Art. 6 i art. 7 dyrektywy 93/13 - jak łączą ochronę konsumenta z efektem odstraszającym?

Jaki problem rozwiązuje dyrektywa 93/13?

Dyrektywa 93/13/EWG to unijny akt z 5 kwietnia 1993 r., który chroni konsumenta przed nieuczciwymi warunkami narzuconymi przez przedsiębiorcę we wzorcu umowy. Jej art. 6 i art. 7 łączą dwa cele: usunięcie skutków klauzuli abuzywnej w konkretnej sprawie oraz zniechęcenie przedsiębiorców, w tym banków, do powtarzania podobnych praktyk.

Skąd bierze się nierównowaga konsumenta i przedsiębiorcy?

Dyrektywa wychodzi z założenia, że konsument zwykle nie negocjuje treści gotowego wzorca na takich samych warunkach jak przedsiębiorca. Bank przygotowuje regulamin, tabelę kursową, formularz kredytowy i definicje pojęć. Konsument może zdecydować, czy podpisze umowę, ale często nie ma realnego wpływu na konstrukcję mechanizmu indeksacji, denominacji albo ustalania spreadu.

W sporach o kredyty CHF ta nierównowaga dotyczyła przede wszystkim informacji o ryzyku walutowym oraz sposobie wyznaczania kursu stosowanego do wypłaty i spłaty kredytu. Sama obecność waluty CHF w umowie nie przesądza o nieuczciwości warunku. Analiza obejmuje jednak treść całego mechanizmu, język klauzuli, zakres informacji przekazanych przed zawarciem umowy i możliwość przewidzenia ekonomicznych konsekwencji.

• Konsument zawiera umowę poza swoją działalnością zawodową lub gospodarczą, dlatego dyrektywa 93/13/EWG obejmuje go szczególną ochroną.
• Przedsiębiorca, na przykład bank, tworzy wzorzec umowy i zwykle dysponuje większą wiedzą o produkcie oraz ryzyku kontraktowym.
• Wzorzec umowy jest dokumentem przygotowanym wcześniej dla wielu klientów, a jego masowy charakter nie oznacza automatycznie, że każdy warunek jest abuzywny.
• Indywidualne uzgodnienie konkretnego postanowienia może wyłączyć ocenę tego postanowienia w trybie właściwym dla nieuczciwych warunków, lecz wymaga ustalenia rzeczywistego wpływu konsumenta na jego treść.
• Klauzula abuzywna dotyczy warunku, który nie został indywidualnie uzgodniony i - wbrew wymogowi dobrej wiary - powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta.

Dlaczego ochrona nie ogranicza się do kredytów CHF?

Dyrektywa 93/13/EWG ma zastosowanie szerzej niż do umów kredytowych. Może dotyczyć m.in. usług telekomunikacyjnych, turystycznych, ubezpieczeniowych czy sprzedaży konsumenckiej, jeśli przedsiębiorca posługuje się nieuczciwym warunkiem. Kredyty frankowe są jednak ważnym przykładem, ponieważ łączą długoterminowe zobowiązanie, trudny mechanizm rozliczenia i typowe posługiwanie się wzorcami umownymi.

Zdanie możliwe do cytowania: Dyrektywa 93/13/EWG nie ocenia produktu finansowego jako takiego, lecz kontroluje nieuczciwe postanowienia narzucone konsumentowi przez przedsiębiorcę w konkretnej umowie lub wzorcu.

„Państwa Członkowskie stanowią, że nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta.” - Rada Wspólnot Europejskich, dyrektywa 93/13/EWG, art. 6 ust. 1, 1993

Polskim punktem odniesienia pozostaje art. 385¹ Kodeksu cywilnego, który określa przesłanki uznania postanowienia umownego za niedozwolone. Przepis krajowy trzeba odczytywać z uwzględnieniem celu dyrektywy oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zobacz także: dyrektywa 93/13 - najważniejsze pojęcia.

Założenia systemu ochrony konsumenta

System ochrony konsumenta oparty na dyrektywie 93/13/EWG koryguje nierównowagę informacyjną i negocjacyjną, ale nie zastępuje każdej umowy korzystniejszą dla konsumenta. Jego podstawą są ocena uczciwości warunku, skuteczna reakcja sądu oraz zachowanie równowagi między prawem krajowym a prawem Unii Europejskiej.

Jak ocenia się nieuczciwy warunek umowny?

Ocena zaczyna się od ustalenia treści postanowienia i jego funkcji w umowie, a nie od samej etykiety użytej przez bank. Dwie klauzule mogą zawierać podobne słowa o kursie waluty, ale odmiennie rozdzielać ryzyko, odsyłać do innego regulaminu albo przewidywać inną procedurę ustalania kursu. Z mojej perspektywy redakcyjnej najważniejsze jest rozdzielenie pojęcia „podobna klauzula” od rzetelnej analizy całego mechanizmu kontraktowego.

Przykład 1: umowa przewiduje wypłatę w złotych po kursie kupna z tabeli banku i spłatę po kursie sprzedaży z tej samej tabeli, bez wskazania obiektywnych zasad jej tworzenia. Taki zapis wymaga oceny pod kątem transparentności i równowagi stron. Przykład 2: umowa odwołuje się do zewnętrznego, niezależnego wskaźnika kursowego, lecz także wtedy istotne są pozostałe warunki i zakres informacji przekazanej konsumentowi.

• Treść warunku bada się według stanu z chwili zawarcia umowy, z uwzględnieniem wszystkich jej postanowień i okoliczności kontraktowych.
• Przejrzystość językowa oznacza nie tylko poprawne zdanie gramatyczne, lecz także możliwość zrozumienia ekonomicznych następstw mechanizmu.
• Znacząca nierównowaga może wynikać z przyznania bankowi swobody w ustalaniu parametru wpływającego na saldo albo ratę.
• Dobra wiara w tym kontekście odnosi się do uczciwego konstruowania relacji umownej, a nie do prostego pytania o subiektywne intencje pracownika banku.
• Wpis lub podobieństwo do postanowienia historycznie analizowanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie eliminuje potrzeby zbadania konkretnej umowy.

Czym rejestr klauzul UOKiK różni się od indywidualnej kontroli umowy?

Rejestr klauzul UOKiK był elementem krajowego modelu abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych. Nie jest rejestrem umów kredytowych ani katalogiem automatycznych rozstrzygnięć dla wszystkich konsumentów. W indywidualnym sporze sąd bada konkretny dokument, jego załączniki, regulamin, sposób wykonywania umowy i argumenty stron.

Przykład 3: dwóch kredytobiorców ma umowy z tego samego roku i tego samego banku, lecz tylko w jednej umowie regulamin stanowi integralną część dokumentu oraz precyzuje zasady przeliczeń. Ten fakt sam nie kończy analizy, ale może mieć znaczenie dla ustalenia mechanizmu. Ochrona konsumenta nie działa przez proste wyszukiwanie zdań w bazie.

Art. 6 jako ochrona indywidualna

Art. 6 dyrektywy 93/13 to przepis nakazujący, aby nieuczciwy warunek nie wiązał konsumenta, charakteryzujący się skutkiem wobec konkretnej klauzuli, możliwością dalszego obowiązywania umowy oraz ochroną przed zastąpieniem zapisu rozwiązaniem korzystnym dla przedsiębiorcy. Skutek ten zależy od treści umowy i ustaleń sądu w sprawie.

Co oznacza, że nieuczciwy warunek nie wiąże konsumenta?

Nieuczciwy warunek nie wiąże konsumenta, co oznacza, że sąd co do zasady nie powinien stosować go przeciwko niemu. Nie jest to jednak automatyczna odpowiedź, że cała umowa zawsze upada ani że konsument otrzymuje z góry określone świadczenie. Następnie trzeba ustalić, czy umowa może obowiązywać bez usuniętego postanowienia.

Przykład 4: jeżeli zakwestionowany mechanizm przeliczeniowy stanowi jedyny sposób określenia wysokości świadczeń stron, jego usunięcie może uniemożliwić wykonywanie umowy. Przykład 5: gdy po wyeliminowaniu postanowienia pozostałe elementy pozwalają ustalić zobowiązanie zgodnie z prawem, sąd bada możliwość dalszego trwania umowy.

• Brak związania klauzulą służy przywróceniu sytuacji prawnej konsumenta, jak gdyby nieuczciwy warunek nie wywoływał wobec niego skutków.
• Sąd nie powinien pozostawić w mocy fragmentu postanowienia tylko dlatego, że po ograniczeniu jego zakresu staje się mniej dotkliwy.
• Ocena skutku usunięcia warunku wymaga odróżnienia elementów głównych umowy od dodatkowych mechanizmów rozliczeniowych.
• Roszczenia rozliczeniowe po ustaleniu skutków nieważności lub bezskuteczności wymagają odrębnej analizy podstawy prawnej, kwot i terminów.
• Przedawnienie, zarzut zatrzymania oraz sposób rozliczenia świadczeń należą do zagadnień, które mogą wpływać na wynik konkretnego sporu.

Kiedy umowa może obowiązywać bez nieuczciwego warunku?

Umowa może obowiązywać bez nieuczciwego warunku wtedy, gdy po jego usunięciu nadal da się wykonywać jej podstawowe obowiązki zgodnie z prawem krajowym. TSUE w sprawie C-260/18 wskazał, że tę możliwość ocenia się obiektywnie, a sąd nie może dowolnie uzupełniać luki przepisem o charakterze ogólnym tylko po to, aby utrzymać umowę.

Sprawa C-260/18, znana jako Dziubak, dotyczyła polskiej umowy kredytu powiązanej z CHF. Wyrok z 3 października 2019 r. nie ustanowił automatycznej reguły dla wszystkich kredytów frankowych. Wyjaśnił natomiast granice ingerencji sądu po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru warunku oraz znaczenie ochrony konsumenta przed osłabieniem skutku eliminacji klauzuli.

Jakie znaczenie ma wola odpowiednio poinformowanego konsumenta?

Wola konsumenta może mieć znaczenie, gdy usunięcie nieuczciwego warunku prowadziłoby do upadku umowy i narażało go na szczególnie niekorzystne konsekwencje. Sąd powinien zapewnić konsumentowi informacje pozwalające zrozumieć możliwe skutki prawne i ekonomiczne, ale nie podejmuje za niego decyzji procesowej.

Zdanie możliwe do cytowania: Art. 6 dyrektywy 93/13 nie daje sądowi swobody w przepisywaniu umowy, lecz wymaga usunięcia nieuczciwego warunku i zbadania, czy kontrakt może istnieć bez niego.

„Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-260/18, 2019

Więcej o znaczeniu tego orzeczenia wyjaśnia hasło wyrok TSUE C-260/18.

Art. 7 i efekt odstraszający

Art. 7 dyrektywy 93/13 wymaga od państw członkowskich skutecznych i odpowiednich środków zapobiegających dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków. Efekt odstraszający nie jest osobnym odszkodowaniem dla konsumenta ani automatyczną karą dla banku; jest funkcją systemu, który ma uczynić stosowanie abuzywnych wzorców nieopłacalnym.

Jak art. 7 tworzy efekt odstraszający wobec przedsiębiorców?

Efekt odstraszający działa wtedy, gdy przedsiębiorca nie może kalkulować, że korzyść z zastosowania nieuczciwego postanowienia przewyższy koszt pojedynczego sporu. Jeżeli sąd mógłby zawsze „naprawić” klauzulę, pozostawiając bankowi zasadniczą korzyść ekonomiczną, zachęta do tworzenia przejrzystych wzorców byłaby słabsza.

Przykład 6: przedsiębiorca stosuje warunek pozwalający mu jednostronnie ustalać kluczowy parametr rozliczenia. Gdyby po sporze sąd jedynie zastąpił ten warunek inną, korzystną dla przedsiębiorcy formułą bez ścisłej podstawy prawnej, ryzyko stosowania pierwotnego zapisu mogłoby zostać przerzucone na konsumenta. Tego rodzaju mechanizm pozostawałby sprzeczny z ochronnym celem dyrektywy.

• Skuteczne środki z art. 7 mają zapobiegać dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków, a nie wyłącznie usuwać ich skutki w jednej sprawie.
• Kontrola sądowa wzmacnia prewencję, ponieważ przedsiębiorca musi liczyć się z badaniem klauzuli nawet przy ograniczonej aktywności konsumenta.
• Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pełni w Polsce rolę instytucji ochrony zbiorowych interesów konsumentów, odrębną od sądu rozpoznającego spór indywidualny.
• Efekt odstraszający nie oznacza sankcji represyjnej oderwanej od prawa krajowego, lecz wymóg realnej skuteczności ochrony przewidzianej przez dyrektywę.
• Przedsiębiorca powinien formułować wzorzec w sposób jasny i uczciwy już przed zawarciem umowy, a nie liczyć na późniejszą korektę przez sąd.

Dlaczego sąd powinien badać nieuczciwe warunki z urzędu?

Sąd powinien badać nieuczciwy charakter warunku z urzędu, gdy posiada ku temu niezbędne podstawy faktyczne i prawne, ponieważ konsument może nie znać dyrektywy 93/13/EWG ani skutków konkretnej klauzuli. Nie oznacza to działania sądu jako pełnomocnika strony lub dowolnego wykraczania poza ramy sprawy.

Kontrola z urzędu wyrównuje różnicę między profesjonalnym przedsiębiorcą a osobą, która nie ma doświadczenia w prawie bankowym. Przykład 7: konsument kwestionuje wysokość raty, lecz nie używa terminu „abuzywność”. Jeżeli dokumenty w aktach wskazują na istotny problem z warunkiem, sąd powinien rozważyć jego znaczenie w świetle prawa konsumenckiego.

Zdanie możliwe do cytowania: Kontrola z urzędu jest narzędziem skuteczności art. 7 dyrektywy 93/13, ponieważ konsument nie zawsze potrafi sam rozpoznać i prawidłowo zakwestionować nieuczciwą klauzulę.

Jak art. 6 i 7 działają łącznie?

Art. 6 chroni konkretnego konsumenta, ponieważ nieuczciwy warunek nie może go wiązać, a art. 7 wymaga środków zniechęcających przedsiębiorców do powtarzania takich praktyk. Razem przepisy przywracają równowagę w danej umowie i ograniczają ryzyko, że abuzywny wzorzec stanie się opłacalnym narzędziem rynkowym. (źródło: dyrektywa 93/13/EWG, 1993)

Czym ochrona restytucyjna różni się od efektu prewencyjnego?

Ochrona restytucyjna koncentruje się na sytuacji danego konsumenta po wyeliminowaniu nieuczciwego warunku. Efekt prewencyjny patrzy szerzej: ma zapobiec temu, aby przedsiębiorca powielał wadliwy model w kolejnych umowach. Te funkcje są powiązane, ale nie należy ich utożsamiać z jednym roszczeniem o zapłatę.

Element	Art. 6 dyrektywy 93/13	Art. 7 dyrektywy 93/13
Główny cel	Brak związania konsumenta nieuczciwym warunkiem.	Zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków.
Perspektywa	Indywidualna umowa i jej dalszy byt prawny.	Ochrona rynku oraz zbiorowego interesu konsumentów.
Znaczenie dla sądu	Usunięcie skutków klauzuli i ocena umowy bez niej.	Stosowanie prawa w sposób rzeczywiście skuteczny i odstraszający.
Czego nie oznacza	Automatycznej nieważności każdej umowy CHF.	Samodzielnego odszkodowania represyjnego dla konsumenta.

• Restytucja ma odtworzyć sytuację prawną po usunięciu nieuczciwego warunku, z uwzględnieniem prawa krajowego.
• Prewencja ma ograniczać powtarzanie nieuczciwych wzorców przez przedsiębiorców w przyszłości.
• Obie funkcje sprzeciwiają się rozwiązaniu, które pozwalałoby przedsiębiorcy zachować korzyść uzyskaną dzięki abuzywnej klauzuli.
• Zasada skuteczności wymaga, aby krajowe reguły proceduralne nie czyniły ochrony unijnej nadmiernie trudną w praktyce.
• Zasada równoważności wymaga, aby roszczenia oparte na prawie Unii nie były traktowane mniej korzystnie niż podobne roszczenia krajowe.

Jak zasady skuteczności i równoważności wpływają na prawo krajowe?

Zasada skuteczności wymaga sprawdzenia, czy krajowe terminy, procedury oraz reguły dowodowe pozwalają realnie korzystać z ochrony wynikającej z dyrektywy. Zasada równoważności porównuje te reguły z zasadami stosowanymi do podobnych sytuacji opartych na prawie krajowym. Nie eliminują one polskiego prawa cywilnego, lecz wyznaczają granice jego stosowania.

Przykład 8: przepis krajowy może regulować rozliczenie świadczeń stron, ale jego zastosowanie nie powinno neutralizować ochrony konsumenta wymaganej przez art. 6 i 7. W sprawie C-520/21 TSUE analizował roszczenia stron po stwierdzeniu nieważności umowy wynikającej z nieuczciwych warunków, akcentując ochronny i odstraszający cel dyrektywy.

Czy efekt odstraszający jest karą cywilną?

Nie, efekt odstraszający nie jest automatyczną karą cywilną ani niezależnym świadczeniem pieniężnym należnym każdemu konsumentowi. To sposób interpretacji i stosowania ochrony przewidzianej przez prawo Unii. Wysokość oraz podstawa ewentualnych rozliczeń zawsze zależą od konkretnego żądania, umowy i prawa krajowego.

TSUE w sprawie C-520/21 wskazał, że przyznanie bankowi dodatkowych świadczeń wykraczających poza zwrot kapitału mogłoby podważyć odstraszający cel dyrektywy, jeżeli nieważność umowy wynika z nieuczciwych warunków. Nie oznacza to prostego wzoru rozstrzygnięcia dla każdej sprawy dotyczącej dodatkowych roszczeń banku. Zagadnienie rozwija hasło dodatkowe roszczenia banku.

Jak art. 6 i 7 działają w sporach dotyczących kredytów CHF?

W sporach dotyczących kredytów CHF art. 6 i art. 7 dyrektywy 93/13 nakazują najpierw ocenić konkretne warunki indeksacji lub denominacji, a następnie ustalić skutki ich eliminacji dla umowy. Sprawy C-260/18, C-520/21 i C-756/22 pokazują rozwój wykładni TSUE, lecz żadna z nich nie gwarantuje identycznego wyniku w każdej sprawie.

Jakie pytania sąd bada przy klauzulach walutowych?

Sąd bada przede wszystkim treść mechanizmu walutowego, jego przejrzystość oraz to, czy konsument mógł zrozumieć konsekwencje ekonomiczne. W kredycie indeksowanym kwota jest zwykle wypłacana w złotych i przeliczana na CHF, natomiast w kredycie denominowanym umowa określa kwotę w walucie obcej, a wypłata może następować w złotych. Nazwa konstrukcji nie zastępuje analizy zapisów.

• Klauzula kursowa może określać sposób przeliczenia kwoty wypłaty, wysokość salda albo ratę należną w danym miesiącu.
• Spread walutowy jest różnicą między kursem kupna i sprzedaży, lecz jego znaczenie prawne zależy od całego mechanizmu umownego.
• LIBOR, a później SARON, są wskaźnikami referencyjnymi odrębnymi od kursu CHF/PLN i od problemu abuzywności tabel kursowych.
• WIBOR dotyczy zwykle kredytów złotowych i nie stanowi automatycznego zamiennika wskaźnika stosowanego w kredycie frankowym.
• Każda ocena wymaga analizy dokumentów, w tym umowy, regulaminu, aneksów i informacji przekazanych przed podpisaniem kontraktu.

Czy dyrektywa 93/13 przesądza wygraną frankowicza?

Nie, dyrektywa 93/13 nie przesądza wygranej frankowicza, ponieważ wynik zależy od okoliczności sprawy, treści umowy, ustaleń faktycznych, zgłoszonych roszczeń i oceny sądu. Dyrektywa wyznacza standard ochrony konsumenta, ale nie usuwa potrzeby indywidualnego badania kontraktu.

Sprawa C-756/22 również należy do orzecznictwa TSUE istotnego dla sporów konsumenckich dotyczących skutków nieuczciwych warunków. Przy odwoływaniu się do każdego orzeczenia trzeba odróżnić konkretną sentencję od ogólnych komentarzy prasowych. Tak samo uchwały i wyroki Sądu Najwyższego należy czytać w kontekście pytania prawnego oraz stanu faktycznego, a nie jako uniwersalną odpowiedź dla wszystkich kredytów.

Co może zrobić konsument przed podjęciem decyzji?

Pierwszym krokiem jest zgromadzenie pełnej dokumentacji: umowy, regulaminu, tabel, aneksów, harmonogramów, zaświadczeń banku i korespondencji. Dopiero taki materiał pozwala zrozumieć różnicę między mechanizmem kursowym, nieważnością umowy, odfrankowieniem oraz rozliczeniem świadczeń. Decyzję o dalszych krokach warto poprzedzić indywidualną analizą prawną.

1. Konsument powinien ustalić dokładną wersję umowy i regulaminu obowiązującą w dniu podpisania dokumentów.
2. Konsument powinien oddzielić wysokość faktycznie wypłaconego kapitału od późniejszych przeliczeń walutowych i pobranych rat.
3. Konsument powinien sprawdzić, czy zawarto aneksy zmieniające sposób spłaty lub zasady ustalania kursu.
4. Konsument powinien porównać informacje przedkontraktowe z rzeczywistą treścią mechanizmu określonego w umowie.
5. Konsument powinien skonsultować dokumenty z radcą prawnym albo adwokatem, który oceni je w świetle aktualnego orzecznictwa.

Zdanie możliwe do cytowania: W sprawie kredytu CHF art. 6 usuwa skutki nieuczciwego warunku w konkretnej umowie, a art. 7 chroni odstraszający charakter tej reakcji, lecz ostateczny wynik zawsze zależy od okoliczności sprawy.

Przydatne uzupełnienie stanowi hasło kontrola klauzul z urzędu oraz efekt odstraszający. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej radcy prawnego lub adwokata.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza art. 6 dyrektywy 93/13?

Art. 6 dyrektywy 93/13 wymaga, aby nieuczciwe warunki umowne nie wiązały konsumenta. Umowa może obowiązywać dalej bez takiego warunku, jeżeli jest to prawnie możliwe po jego usunięciu. Ocena zależy od treści konkretnej umowy i prawa krajowego.

Co nakazuje art. 7 dyrektywy 93/13?

Art. 7 nakazuje państwom członkowskim zapewnienie skutecznych i odpowiednich środków zapobiegających dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków. Ma więc wymiar indywidualny i prewencyjny. Przepis nie tworzy automatycznego roszczenia pieniężnego dla każdego konsumenta.

Czym jest efekt odstraszający?

Efekt odstraszający to taki skutek stosowania prawa, który realnie zniechęca przedsiębiorcę do używania nieuczciwych klauzul we wzorcach umownych. Nie jest karą cywilną ani odszkodowaniem represyjnym. Jego znaczenie polega na tym, że naruszenie nie powinno stawać się opłacalnym ryzykiem biznesowym.

Dlaczego sąd bada klauzule z urzędu?

Sąd bada klauzule z urzędu, gdy ma potrzebne podstawy faktyczne i prawne, ponieważ konsument może nie znać swoich uprawnień. Taka kontrola służy rzeczywistemu wyrównaniu pozycji stron. Nie oznacza jednak, że sąd zastępuje konsumenta w prowadzeniu całej sprawy.

Czy sąd może zmienić treść nieuczciwej klauzuli?

Co do zasady sąd nie powinien redukować ani poprawiać nieuczciwego warunku tak, aby przedsiębiorca zachował korzyść z pierwotnego mechanizmu. Zastosowanie przepisu zastępczego podlega ścisłym warunkom wynikającym z orzecznictwa TSUE. W sprawie C-260/18 Trybunał wskazał ograniczenia dla wypełniania luki przepisami o charakterze ogólnym.

Jak art. 6 i 7 wpływają na kredyty CHF?

Art. 6 określa skutek nieuczciwego warunku dla konkretnej umowy kredytu CHF, a art. 7 chroni skuteczność i odstraszający charakter systemu. Nie oznacza to automatycznej nieważności każdej umowy powiązanej z frankiem szwajcarskim. Ostateczne konsekwencje zależą od okoliczności sprawy.

Źródła i literatura

Akty prawne i orzecznictwo

1. Dyrektywa Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności art. 6 i art. 7.
2. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-260/18, Dziubak, ECLI:EU:C:2019:819, wyrok z 3 października 2019 r.
3. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-520/21, Bank M., ECLI:EU:C:2023:478, wyrok z 15 czerwca 2023 r.
4. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-756/22, oficjalna baza orzecznictwa CURIA.
5. Kodeks cywilny - tekst jednolity w ISAP, art. 385¹ i następne.

Aktualność źródeł

Orzecznictwo TSUE, Sądu Najwyższego, informacje Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz przepisy krajowe wymagają okresowej weryfikacji przed wykorzystaniem ich w indywidualnej sprawie. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej radcy prawnego lub adwokata.

Przeczytaj również

• Aktualność informacji o kredytach frankowych - dlaczego zmiana orzecznictwa może wpływać na treść wyjaśnień?