Dlaczego frank szwajcarski stał się podstawą popularnych kredytów mieszkaniowych?

Czym był kredyt frankowy oferowany polskiemu konsumentowi?

Kredyt frankowy to zbiorcze określenie kredytu mieszkaniowego CHF, charakteryzującego się powiązaniem kwoty lub salda z frankiem szwajcarskim, przeliczeniami kursowymi oraz oprocentowaniem opartym często na LIBOR CHF. Sprawa C-260/18 została rozstrzygnięta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 3 października 2019 r., lecz sam wyrok nie opisuje wszystkich konstrukcji umów stosowanych wcześniej przez banki.

W praktyce redakcyjnej analizuję przede wszystkim język dokumentów: umowy, regulaminu, załączników oraz harmonogramów. Potoczna nazwa „frankowy” bywa użyteczna, ale nie mówi jeszcze, czy kredyt był indeksowany, denominowany albo rzeczywiście wypłacony i spłacany w CHF. To rozróżnienie ma znaczenie ekonomiczne i prawne.

Czy kredytobiorca rzeczywiście otrzymywał franki szwajcarskie?

Nie. W wielu umowach środki uruchamiano w złotych, mimo że saldo albo mechanizm rozliczeń był powiązany z CHF.

Jeżeli celem było nabycie mieszkania w Polsce, bank mógł przekazać sprzedającemu kwotę w PLN. Następnie stosował kurs z własnej tabeli kursowej, aby wyrazić zadłużenie w CHF albo ustalić jego równowartość. Z kolei raty kredytobiorca często wpłacał w PLN, a bank przeliczał je na CHF według zasad wskazanych w umowie lub regulaminie.

• Kredyt rzeczywiście walutowy - wypłata, saldo i spłata mogą następować bezpośrednio w CHF, jeśli wynika to z dokumentów oraz sposobu wykonania umowy.
• Kredyt indeksowany - kwotę kredytu zwykle określano i wypłacano w PLN, a następnie przeliczano ją na frank szwajcarski.
• Kredyt denominowany - kwotę zobowiązania zwykle oznaczano w CHF, podczas gdy wypłata w PLN zależała od kursu użytego w dniu uruchomienia.
• Waluta wypłaty - ustala ją nie tylko nagłówek umowy, lecz także dyspozycja wypłaty i faktyczny przepływ środków.
• Waluta spłaty - może wynikać z pierwotnej umowy albo z późniejszego aneksu, w tym aneksu umożliwiającego spłatę w CHF.

Jak ustalić walutę wypłaty i spłaty?

Najpierw trzeba porównać trzy elementy: kwotę zapisaną w umowie, walutę faktycznej wypłaty oraz regułę rozliczania rat.

Przykład: umowa wskazuje 300 000 zł, a po wypłacie bank dzieli tę kwotę przez kurs kupna CHF i zapisuje saldo jako określoną liczbę franków. Taki mechanizm różni się od umowy, w której kwotę od początku oznaczono jako 100 000 CHF, a bank wypłacił jej równowartość w PLN. Rzecznik Finansowy w analizie z 2016 r. zwracał uwagę na potrzebę odrębnego badania konstrukcji indeksacji i denominacji.

„Ocena mechanizmu wymaga odczytania postanowień umowy wraz z powiązanymi wzorcami umownymi, a nie samej nazwy produktu.” - parafraza ustaleń Rzecznika Finansowego, analiza umów walutowych, 2016

Dlaczego CHF wydawał się atrakcyjną walutą kredytu?

Kredyty powiązane z CHF były postrzegane jako atrakcyjne głównie dlatego, że LIBOR CHF, po dodaniu marży banku, mógł prowadzić do niższego oprocentowania i niższej raty początkowej niż w porównywalnych ofertach złotowych. Nie eliminowało to jednak ryzyka kursowego rozłożonego często na kilkanaście lub kilkadziesiąt lat.

Nie da się uczciwie przypisać jednego motywu wszystkim bankom ani wszystkim klientom. W konkretnych dokumentach można natomiast sprawdzić, jakie warianty przedstawiono, jakie parametry przyjęto w symulacji i czy opisano skutki wzrostu kursu franka szwajcarskiego.

Jak LIBOR CHF wpływał na oprocentowanie?

LIBOR CHF był stopą referencyjną stanowiącą jeden ze składników oprocentowania, a nie kursem CHF ani całkowitym kosztem kredytu.

