Art. 496 i 497 KC a kredyt frankowy - skąd wynika spór o możliwość zastosowania prawa zatrzymania?

Czym jest prawo zatrzymania w sprawie kredytu frankowego?

Prawo zatrzymania to uprawnienie pozwalające czasowo wstrzymać zwrot własnego świadczenia do chwili zaoferowania świadczenia wzajemnego albo zabezpieczenia roszczenia. W sprawach o kredyt frankowy art. 496 KC i art. 497 KC zestawiano z rozliczeniem banku i konsumenta, jednak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-28/22 z 14 grudnia 2023 r. ocenił tę konstrukcję przez pryzmat ochrony z dyrektywy 93/13/EWG.

Co daje prawo zatrzymania?

Prawo zatrzymania daje stronie możliwość odmowy spełnienia należnego świadczenia do czasu, gdy druga strona zaoferuje świadczenie wzajemne lub zapewni odpowiednie zabezpieczenie. Nie powoduje samo przez się wygaśnięcia długu ani nie zastępuje rozliczenia stron.

W języku procesowym często mówi się o „zarzucie zatrzymania banku”. Trzeba jednak oddzielić dwie sprawy: materialnoprawne oświadczenie skierowane do drugiej strony oraz powołanie się na jego skutki przed sądem. Samo użycie tej nazwy w piśmie nie rozstrzyga, czy przesłanki ustawowe rzeczywiście wystąpiły.

  • Art. 496 KC przewiduje wstrzymanie zwrotu świadczenia po odstąpieniu od umowy wzajemnej do czasu zaoferowania zwrotu albo zabezpieczenia roszczenia.
  • Art. 497 KC rozszerza rozwiązanie z art. 496 KC na wypadek rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.
  • Bank, który powołuje się na zatrzymanie, nie umarza przez to wierzytelności konsumenta o zwrot nienależnie pobranych rat.
  • Konsument nadal może mieć roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych bez podstawy prawnej, oceniane według faktów konkretnej sprawy.
  • Ocena skuteczności oświadczenia wymaga sprawdzenia jego treści, daty doręczenia oraz tego, czego bank rzeczywiście zażądał.

Zdanie do cytowania: prawo zatrzymania ma zasadniczo charakter czasowo zabezpieczający, a nie umarzający, dlatego nie jest tym samym co potrącenie wierzytelności (źródło: Kodeks cywilny, art. 496-498).

Kiedy pojawia się zaoferowanie świadczenia lub zabezpieczenie?

Ustawa mówi o „zaofiarowaniu zwrotu” otrzymanego świadczenia albo o zabezpieczeniu roszczenia o zwrot. To są odrębne warianty. Nie wystarcza ogólne stwierdzenie, że druga strona „powinna oddać kapitał”; znaczenie ma konkretne oświadczenie i jego zgodność z przesłankami prawa krajowego oraz prawa Unii.

Przykład pierwszy: konsument żąda 180 000 zł wpłaconych rat, a bank wskazuje na wypłacony kapitał 250 000 zł. Taka różnica liczb nie przesądza jeszcze o prawie zatrzymania. Sąd analizuje między innymi charakter umowy, sposób sformułowania oświadczenia i skutki dla odsetek za opóźnienie.

Przykład drugi: bank składa oświadczenie dopiero po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji. Data może mieć znaczenie dla oceny opóźnienia, ale nie tworzy automatycznie skutecznego prawa zatrzymania.

Co regulują art. 496 i 497 KC?

Art. 496 KC reguluje rozliczenie po odstąpieniu od umowy wzajemnej, a art. 497 KC nakazuje odpowiednie stosowanie tej reguły przy rozwiązaniu lub nieważności umowy wzajemnej. Kluczowym warunkiem obu przepisów jest więc wzajemny charakter danego stosunku, co stało się osią sporu dotyczącego kredytu frankowego (źródło: Kodeks cywilny z 23 kwietnia 1964 r.).

Jak działa art. 496 KC po odstąpieniu od umowy?

