Statystyki wygranych spraw frankowych

Table of Contents

Czy statystyki wygranych spraw frankowych są miarodajne?

Statystyki spraw frankowych mogą opisywać wyłącznie konkretnie zdefiniowaną próbę, a nie „szansę na wygraną” każdego kredytobiorcy. Już trzy elementy - licznik, mianownik i data odcięcia - zmieniają sens procentu; znaczenie mają też art. 385¹ Kodeksu cywilnego, Dyrektywa 93/13/EWG oraz kierunek wyznaczony przez TSUE w sprawie C-260/18 Dziubak z 3 października 2019 r.

Jako redakcja Frankowe ABC pod nadzorem r. pr. Piotra Nowickiego ostrożnie podchodzimy do haseł typu „99% wygranych”. Taki komunikat może dotyczyć wybranych wyroków, określonej kancelarii, jednej instancji albo tylko spraw już zakończonych. Bez metodologii jest raczej sloganem niż informacją prawną.

Odsetek wygranych z bankami powinien wskazywać liczbę spraw uznanych za korzystne i liczbę wszystkich spraw objętych obliczeniem.
Metodologia statystyk sądowych powinna określać okres badania oraz dokładną datę, na którą zebrano dane.
Prawomocne wyroki frankowe należy oddzielać od wyroków pierwszej instancji, ponieważ apelacja może zmienić wynik.
Ugody frankowe wymagają osobnej kategorii, bo ich warunki nie pozwalają automatycznie uznać ich za wygraną albo przegraną.
Reprezentatywność próby zależy od tego, czy obejmuje ona cały badany zbiór, czy tylko opublikowane rozstrzygnięcia.

Statystyka nie prognozuje wyniku konkretnej sprawy, lecz opisuje historyczne rozstrzygnięcia według zasad przyjętych przez autora zestawienia.

Czy wysoki procent wygranych jest obietnicą wyniku?

Nie, wysoki procent nie jest obietnicą wyniku, ponieważ konkretna umowa, stan rozliczeń, status konsumenta i treść żądania mogą odróżniać daną sprawę od spraw z próby.

Różnica bywa zasadnicza. Dwie osoby mogły zawrzeć kredyt indeksowany do CHF w tym samym banku, ale na innych wzorcach umownych, w innym roku, z odmiennymi aneksami i inną informacją o ryzyku walutowym. Statystyka nie zastępuje lektury dokumentów.

Jak rozumieć „mniej” i „więcej” wiarygodne dane?

Najbardziej użyteczne dane pokazują pełny opis próby, a nie tylko końcowy procent. Im więcej ujawnionych kryteriów, tym łatwiej ustalić, czy porównanie ma sens.

Ministerstwo Sprawiedliwości, Sąd Najwyższy, Rzecznik Finansowy, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europej pełnią różne funkcje. Nie należy przypisywać każdej z tych instytucji jednolitej, pełnej statystyki sporów CHF, jeśli nie opublikowała takiego zestawienia.

Co naprawdę oznacza wygrana w sprawie frankowej?

Wygrana w sprawie frankowej to wynik zakwalifikowany jako korzystny według wskazanej definicji, charakteryzujący się określonym skutkiem prawnym, etapem postępowania i zakresem uwzględnienia żądania. Może oznaczać nieważność umowy CHF, częściowe uwzględnienie roszczenia albo korzystny wyrok nieprawomocny, a każda z tych kategorii ma inny ciężar informacyjny.

Czym różni się nieważność od odfrankowienia?

Nieważność umowy kredytu frankowego oznacza, że sąd uznaje umowę za nieważną, natomiast odfrankowienie opisuje utrzymanie umowy po wyeliminowaniu określonego mechanizmu walutowego - o ile taka konstrukcja jest prawnie możliwa w konkretnej sprawie.

Autor zestawienia powinien wskazać, czy jako sukces liczy wyłącznie nieważność, czy również utrzymanie umowy bez klauzuli przeliczeniowej. W przeciwnym razie wspólny procent może łączyć odmienne skutki ekonomiczne i prawne. Zobacz także: nieważność umowy kredytu frankowego oraz klauzule abuzywne w umowie kredytu CHF.