W uproszczeniu oprocentowanie zmienne mogło być opisane wzorem: LIBOR CHF plus stała marża banku. Gdy ten wskaźnik był niższy od wskaźników używanych w kredytach złotowych, początkowa część odsetkowa raty mogła być niższa. Po zaprzestaniu publikacji LIBOR CHF stosowanie jego następców, w tym SARON, zależy od konkretnych zapisów umownych i właściwych regulacji.

• LIBOR CHF - historyczny wskaźnik referencyjny stosowany w wielu umowach powiązanych z frankiem szwajcarskim.
• Marża banku - składnik określony w umowie, który zwykle zwiększał stopę referencyjną przy wyliczaniu oprocentowania.
• SARON - wskaźnik odnoszony do rynku pieniężnego CHF, istotny przy analizie późniejszych zasad zastąpienia LIBOR CHF.
• WIBOR - wskaźnik odmienny od LIBOR CHF, używany w wielu kredytach złotowych, dlatego nie powinno się ich utożsamiać.
• Rata początkowa - pokazuje obciążenie na dany moment, lecz nie jest pełną miarą ryzyka wieloletniego kredytu.

Jedno zdanie warto zapamiętać: niższy LIBOR CHF mógł obniżyć ratę na początku umowy, ale nie gwarantował niższego kosztu przez cały okres spłaty.

Dlaczego niższa rata zwiększała dostępność finansowania?

Niższa rata początkowa mogła zwiększać wyliczoną zdolność kredytową, ponieważ bank porównywał miesięczne obciążenie z dochodem i przyjętymi kosztami gospodarstwa domowego.

Przykład drugi: przy tej samej cenie mieszkania rata obliczona według niższego oprocentowania mogła być niższa od raty w modelu złotowym. To mogło pozwolić sfinansować wyższą kwotę lub spełnić warunki zdolności. Nie oznacza to jednak, że różnica zachowa się w przyszłości, gdy kurs CHF/PLN albo stopa referencyjna ulegnie zmianie.

Czy stabilny kurs w przeszłości rozwiązywał ryzyko przyszłości?

Nie. Historyczna względna stabilność kursu nie daje pewności co do kursów w kolejnych miesiącach ani latach.

Umowa mieszkaniowa działa długo, więc nawet zmiana odległa od daty podpisania może silnie wpłynąć na rozliczenia. W analizie konkretnej sprawy znaczenie mogą mieć materiały informacyjne, oświadczenia o ryzyku i to, czy przedstawiały one zrozumiałą relację między wzrostem kursu, ratą oraz saldem zadłużenia.

Jak działały indeksacja, denominacja i bankowa tabela kursowa?

Indeksacja i denominacja to dwa różne modele powiązania kredytu z CHF: w pierwszym punkt wyjścia stanowi zwykle kwota w PLN, a w drugim kwota oznaczona w CHF. W obu modelach tabela kursowa banku mogła wpływać na wypłatę, wysokość rat lub saldo, dlatego decyduje dosłowne brzmienie konkretnej umowy.

Czym różni się kredyt indeksowany od denominowanego?

Kredyt indeksowany zwykle zaczyna się od kwoty w PLN przeliczonej na CHF, a kredyt denominowany od kwoty oznaczonej w CHF wypłacanej często w złotych po kursie z dnia uruchomienia.

Element	Kredyt indeksowany	Kredyt denominowany
Kwota wskazana na początku	Zwykle PLN	Zwykle CHF
Moment kluczowego przeliczenia	Najczęściej po wypłacie kwoty w PLN	Najczęściej przy ustaleniu złotowej kwoty wypłaty
Znaczenie kursu	Może ustalać saldo wyrażone w CHF	Może ustalać wartość wypłaty w PLN
Ocena prawna	Zależy od konkretnych klauzul i okoliczności	Zależy od konkretnych klauzul i okoliczności

Przykład trzeci: 300 000 zł wypłacone w PLN może zostać zapisane jako saldo w CHF po zastosowaniu kursu kupna. Przykład czwarty: kwota 100 000 CHF może zostać przeliczona na PLN przy wypłacie po kursie określonym przez daną umowę. Nazwy używane przez bank nie zastępują takiego porównania.

• Kwota kredytu - jej waluta wskazuje kierunek analizy, ale nie wystarcza do pełnej kwalifikacji mechanizmu.
• Uruchomienie kredytu - data i kurs użyty przy wypłacie mogą wpływać na wartość rozliczenia.
• Saldo w CHF - bywa podstawą dalszego obliczania rat i złotowej wartości zadłużenia.
• Regulamin - może zawierać definicje kursów oraz szczegółowe reguły niepowtórzone w samej umowie.
• Aneks - może zmienić sposób spłaty, lecz jego skutków nie wolno zakładać bez analizy treści i daty zawarcia.

Szersze omówienie zawiera hasło kredyt indeksowany a denominowany.

Co oznaczał spread walutowy?

Spread walutowy to różnica między kursem kupna a kursem sprzedaży waluty stosowanymi w rozliczeniach bankowych.

W typowym uproszczonym schemacie bank mógł przeliczyć wypłatę według kursu kupna, natomiast ratę wpłaconą w PLN według kursu sprzedaży. Przykład piąty: jeżeli do ustalenia salda zastosowano niższy kurs kupna, a do rozliczenia spłaty wyższy kurs sprzedaży, sama różnica kursowa wpływała na liczbę złotych potrzebnych do pokrycia określonej części zobowiązania. Raport UOKiK dotyczący spreadów z 2009 r. opisuje znaczenie różnicy między tymi kursami.

Co zmieniła ustawa antyspreadowa?

Ustawa z 29 lipca 2011 r. umożliwiła, w zakresie przewidzianym przepisami, spłatę określonych kredytów bezpośrednio w walucie, z którą były powiązane.

Ustawa antyspreadowa nie pozwala jednak z góry uznać, że wcześniejsze postanowienia były uczciwe, nieuczciwe, skuteczne albo bezskuteczne. Skutek prawny aneksu i wcześniejszych klauzul przeliczeniowych zależy od dokumentów oraz okoliczności konkretnej sprawy. Zobacz także spread walutowy w kredycie frankowym.

Jak kurs CHF wpływał na ratę i saldo zadłużenia?

Gdy saldo kredytu pozostawało powiązane z CHF, wzrost kursu franka szwajcarskiego mógł zwiększyć równocześnie złotową wartość raty i pozostałego zadłużenia. Jest to ekonomiczny skutek mechanizmu walutowego, odrębny od pytania, czy konkretne klauzule zostały sformułowane uczciwie i przejrzyście.

Dlaczego rata kredytu frankowego mogła rosnąć?

Rata w PLN mogła wzrosnąć, gdy ta sama kwota należna w CHF wymagała po przeliczeniu większej liczby złotych.

Przykład szósty: rata odpowiadająca 500 CHF kosztuje inną kwotę w PLN przy kursie 3 zł, a inną przy kursie 4 zł. To przykład matematyczny, nie historyczne notowanie i nie prognoza. Do wyniku dochodziły ponadto odsetki zależne od stopy referencyjnej i marży.

• Kurs CHF/PLN - wpływał na złotową wartość rozliczeń, jeśli umowa odwoływała się do franka szwajcarskiego.
• Rata kapitałowa - jej rozliczenie mogło zależeć od liczby CHF przypisanych do harmonogramu.
• Rata odsetkowa - jej wysokość zależała także od oprocentowania zmiennego, w tym historycznie od LIBOR CHF.
• Data spłaty - kurs z konkretnego dnia mógł mieć znaczenie, gdy umowa odwoływała się do tabeli banku.
• Harmonogram - przedstawia plan na określonych założeniach, a nie gwarancję niezmienności przyszłych rat.

Jak saldo w CHF mogło rosnąć po przeliczeniu na PLN?

Saldo wyrażone w CHF mogło mieć wyższą wartość w PLN po wzroście kursu, nawet jeśli kredytobiorca regularnie spłacał raty.

Przykład siódmy: pozostałe saldo 80 000 CHF ma inną wartość złotową przy różnych kursach, choć liczba franków pozostaje identyczna. Dlatego porównanie wpłaconych rat wyłącznie z pierwotną kwotą wypłaty w PLN nie pokazuje całego mechanizmu. Nie oznacza to automatycznie abuzywności ani nieważności umowy.

Czy ryzyko kursowe jest tym samym co ryzyko zmiennego oprocentowania?