Art. 496 KC opisuje sytuację, w której jedna strona umowy wzajemnej ma zwrócić otrzymane świadczenie, ale może powstrzymać się ze zwrotem do czasu odpowiedniego działania drugiej strony. Przepis nie ustanawia ogólnej zasady, że każdy dłużnik może zatrzymać każdą należność.

W sporach frankowych przepis przywoływano zazwyczaj nie dlatego, że strony odstępowały od umowy kredytu, lecz przez odesłanie z art. 497 KC do skutków nieważności. To odesłanie nie usuwa wymogu badania, czy umowę kredytu można uznać za umowę wzajemną w rozumieniu tych przepisów.

  • Odstąpienie od umowy jest instytucją inną niż stwierdzenie nieważności umowy od początku.
  • Nieważność oznacza brak skutecznego związania stron umową, podczas gdy odstąpienie dotyczy umowy wcześniej zawartej i obowiązującej.
  • Art. 497 KC odsyła do art. 496 KC odpowiednio, co wymaga uwzględnienia specyfiki danego stosunku prawnego.
  • Umowa kredytu bankowego jest odpłatna i dwustronnie zobowiązująca, lecz te cechy same nie kończą sporu o jej wzajemność.
  • W sprawie konsumenckiej wykładnia przepisów krajowych musi pozostawać zgodna z dyrektywą 93/13/EWG.

Co oznacza nieważność dla rozliczenia banku i konsumenta?

Jeżeli sąd uzna, że po usunięciu niedozwolonych postanowień umowa nie może dalej obowiązywać, strony rozliczają świadczenia spełnione bez skutecznej podstawy umownej. W praktyce często łączy się to z teorią dwóch kondykcji, zgodnie z którą każda strona ma własne roszczenie o zwrot swojego świadczenia.

Przykład trzeci: konsument zapłacił łącznie 310 000 zł, a bank wypłacił 300 000 zł kapitału. Istnienie dwóch roszczeń nie oznacza, że rozliczą się one automatycznie. Potrzebne może być spełnienie świadczenia, dobrowolne porozumienie albo skuteczne potrącenie.

„Parafraza: art. 496 i 497 KC odnoszą mechanizm zatrzymania do umów wzajemnych oraz do ich nieważności lub rozwiązania.” - Sejm RP, Kodeks cywilny, art. 496-497, 1964

Czy umowa kredytu jest umową wzajemną?

To zależy od przyjętej wykładni i aktualnego stanu orzecznictwa. Spór dotyczył tego, czy udostępnienie kapitału przez bank oraz obowiązek zwrotu kapitału i zapłaty odsetek tworzą świadczenia wzajemne w rozumieniu art. 496 i 497 KC. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 31/23 z 19 czerwca 2024 r. wypowiedział się przeciwko przyznaniu bankowi prawa zatrzymania w takim rozliczeniu.

Dlaczego kwalifikacja umowy jako wzajemnej ma znaczenie?

Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy art. 496 i 497 KC w ogóle mogą znaleźć zastosowanie. Bez uznania kredytu za umowę wzajemną bank nie może wyprowadzać prawa zatrzymania wyłącznie z tych dwóch przepisów.

Zwolennicy wcześniejszej koncepcji zatrzymania wskazywali, że bank oddaje kapitał do dyspozycji kredytobiorcy, a kredytobiorca zobowiązuje się go zwrócić wraz z odsetkami. Przeciwny pogląd rozróżniał obowiązek zwrotu tego samego kapitału od ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego za jego udostępnienie.

  • Udostępnienie kapitału przez bank jest podstawowym obowiązkiem kredytodawcy wynikającym z konstrukcji kredytu.
  • Zwrot kapitału przez kredytobiorcę ma charakter restytucyjny, ponieważ dotyczy zasadniczo kwoty wcześniej otrzymanej.
  • Odsetki stanowią wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w ważnej umowie kredytu, lecz po nieważności wymagają odrębnej oceny prawnej.
  • Dwustronne zobowiązanie stron nie jest automatycznie tożsame z umową wzajemną w znaczeniu kodeksowym.
  • Dyrektywa 93/13/EWG wymaga, aby krajowa kwalifikacja nie osłabiała skutecznej ochrony konsumenta przed skutkami klauzul abuzywnych.

Skąd brały się rozbieżności w orzecznictwie?

Rozbieżności wynikały z odmiennego rozumienia funkcji kredytu, art. 496 KC oraz celu rozliczenia nieważnej umowy. Część sądów akceptowała zarzut zatrzymania, część uznawała, że właściwszym instrumentem jest potrącenie wierzytelności, jeżeli zostały spełnione ustawowe przesłanki potrącenia.

Z perspektywy redakcyjnej najważniejsze jest, by nie przenosić mechanicznie rozstrzygnięcia z jednej sprawy CHF do drugiej. W sprawach prowadzonych przez pełnomocników szczególnej weryfikacji wymagają: kwota wypłaconego kapitału, suma spłat, wymagalność roszczeń, treść oświadczeń oraz chwila ich doręczenia.

Przykład czwarty: bank może powołać się na zatrzymanie, ale jednocześnie nie złożyć oświadczenia o potrąceniu. Skutki obu działań są różne i nie można zastąpić jednego drugim samą nazwą używaną w odpowiedzi na pozew.

Dlaczego banki podnosiły zarzut zatrzymania?

Dlaczego banki podnosiły zarzut zatrzymania?

Banki podnosiły zarzut zatrzymania głównie po to, aby powiązać wypłatę zasądzonego konsumentowi zwrotu rat z odzyskaniem albo zabezpieczeniem kapitału. Argument opierał się na ryzyku, że bank spełni świadczenie, zanim uzyska zwrot wypłaconej kwoty. To uzasadnienie ekonomiczne nie przesądza jednak o dopuszczalności zarzutu w świetle Kodeksu cywilnego, uchwały SN i dyrektywy 93/13/EWG.

Czy zarzut zatrzymania banku zabezpiecza kapitał?

W założeniu zatrzymanie ma funkcję zabezpieczającą: strona nie wydaje własnego świadczenia, dopóki druga nie zaoferuje świadczenia wzajemnego albo zabezpieczenia. W sprawach CHF problem polegał na tym, że bank ma własne instrumenty dochodzenia roszczenia o kapitał, a skutki zatrzymania mogły dotykać prawa konsumenta do odsetek.

Przykład piąty: po prawomocnym wyroku bank żąda od konsumenta zwrotu kapitału, choć równocześnie ma zapłacić zwrot rat. Nie oznacza to jeszcze, że konsument musi dokonać fizycznej wpłaty przed odbiorem zasądzonej kwoty. Znaczenie ma treść sentencji wyroku i aktualna ocena prawna konkretnego zarzutu.

  • Bank może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału jako własnego roszczenia, którego podstawę i wymagalność ocenia sąd.
  • Zabezpieczenie interesu banku nie może eliminować ustawowej i unijnej ochrony konsumenta.
  • Oświadczenie banku powinno wskazywać, jakie świadczenie zatrzymuje i jakiego świadczenia lub zabezpieczenia oczekuje.
  • Data doręczenia oświadczenia może wpływać na analizę odsetek, ale nie daje jednolitego skutku w każdej sprawie.
  • Roszczenie banku o kapitał oraz roszczenie konsumenta o raty mogą podlegać odrębnym zarzutom, w tym przedawnieniu.

Jakie znaczenie mają odsetki za opóźnienie?

Odsetki za opóźnienie mają rekompensować zwłokę w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Spór o zatrzymanie stał się ważny właśnie dlatego, że jego uwzględnienie mogło ograniczać lub przesuwać moment, od którego konsument nalicza odsetki za opóźnienie w sprawie CHF.

Przykład szósty: konsument wezwał bank do zapłaty 220 000 zł, a bank odmówił. Później bank podniósł zatrzymanie. Skutek dla odsetek nie wynika automatycznie z samego pisma banku, lecz z zastosowania prawa krajowego zgodnie ze standardem TSUE i ustaleniami sądu.

Czym zatrzymanie różni się od potrącenia?

Zatrzymanie czasowo wstrzymuje wykonanie świadczenia, a potrącenie może umorzyć dwie wymagalne i jednorodzajowe wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Art. 498 KC określa podstawową konstrukcję potrącenia, natomiast art. 496 i 497 KC dotyczą zatrzymania w relacjach wskazanych przez ustawę (źródło: Kodeks cywilny, art. 496-498).

Jakie skutki wywołuje potrącenie?

Potrącenie jest oświadczeniem materialnoprawnym. Jeżeli zostało skutecznie złożone i spełniono przesłanki ustawowe, wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości niższej z nich. To zasadnicza różnica wobec zatrzymania.

Element Prawo zatrzymania Potrącenie
Główny skutek Czasowe wstrzymanie własnego świadczenia. Umorzenie wierzytelności do wysokości niższej.
Podstawa kodeksowa Art. 496 i 497 KC, przy spełnieniu ich przesłanek. Art. 498 KC i kolejne przepisy o potrąceniu.
Funkcja Zabezpieczająca. Rozliczeniowa.
Znaczenie dla CHF Było przedmiotem sporu o wzajemność kredytu i ochronę konsumenta. Wymaga badania wymagalności, zaskarżalności oraz rodzaju wierzytelności.
  • Potrącenie wymaga istnienia wzajemnych wierzytelności stron, które spełniają warunki z art. 498 KC.
  • Zatrzymanie nie prowadzi samo do saldowego rozliczenia rat i kapitału.
  • Oświadczenie o potrąceniu powinno jasno wskazywać wierzytelności objęte potrąceniem oraz ich wysokość.
  • W sprawach CHF nie można zakładać, że każde pismo banku o „rozliczeniu” jest skutecznym potrąceniem.
  • Przedawnienie i wymagalność roszczenia mogą oddziaływać na możliwość skutecznego potrącenia.

Czy bank może użyć obu instytucji jednocześnie?

To zależy od treści czynności prawnej i spełnienia przesłanek każdej instytucji. Bank może formułować argumenty alternatywnie, lecz sąd bada osobno, czy doszło do skutecznego potrącenia oraz czy prawo zatrzymania było w danej sprawie dopuszczalne.

Przykład siódmy: bank składa oświadczenie o potrąceniu 150 000 zł, a równolegle powołuje zatrzymanie co do pozostałej części. Taka konstrukcja wymaga precyzyjnej analizy, ponieważ umorzenie części wierzytelności i odmowa zapłaty reszty to dwa różne skutki prawne.

Jak dyrektywa 93/13 ogranicza stosowanie zatrzymania wobec konsumenta?

Jak dyrektywa 93/13 ogranicza stosowanie zatrzymania wobec konsumenta?

Dyrektywa 93/13/EWG wymaga skutecznej ochrony konsumenta przed nieuczciwymi warunkami umownymi, a krajowe reguły rozliczeń nie mogą tej ochrony praktycznie osłabiać. W wyroku C-28/22 dotyczącym Getin Noble Bank Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że prawo zatrzymania nie może prowadzić do skutków sprzecznych z celem dyrektywy, w szczególności przez nieuzasadnione ograniczenie odsetek należnych konsumentowi.

Co wynika z wyroku TSUE C-28/22?

TSUE C-28/22 to wyrok dotyczący wykładni dyrektywy 93/13/EWG w kontekście rozliczeń po upadku umowy kredytu zawierającej nieuczciwe warunki. Trybunał wskazał, że sąd krajowy nie może stosować konstrukcji prawa krajowego w sposób, który niweczy odstraszający skutek dyrektywy lub czyni ochronę konsumenta mniej skuteczną.

„Parafraza: sąd krajowy ma zapewnić konsumentowi skuteczną ochronę wynikającą z dyrektywy 93/13, także przy ustalaniu następstw nieważności umowy.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-28/22, 2023

Wyrok nie oznacza prostego hasła „bank nigdy nie może zabezpieczyć kapitału”. Oznacza natomiast, że prawo zatrzymania nie może być stosowane automatycznie, jeżeli konsekwencją byłoby pozbawienie konsumenta realnej ochrony należnej po zastosowaniu niedozwolonych klauzul.

  • Dyrektywa 93/13/EWG chroni konsumenta przed nieuczciwymi warunkami, które nie były indywidualnie uzgodnione.
  • Skutki prawa krajowego muszą zapewniać pełną skuteczność ochrony unijnej w konkretnej sprawie.
  • Odsetki za opóźnienie mogą mieć znaczenie dla realnej wartości zwrotu otrzymanego przez konsumenta.
  • Bank nie może wykorzystywać krajowej konstrukcji rozliczenia w sposób neutralizujący odstraszający skutek sankcji abuzywności.
  • Sąd krajowy nadal bada fakty, roszczenia i oświadczenia stron według prawa właściwego dla sprawy.

Jakie znaczenie ma uchwała SN III CZP 31/23?

Uchwała Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23, przyjęła, że bankowi nie przysługuje prawo zatrzymania na podstawie art. 496 w związku z art. 497 KC w sprawie o zwrot świadczenia spełnionego przez konsumenta w wykonaniu nieważnej umowy kredytu. Jest to istotny punkt odniesienia dla sądów, ale nie zwalnia z badania indywidualnych elementów rozliczenia.

Zdanie do cytowania: uchwała III CZP 31/23 odrzuca stosowanie prawa zatrzymania banku wobec konsumenta na podstawie art. 496 i 497 KC przy rozliczeniu nieważnej umowy kredytu.

W praktyce trzeba odróżnić ocenę samego zatrzymania od oceny innych roszczeń banku, w tym żądania zwrotu kapitału. Uchwała nie daje podstawy do twierdzenia, że bank nie ma żadnych roszczeń ani że konsument w każdym postępowaniu uzyska identyczne rozliczenie.

Jak aktualne stanowisko SN wpływa na ocenę zarzutu zatrzymania?

Aktualne stanowisko Sądu Najwyższego przesuwa ocenę zarzutu zatrzymania w stronę jego niedopuszczalności w rozliczeniu nieważnego kredytu konsumenckiego. Po uchwale III CZP 31/23 bank nie powinien skutecznie opierać takiego zarzutu na art. 496 i 497 KC, lecz konkretny wyrok nadal zależy od żądań, dowodów, dat i innych zarzutów występujących w sprawie.

Jak konsument powinien czytać zarzut zatrzymania?

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy bank rzeczywiście złożył oświadczenie materialnoprawne, czy jedynie przedstawił argument procesowy. Następnie należy porównać kwoty, daty, wezwania do zapłaty i wskazaną podstawę prawną z aktami sprawy.

  1. Należy ustalić, jaką kwotę kapitału bank twierdzi, że wypłacił konsumentowi.
  2. Należy sprawdzić, czy bank wskazał zwrot świadczenia, zabezpieczenie roszczenia czy inną czynność prawną.
  3. Należy odróżnić zarzut zatrzymania od oświadczenia o potrąceniu z art. 498 KC.
  4. Należy zweryfikować datę doręczenia pisma i jej możliwy wpływ na odsetki za opóźnienie.
  5. Należy uwzględnić uchwałę III CZP 31/23, wyrok TSUE C-28/22 oraz aktualną linię sądu prowadzącego sprawę.

Czy zarzut banku przesądza wynik rozliczenia?

Nie. Zarzut banku nie przesądza automatycznie ani nieważności umowy, ani wysokości rozliczenia, ani utraty odsetek przez konsumenta. Każdy z tych elementów wymaga osobnej podstawy prawnej i ustaleń faktycznych.

Przykład ósmy: w jednej sprawie sąd może uznać, że potrącenie było skuteczne do określonej kwoty, ale odrzucić zatrzymanie. W innej sprawie problemem będzie przedawnienie lub błędne wyliczenie wpłat. To właśnie dlatego nie należy podejmować decyzji wyłącznie na podstawie nagłówka pisma banku.

  • Uchwała SN III CZP 31/23 dotyczy podstawy zatrzymania z art. 496 i 497 KC, a nie zastępuje pełnego rozliczenia stron.
  • Wyrok TSUE C-28/22 nakazuje chronić skuteczność dyrektywy 93/13/EWG w sprawie konsumenta.
  • Potrącenie wymaga odrębnej analizy przesłanek wynikających z art. 498 KC.
  • Odsetki za opóźnienie zależą od wymagalności roszczenia i ocenianych przez sąd skutków czynności stron.
  • Indywidualna porada prawna powinna opierać się na umowie, historii spłat, pozwie, odpowiedzi banku i korespondencji.

Najczęściej zadawane pytania

Na czym polega prawo zatrzymania?

Prawo zatrzymania pozwala w określonych sytuacjach wstrzymać zwrot własnego świadczenia do czasu zaoferowania świadczenia wzajemnego albo zabezpieczenia roszczenia. Nie jest ono potrąceniem i samo nie umarza wierzytelności stron. W sporach frankowych jego zastosowanie ocenia się także przez standard ochrony konsumenta z dyrektywy 93/13/EWG.

Dlaczego banki podnosiły zarzut zatrzymania?

Banki argumentowały, że chcą zabezpieczyć zwrot wypłaconego kapitału, gdy konsument dochodzi zwrotu rat po upadku umowy. Argument ten wywołał spór o wzajemny charakter umowy kredytu i o zgodność zatrzymania z prawem Unii. Sam interes banku w odzyskaniu kapitału nie przesądza o skuteczności zarzutu.

Czy umowa kredytu jest umową wzajemną?

To zagadnienie było przedmiotem rozbieżności, ponieważ inaczej oceniano relację między wypłatą kapitału, jego zwrotem i odsetkami. Dla spraw CHF istotne jest stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego III CZP 31/23. Ocena konkretnej umowy oraz rozliczenia nadal wymaga analizy jej treści i stanu sprawy.

Czym zatrzymanie różni się od potrącenia?

Potrącenie może umorzyć wzajemne wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej, jeśli spełniono przesłanki z art. 498 KC. Zatrzymanie zasadniczo jedynie wstrzymuje obowiązek spełnienia świadczenia. Różnica może wpływać na sposób wykonania wyroku i rozliczanie odsetek.

Co wynika z wyroku TSUE C-28/22?

Wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r. wymaga, by stosowanie krajowych reguł rozliczenia nie osłabiało skutecznej ochrony konsumenta zapewnianej przez dyrektywę 93/13/EWG. Trybunał analizował zatrzymanie między innymi w kontekście skutków dla odsetek za opóźnienie. Dokładne konsekwencje zależą od prawa krajowego i faktów ustalonych przez sąd.

Czy bank może żądać zwrotu kapitału po nieważności umowy?

Roszczenie banku o zwrot wypłaconego kapitału jest zagadnieniem odrębnym od prawa zatrzymania. Jego istnienie, wymagalność, wysokość i ewentualne przedawnienie wymagają osobnej oceny. Nie należy utożsamiać braku prawa zatrzymania z automatycznym brakiem roszczenia banku.

Czy sam zarzut zatrzymania odbiera konsumentowi odsetki?

Nie, sam zarzut nie odbiera automatycznie odsetek za opóźnienie. Sąd ocenia podstawę zarzutu, datę i treść oświadczenia oraz zgodność skutku z ochroną przewidzianą w dyrektywie 93/13/EWG. Po wyroku C-28/22 i uchwale III CZP 31/23 automatyczne przypisywanie takiego skutku byłoby nieuprawnione.

Źródła i literatura

Źródła i literatura

Akty prawne i orzecznictwo

  1. Kodeks cywilny, art. 496, art. 497 i art. 498, ustawa z 23 kwietnia 1964 r.
  2. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-28/22, Getin Noble Bank, ECLI:EU:C:2023:992, wyrok z 14 grudnia 2023 r.
  3. Sąd Najwyższy, uchwała III CZP 31/23, 19 czerwca 2024 r.
  4. Dyrektywa Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Jak korzystać z tych źródeł?

Pierwszeństwo mają treść przepisów, pełne brzmienie orzeczeń i akta konkretnej sprawy, a nie skrótowe omówienia prasowe. Linia orzecznicza może się rozwijać, dlatego przed wykorzystaniem argumentu procesowego należy sprawdzić aktualne publikacje Sądu Najwyższego i TSUE.

Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej radcy prawnego lub adwokata. Ocena skutków art. 496 i 497 KC dla konkretnego kredytu frankowego zależy od okoliczności sprawy.

Przeczytaj również