Nieważność umowy może prowadzić do wzajemnych rozliczeń stron, których sposób zależy od podstawy prawnej i okoliczności sprawy.
Odfrankowienie dotyczy zwykle skutków usunięcia wadliwego mechanizmu przeliczeniowego, a nie prostego „przewalutowania” po dowolnym kursie.
Uwzględnienie żądania zapłaty może być pełne albo częściowe, dlatego wymaga oznaczenia zakresu sukcesu.
Oddalenie powództwa oznacza wynik niekorzystny dla powoda w zakresie objętym sentencją, lecz nie mówi samodzielnie o przyczynach rozstrzygnięcia.
Ugoda jest porozumieniem stron i nie powinna być automatycznie wpisywana do kolumny „wygrane sprawy frankowe”.

Jedna etykieta „wygrana” nie powinna łączyć nieważności, sukcesu częściowego i ugody bez wyraźnego opisu każdej kategorii.

Czy wyrok pierwszej instancji można liczyć jako wygraną?

Tak, wyrok pierwszej instancji można wykazać jako korzystne rozstrzygnięcie nieprawomocne, ale nie powinien być przedstawiany jako prawomocne zakończenie sporu.

W praktyce najczytelniejszy układ rozdziela co najmniej trzy grupy: korzystne wyroki pierwszej instancji, korzystne wyroki apelacyjne i prawomocnie zakończone sprawy. Sam fakt, że sentencję opublikowano w Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych lub w SAOS, nie przesądza jeszcze o jej prawomocności.

„Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go...” - Kodeks cywilny, art. 385¹ § 1, ustawa z 23 kwietnia 1964 r.

Ten przepis opisuje podstawę kontroli niedozwolonych postanowień umownych, a nie statystyczną regułę wygranej dla wszystkich kredytów CHF.

Jak oblicza się odsetek wygranych spraw frankowych?

Odsetek wygranych spraw frankowych oblicza się przez podzielenie liczby spraw uznanych za wygrane przez liczbę wszystkich spraw objętych analizą, a następnie pomnożenie wyniku przez 100. Aby procent był interpretowalny, trzeba podać co najmniej pięć danych: licznik, mianownik, okres, datę odcięcia i kryteria kwalifikacji wyników.

Jakie znaczenie mają licznik i mianownik?

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, co autor wpisał do licznika i do mianownika. Procent 90% może znaczyć 90 korzystnych wyroków na 100 wyroków albo 90 korzystnych spraw na 100 wszystkich rozpoczętych postępowań - to nie są te same dane.

Przykład hipotetyczny: kancelaria publikuje 90 korzystnych rozstrzygnięć na 100 opublikowanych wyroków. Nie wynika z tego, że 90% wszystkich jej klientów wygrało, że wszystkie sprawy są prawomocne ani że nowy klient ma 90% prawdopodobieństwa sukcesu. Nie wiadomo bowiem, czy poza zbiorem były ugody, cofnięte pozwy, sprawy w toku lub wyroki nieopublikowane.

Należy sprawdzić, czy jednostką analizy jest umowa, kredytobiorca, sprawa sądowa czy pojedynczy wyrok.
Należy ustalić, czy licznik obejmuje wyłącznie pełne uwzględnienie powództwa, czy także sukces częściowy.
Należy sprawdzić, czy mianownik zawiera wszystkie sprawy przyjęte do prowadzenia, czy tylko zakończone.
Należy ustalić, jak autor zakwalifikował ugody, cofnięcia pozwu oraz postępowania umorzone.
Należy odróżnić jedną sprawę z dwoma instancjami od dwóch niezależnych obserwacji.

Mianownik mówi, czego dotyczy procent, dlatego bez niego liczba wygranych nie pozwala ocenić skali ani wiarygodności wyniku.

Jaki okres i data odcięcia są potrzebne?

Rzetelna statystyka powinna wskazywać konkretny okres, na przykład od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2025 r., oraz datę odcięcia danych. Bez tych informacji nie wiadomo, czy zestawienie obejmuje zakończony okres i czy uwzględnia późniejsze apelacje.