Nie. Ryzyko kursowe dotyczy relacji CHF do PLN, a ryzyko zmiennej stopy dotyczy zmiany składnika oprocentowania, takiego jak LIBOR CHF lub jego następca SARON.

Te czynniki mogły działać jednocześnie, lecz ich źródło jest różne. Przykład ósmy: spadek stopy referencyjnej może obniżać część odsetkową raty, gdy równoczesny wzrost kursu CHF zwiększa jej złotową wartość. Rzetelna analiza rozdziela oba zjawiska.

Kiedy mechanizm walutowy może podlegać kontroli jako nieuczciwy warunek umowny?

Mechanizm walutowy może podlegać kontroli, gdy konsument zawarł umowę z przedsiębiorcą, postanowienie nie zostało indywidualnie uzgodnione i spełnia przesłanki z art. 385¹ Kodeksu cywilnego. Punktem odniesienia jest również dyrektywa 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r., wymagająca prostego i zrozumiałego formułowania warunków konsumenckich.

Co wynika z art. 385¹ Kodeksu cywilnego?

Art. 385¹ Kodeksu cywilnego stanowi, że nieuzgodnione indywidualnie postanowienie nie wiąże konsumenta, jeżeli kształtuje jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy.

Przepis zawiera przesłanki, które trzeba odnieść do konkretnego postanowienia oraz chwili zawarcia umowy. Nie wystarcza samo stwierdzenie, że kurs CHF później wzrósł. Znaczenie może mieć między innymi zakres swobody banku przy ustalaniu kursów, przejrzystość kryteriów i informacja przekazana konsumentowi.

„Nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.” - Kodeks cywilny, art. 385¹ § 1, tekst ustawy z 1964 r.

• Status konsumenta - ma znaczenie, ponieważ art. 385¹ KC chroni stronę zawierającą umowę poza bezpośrednim związkiem z działalnością gospodarczą lub zawodową.
• Brak indywidualnego uzgodnienia - wymaga oceny rzeczywistego wpływu konsumenta na treść danego postanowienia.
• Dobre obyczaje - są jedną z ustawowych przesłanek kontroli, a ich ocena nie może opierać się na samym rezultacie ekonomicznym.
• Rażące naruszenie interesów - bada się w kontekście konkretnych praw i obowiązków stron.
• Główne świadczenia - ich sformułowanie prostym i zrozumiałym językiem ma szczególne znaczenie dla zakresu kontroli.

Jak rozumieć przejrzystość klauzul przeliczeniowych?

Przejrzystość oznacza nie tylko poprawne zdanie w umowie, lecz także możliwość zrozumienia działania mechanizmu i jego potencjalnych konsekwencji ekonomicznych.

Dyrektywa 93/13/EWG wymaga, aby warunki umowne były wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. W odniesieniu do kredytu CHF analiza może obejmować pytanie, czy konsument mógł ustalić, według jakich zasad bank wyznacza kurs, jak kurs wpływa na saldo oraz czy przedstawione informacje pozwalały ocenić skalę ryzyka. Źródłem unijnym jest dyrektywa Rady 93/13/EWG.

Czy klauzula abuzywna oznacza automatyczną nieważność całej umowy?

To zależy od treści umowy, skutku usunięcia danego warunku oraz oceny dokonanej w konkretnej sprawie.

Klauzule abuzywne, odfrankowienie i nieważność opisują różne zagadnienia. Nie należy traktować tych pojęć jako automatycznych etapów ani obiecującej prognozy. Materiał dowodowy, aktualne orzecznictwo i dokładna treść umowy pozostają kluczowe. Temat rozwija hasło klauzule abuzywne w umowie kredytu CHF.

Jak orzecznictwo TSUE zmieniło ocenę umów kredytów frankowych?

Wyrok TSUE z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 wyjaśnił zasady stosowania dyrektywy 93/13/EWG po stwierdzeniu nieuczciwego warunku w polskiej umowie powiązanej z CHF. Nie unieważnił automatycznie wszystkich kredytów frankowych, ponieważ ocenę konkretnej umowy i możliwość jej dalszego obowiązywania pozostawia sądowi krajowemu.

Co rozstrzygała sprawa C-260/18?

Sprawa C-260/18 dotyczyła pytań prejudycjalnych związanych z umową Kamil Dziubak i Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej interpretował przepisy dyrektywy 93/13/EWG, a nie badał wszystkich umów na rynku. