy sprawa dotyczy abuzywności, nieważności, rozliczeń, przedawnienia, spreadu czy oprocentowania.
  5. Zweryfikuj późniejsze wyroki TSUE i Sądu Najwyższego przed wykorzystaniem tezy w piśmie procesowym.

Czy sąd powszechny może orzec inaczej niż wynika z uchwały SN?

To zależy. Sąd powszechny może przyjąć inną wykładnię, jeżeli uchwała nie wiąże go w konkretnej sprawie na podstawie przepisu szczególnego, ale powinien przedstawić rzeczowe uzasadnienie.

Silna uchwała, zwłaszcza zasada prawna, zwykle wpływa na przewidywalność argumentacji. Nie zwalnia jednak sądu z oceny materiału dowodowego. Przykład dziewiąty: odmienne postanowienie umowne, skuteczny aneks albo brak statusu konsumenta może prowadzić do odmiennej oceny prawnej mimo podobieństwa do sprawy opisanej w uchwale.

  • Sąd powszechny nie jest automatycznie związany każdą zasadą prawną Sądu Najwyższego.
  • Odchodząc od dominującej wykładni, sąd powinien uzasadnić różnicę w stanie faktycznym albo prawie.
  • Wyrok sądu pierwszej instancji może podlegać kontroli apelacyjnej.
  • Aktualne prawo Unii i wyroki TSUE stanowią ważne tło dla krajowej wykładni przepisów konsumenckich.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każda uchwała Sądu Najwyższego wiąże sąd rejonowy?

Nie. Uchwała SN nie jest sama przez się powszechnie obowiązującym źródłem prawa, dlatego co do zasady nie wiąże formalnie każdego sądu rejonowego. Wyjątkiem może być między innymi uchwała podjęta w trybie art. 390 k.p.c., ale wtedy związanie dotyczy danej sprawy.

Co oznacza, że uchwała ma moc zasady prawnej?

Moc zasady prawnej oznacza szczególny skutek wewnątrz Sądu Najwyższego. Składy SN są nią związane, a odstąpienie wymaga procedury z art. 88 ustawy o Sądzie Najwyższym. Nie oznacza to, że uchwała staje się ustawą.

Czy III CZP 25/22 wiąże wszystkie sądy w sprawach frankowych?

Nie automatycznie. Uchwała III CZP 25/22 ma moc zasady prawnej i wiąże składy Sądu Najwyższego, a dla sądów powszechnych stanowi bardzo ważny punkt odniesienia interpretacyjnego. Każdy sąd nadal bada konkretną umowę i okoliczności sporu.

Czy uchwała SN automatycznie unieważnia umowę kredytu CHF?

Nie. Uchwała wyjaśnia określone zagadnienia prawne, ale nie zastępuje indywidualnego badania klauzul, statusu konsumenta oraz żądań stron. Wynik zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Czym uchwała SN różni się od wyroku TSUE?

Sąd Najwyższy interpretuje przede wszystkim prawo krajowe, a Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśnia prawo Unii, w tym dyrektywę 93/13/EWG. Sąd krajowy powinien stosować polskie przepisy w zgodzie z wiążącą wykładnią prawa UE.

Czy można powołać uchwałę SN w pozwie lub apelacji?

Tak, strona może przywołać uchwałę jako argument wspierający określoną wykładnię prawa. Jej realne znaczenie zależy jednak od przedmiotu sporu, treści umowy, podstawy prawnej i aktualnego orzecznictwa. Samo wskazanie sygnatury nie przesądza o wyniku postępowania.

Czy uchwała III CZP 6/21 dotyczy każdej sprawy o zwrot rat?

Nie wprost. III CZP 6/21 jest ważna dla rozumienia teorii dwóch kondykcji, ale sąd musi ocenić konkretne świadczenia, zarzuty stron i kwestie przedawnienia. Rozliczenie wymaga analizy dokumentów oraz historii płatności.

Źródła i literatura

Źródła i literatura

Poniższe materiały należy sprawdzić przed publikacją pod kątem aktualnego tekstu jednolitego ustaw, sentencji uchwał oraz późniejszego orzecznictwa TSUE.

Akty prawne i orzecznictwo

  1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483, w szczególności art. 87 i art. 178 ust. 1.
  2. Kodeks postępowania cywilnego, ustawa z 17 listopada 1964 r., art. 390 § 1-2.
  3. Ustawa o Sądzie Najwyższym, ustawa z 8 grudnia 2017 r., art. 87-88.
  4. Sąd Najwyższy, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.
  5. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok z 3 października 2019 r., C-260/18, ECLI:EU:C:2019:819, Dziubak.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej udzielonej przez radcę prawnego lub adwokata.

Przeczytaj również