Spory dotyczące kredytów powiązanych z CHF rozwijają się w czasie. Jeżeli autor miesza wyroki z kilku lat, powinien ujawnić, czy metodologia pozostawała taka sama i czy nie liczy ponownie tej samej sprawy po apelacji.

Czy wyroki, sprawy i kredytobiorcy są tym samym?

Nie, wyrok, sprawa i kredytobiorca to trzy różne jednostki analizy. Jedna sprawa może obejmować dwóch kredytobiorców, a w tej samej sprawie mogą zapaść wyroki w dwóch instancjach.

Jednostka	Co opisuje	Ryzyko uproszczenia
Wyrok	Pojedyncze rozstrzygnięcie sądu na określonym etapie.	Może dojść do podwójnego liczenia sprawy po apelacji.
Sprawa	Postępowanie prowadzone pod jedną sygnaturą.	Może obejmować kilka żądań i kilku powodów.
Umowa	Konkretny stosunek kredytowy i jego postanowienia.	Jedna sprawa może obejmować więcej niż jedną umowę.
Kredytobiorca	Osoba dochodząca roszczeń jako strona postępowania.	Nie pokazuje automatycznie liczby badanych umów.

Skąd pochodzą dane o sprawach frankowych?

Dane o sprawach frankowych pochodzą najczęściej z publicznych baz orzeczeń, statystyk Ministerstwa Sprawiedliwości, komunikatów kancelarii i raportów banków, lecz każde źródło opisuje inny fragment rzeczywistości. Żadne z nich nie powinno być bez sprawdzenia traktowane jako pełny rejestr wszystkich sporów o kredyt indeksowany lub kredyt denominowany.

Czym różnią się dane sądowe, kancelaryjne i bankowe?

Dane sądowe pokazują informacje publikowane przez instytucje publiczne, dane kancelaryjne opisują portfel danej kancelarii, a raporty bankowe mogą ujawniać liczbę postępowań lub rezerwy finansowe. Żadne z tych źródeł nie zastępuje pełnej metodologii.

Ministerstwo Sprawiedliwości publikuje dane statystyczne w granicach kategorii rzeczywiście dostępnych w Informatorze Statystycznym Wymiaru Sprawiedliwości.
Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych i SAOS umożliwiają analizę opublikowanych orzeczeń, ale wymagają weryfikacji zakresu publikacji.
Kancelaria może rzetelnie opisywać własny portfel, lecz jej selekcja spraw nie musi odzwierciedlać całego rynku.
Bank może raportować postępowania, ugody albo rezerwy, lecz rezerwa księgowa nie jest odsetkiem przegranych spraw.
Rzecznik Finansowy publikuje materiały dotyczące ochrony klientów rynku finansowego, ale należy odwoływać się do konkretnego dokumentu.

Źródło danych określa zakres wniosku: statystyka kancelarii mówi przede wszystkim o sprawach tej kancelarii, a nie o wszystkich umowach CHF w Polsce.

Czy publiczne bazy zawierają wszystkie wyroki frankowe?

Nie należy zakładać, że publiczna baza zawiera wszystkie wyroki frankowe, dopóki nie zostaną sprawdzone zasady publikacji, metadane i kompletność konkretnego zbioru.

Publikowane orzeczenia mogą być bardzo przydatne do czytania sentencji, uzasadnienia i podstaw prawnych. Nie tworzą jednak automatycznie reprezentatywnej próby. Brak publikacji nie oznacza braku rozstrzygnięcia, a obecność wyroku w bazie nie przesądza o jego prawomocności.

Jak odczytywać raporty banków?

Raport banku należy czytać jako dokument finansowy i zarządczy, a nie jako automatyczną tabelę wyników procesowych. Liczba rezerw, liczba ugód lub liczba toczących się postępowań nie odpowiada wprost wskaźnikowi wygranych konsumentów.

Jeżeli raport nie podaje definicji kategorii, okresu oraz sposobu liczenia spraw, nie wolno dopowiadać brakujących danych. Taką ostrożność wymusza charakter informacji finansowej i procesowej.

Jak selekcja spraw może zawyżać odsetek wygranych?

Selekcja spraw może zawyżać odsetek wygranych, gdy do zestawienia trafiają tylko korzystne rozstrzygnięcia, sprawy o silniejszej dokumentacji albo portfel klientów wcześniej wybranych według określonych kryteriów. Błąd selekcji spraw i survivorship bias nie muszą oznaczać złej wiary autora, ale bez ujawnienia zasad doboru osłabiają porównywalność wyniku.

Na czym polega błąd selekcji i survivorship bias?

Błąd selekcji polega na badaniu grupy, która nie reprezentuje całej populacji, a survivorship bias polega na pomijaniu przypadków, które „nie przetrwały” do widocznej części zbioru, na przykład spraw wycofanych lub zakończonych ugodą.

Przykład praktyczny: jeśli kancelaria opisuje jedynie 50 opublikowanych wyroków korzystnych, nie wiadomo, ile spraw pozostaje w toku, ile zakończono ugodą, a ile nie przyjęto do prowadzenia. Nie da się wtedy uczciwie zestawić jej wyniku z ogólną liczbą wszystkich sporów.

Publikowanie wyłącznie korzystnych sentencji tworzy zbiór, który nie pokazuje pełnego rozkładu rozstrzygnięć.
Przyjmowanie tylko spraw konsumenckich może zmieniać wynik względem spraw o mieszanym celu gospodarczym.
Pomijanie cofniętych pozwów ukrywa część ścieżek zakończenia postępowania.
Łączenie ugód z wygranymi może zawyżać wynik, jeśli nie ujawniono warunków ugód.
Wyłączanie spraw w toku może dawać inny obraz niż analiza całego portfela na wskazany dzień.

Brak definicji przegranej jest takim samym sygnałem ostrzegawczym jak brak definicji wygranej.

Czy mieszanie instancji zniekształca wynik?

Tak, mieszanie wyroków nieprawomocnych, apelacyjnych i prawomocnych może zniekształcać wynik, ponieważ każda grupa opisuje inny etap oraz inną trwałość rozstrzygnięcia.

Możliwy jest następujący błąd: wyrok sądu okręgowego liczy się jako sukces, a następnie wyrok sądu apelacyjnego w tej samej sprawie liczy się ponownie. Metodologia powinna wyjaśnić, czy liczona jest każda sentencja, czy końcowy status sprawy.

Dlaczego różne żądania nie powinny trafiać do jednego worka?

Różne żądania nie powinny trafiać do jednego wskaźnika bez oznaczenia, ponieważ nieważność, zapłata, ustalenie, rozliczenie spreadu i obrona przed roszczeniem banku mają odmienny przedmiot.

To samo dotyczy powództwa wzajemnego i rozstrzygnięć częściowych. Statystyka, która zrównuje pełną nieważność, częściową wygraną co do kwoty oraz sam korzystny zarzut procesowy, nie daje jasnej odpowiedzi na pytanie o rezultat.

Czy jeden odsetek opisuje wszystkie umowy kredytów CHF?

Nie, jeden odsetek nie opisuje wszystkich umów kredytów CHF, ponieważ umowy różnią się mechanizmem indeksacji lub denominacji, brzmieniem klauzul, datą zawarcia, aneksami oraz statusem strony jako konsumenta. Art. 385¹ Kodeksu cywilnego wymaga oceny postanowień w relacji przedsiębiorca-konsument, a nie mechanicznego przenoszenia wyniku z innej umowy.

Czym różni się kredyt indeksowany od denominowanego?

Kredyt indeksowany jest zwykle wypłacany w złotych z przeliczeniem salda według waluty obcej, a kredyt denominowany określa kwotę w walucie obcej przy wypłacie i spłacie wykonywanej w złotych według mechanizmu przewidzianego w umowie.

To uproszczone rozróżnienie nie zastępuje analizy konkretnego wzorca. W każdej umowie trzeba przeczytać postanowienia o wypłacie, saldzie, ratach, tabeli kursowej i ryzyku kursowym. Więcej wyjaśnień zawiera hasło kredyt indeksowany a denominowany.

Kredyt indeksowany może inaczej określać moment przeliczenia kwoty wypłaconej niż kredyt denominowany.
Kredyt denominowany może zawierać szczególne postanowienia o kwocie w CHF i jej złotowym wykonaniu.
Klauzule przeliczeniowe wymagają analizy ich literalnego brzmienia oraz funkcji w całej umowie.
Aneks umożliwiający spłatę w walucie obcej może mieć znaczenie dla oceny konkretnego stanu faktycznego.
Status konsumenta zależy od celu i okoliczności zawarcia umowy, a nie od samej nazwy produktu bankowego.

Podobna nazwa kredytu nie oznacza identycznej treści umowy ani identycznej oceny prawnej.

Jak aneksy i status konsumenta wpływają na ocenę?

Aneksy i status konsumenta mogą wpływać na ocenę sprawy, ponieważ zmieniają treść stosunku prawnego albo wyznaczają możliwość zastosowania ochrony z art. 385¹ Kodeksu cywilnego.

Nie można jednak z samego faktu zawarcia aneksu wyprowadzać automatycznego wniosku o wyniku sporu. Znaczenie ma jego treść, moment podpisania, zakres zmian i pozostałe okoliczności. To zależy od okoliczności sprawy.

Jak orzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego wpływa na interpretację statystyk?

Orzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego wpływa na sposób rozumienia przepisów oraz argumentów w sporach CHF, ale nie zamienia historycznej statystyki w gwarancję rozstrzygnięcia. TSUE interpretuje Dyrektywę 93/13/EWG, a sąd krajowy stosuje tę wykładnię do ustalonego stanu faktycznego i konkretnej umowy.

Czego dotyczy wyrok C-260/18 Dziubak?

Wyrok C-260/18 Dziubak z 3 października 2019 r. dotyczy skutków nieuczciwych warunków umowy kredytu indeksowanego i granic utrzymania umowy po ich usunięciu w świetle Dyrektywy 93/13/EWG.

Sprawa nie ustaliła procentowej szansy powodzenia innych kredytobiorców. Jej znaczenie polega na wykładni prawa Unii, w tym na ochronie konsumenta i roli należycie poinformowanego konsumenta. Zobacz: wyrok TSUE C-260/18 w sprawie Dziubak.

„Wyrok C-260/18 wyjaśnia skutki eliminacji nieuczciwego warunku w ramach Dyrektywy 93/13, lecz sąd krajowy nadal ocenia konkretną umowę i stan faktyczny.” - parafraza tez wyroku TSUE, C-260/18 Dziubak, 2019

Czy C-520/21 i C-756/22 tworzą statystykę wygranych?

Nie, wyroki C-520/21 z 15 czerwca 2023 r. i C-756/22 z 11 grudnia 2023 r. nie tworzą statystyki wygranych, lecz odnoszą się do zagadnień roszczeń związanych ze skutkami nieważności umowy konsumenckiej.

C-520/21 analizował zgodność określonych roszczeń wykraczających poza zwrot świadczeń z ochronnym celem Dyrektywy 93/13/EWG. C-756/22 rozwijał unijny kontekst oceny roszczeń banku. Są to ważne punkty odniesienia, ale nie kalkulator wyniku sprawy.

TSUE interpretuje prawo Unii, a nie ustala faktów w każdej indywidualnej sprawie prowadzonej przed polskim sądem.
C-260/18 Dziubak dotyczy między innymi skutków eliminacji nieuczciwych warunków umownych.
C-520/21 dotyczy roszczeń powiązanych ze skutkami nieważności, a nie procentowej prognozy dla konsumentów.
C-756/22 należy czytać razem z jego zakresem pytań prejudycjalnych oraz konkretną podstawą prawną.
Uchwały Sądu Najwyższego mogą porządkować zagadnienia prawne, lecz ich zastosowanie wymaga analizy faktów danej sprawy.

Orzecznictwo wyznacza ramy argumentacji, natomiast nie przesądza automatycznie o wyniku przyszłego postępowania.

Jaką rolę pełni Sąd Najwyższy?

Sąd Najwyższy może wyjaśniać zagadnienia prawne istotne dla roszczeń stron, lecz uchwała lub wyrok nie usuwa obowiązku zbadania dokumentów, żądań i rozliczeń w konkretnej sprawie.

Przy analizie statystyki należy sprawdzić datę zestawienia i aktualność przywoływanego orzecznictwa. Stan prawny oraz nowe rozstrzygnięcia warto weryfikować bezpośrednio przed publikacją lub wykorzystaniem danych w rozmowie o sprawie.

Jak samodzielnie ocenić wiarygodność opublikowanej statystyki?

Wiarygodność opublikowanej statystyki spraw frankowych można ocenić przez sprawdzenie źródła pierwotnego, liczebności próby, okresu, definicji sukcesu i pełnego mianownika. Jeżeli publikacja nie odpowiada na te pytania, nie daje podstaw do porównywania wyników ani do oceniania konkretnej umowy CHF.

Jakie pytania zadać autorowi zestawienia?

Pierwszym krokiem jest poproszenie o opis metodologii obejmujący wszystkie sprawy objęte badaniem, a nie jedynie procent z nagłówka. Rzetelny autor powinien umieć wyjaśnić zakres danych prostym językiem.

Zapytaj, ile dokładnie spraw obejmuje próba i na jaki dzień autor zamknął zbieranie danych.
Zapytaj, czy wynik dotyczy wyroków, spraw, umów czy liczby kredytobiorców.
Zapytaj, czy uwzględniono wyroki pierwszej instancji, apelacje i prawomocne zakończenia osobno.
Zapytaj, jak sklasyfikowano ugody, umorzenia, cofnięte pozwy i sprawy nadal w toku.
Zapytaj, czy autor oddzielił kredyt indeksowany od kredytu denominowanego i różne banki.
Zapytaj, czy zestawienie obejmuje pełne uwzględnienie żądania oraz sukces częściowy jako odrębne wyniki.

Rzetelna statystyka pozwala odtworzyć sposób liczenia, a nie wymaga wiary w sam procent.

Czy brak źródła pierwotnego powinien ostrzegać?

Tak, brak źródła pierwotnego powinien ostrzegać, ponieważ bez niego nie można sprawdzić danych, metodologii ani aktualności informacji.

Szczególną ostrożność wywołują komunikaty bez liczebności próby, bez daty odcięcia, bez rozróżnienia prawomocności i bez definicji przegranej. Nie oznacza to automatycznie fałszu, ale oznacza, że wynik nie jest wystarczający do daleko idących wniosków.

Czego statystyka wygranych nie mówi o konkretnej umowie?

Statystyka wygranych nie mówi, czy konkretna umowa zawiera klauzule abuzywne, jakie skutki prawne wywoła ich ocena, jak wyglądają rozliczenia stron ani jaki wynik zapadnie w indywidualnej sprawie. Dane historyczne mogą pokazywać kierunek orzecznictwa kredyty CHF, lecz wynik zawsze zależy od okoliczności sprawy.

Czy procent wygranych określa wartość roszczenia?

Nie, procent wygranych nie określa wartości roszczenia, ponieważ kwota zależy między innymi od historii wypłat i spłat, kapitału, odsetek, żądań stron oraz przyjętej podstawy rozliczeń.

W sprawach, w których rozważa się nieważność umowy CHF, pojawiają się zagadnienia rozliczenia świadczeń, w tym teoria dwóch kondykcji. Nie należy jednak przenosić mechanicznie obliczeń z cudzej sprawy do własnej umowy.

Statystyka nie zastępuje analizy umowy kredytowej, regulaminu, załączników i podpisanych aneksów.
Statystyka nie rozstrzyga, czy dana osoba zawierała umowę jako konsument w znaczeniu wymaganym przez Kodeks cywilny.
Statystyka nie ustala wysokości wzajemnych świadczeń ani wymagalności konkretnych roszczeń.
Statystyka nie przewiduje czasu trwania postępowania, ponieważ zależy on od sądu, instancji i przebiegu sprawy.
Statystyka nie zastępuje aktualnej analizy orzecznictwa TSUE, Sądu Najwyższego i sądów powszechnych.

Najuczciwszy wniosek z wysokiego odsetka historycznych rozstrzygnięć brzmi: należy sprawdzić metodologię i własne dokumenty, nie zaś zakładać wynik.

Jak wykorzystać statystykę bez podejmowania pochopnych decyzji?

Statystykę można wykorzystać jako punkt wyjścia do pytań o metodologię, rodzaj umowy i aktualne orzecznictwo, a nie jako substytut indywidualnej oceny prawnej.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej radcy prawnego lub adwokata. Ocena umowy, aneksów, historii spłat i roszczeń wymaga odniesienia do okoliczności konkretnej sprawy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy 99% wygranych spraw oznacza 99% szans konkretnego frankowicza?

Nie. Taki odsetek opisuje wyłącznie określoną próbę oraz przyjętą definicję wygranej. Aby go ocenić, trzeba znać źródło danych, okres, mianownik, rodzaj umów i etap postępowania. Wynik konkretnej sprawy zależy od jej okoliczności.

Czy wyrok pierwszej instancji powinien być liczony jako wygrana?

Może być liczony jako korzystne rozstrzygnięcie nieprawomocne, jeśli autor jasno to oznaczy. Nie powinno się go mieszać z prawomocnymi zakończeniami w jednej liczbie bez rozdzielenia kategorii. Apelacja może zmienić albo uchylić wyrok.

Czy statystyki publikowane przez kancelarie są niewiarygodne?

Nie muszą być niewiarygodne, ale zwykle opisują portfel spraw danej kancelarii, a nie wszystkie postępowania w Polsce. Czytelnik powinien otrzymać liczebność próby, okres, kryteria selekcji oraz definicję sukcesu. Bez tych danych trudno ocenić reprezentatywność próby.

Dlaczego liczba wyroków nie zawsze odpowiada liczbie spraw?

W jednej sprawie może zapaść wyrok pierwszej instancji i następnie wyrok apelacyjny. Sprawa może obejmować także kilku kredytobiorców, kilka roszczeń albo więcej niż jedną umowę. Metodologia powinna wskazać, czy analizuje wyroki, sprawy czy umowy.

Czy ugody należy uwzględniać w statystykach?

Tak, jeżeli zestawienie ma opisywać wszystkie sposoby zakończenia sporów. Ugody nie należy jednak automatycznie nazywać wygraną konsumenta ani przegraną banku bez znajomości jej warunków. Najczytelniej prezentować ją w osobnej kategorii.

Czy wyroki TSUE gwarantują wygraną w sprawie frankowej?

Nie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europej wiążąco interpretuje prawo Unii, w tym Dyrektywę 93/13/EWG, ale sąd krajowy ocenia konkretną umowę oraz stan faktyczny. C-260/18, C-520/21 i C-756/22 nie są procentową prognozą wyniku.

Jakie dane powinna ujawniać rzetelna statystyka?

Powinna wskazywać źródło, liczebność próby, licznik, mianownik, okres i datę odcięcia. Powinna też wyjaśniać, jak potraktowano wyroki prawomocne, nieprawomocne, częściowe, ugody oraz sprawy w toku. Przydatne jest rozbicie według instancji, banku i typu umowy.

Czy publiczne bazy zawierają wszystkie wyroki frankowe?

Nie należy tego zakładać bez sprawdzenia zasad publikacji konkretnej bazy. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych i SAOS służą do dostępu do opublikowanych orzeczeń, lecz zbiór publikacji nie musi być kompletną próbą wszystkich spraw. Weryfikacja metadanych i prawomocności pozostaje konieczna.

Źródła i literatura

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej radcy prawnego lub adwokata. Wynik postępowania dotyczącego kredytu frankowego zawsze zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Przeczytaj również

r. pr. Piotr Nowicki

Radca prawny specjalizujacy sie w prawie konsumenckim i sporach z bankami. Wyjasnia pojecia i mechanizmy kredytow frankowych jezykiem zrozumialym dla kredytobiorcy, z odwolaniem do orzecznictwa TSUE i Sadu Najwyzszego.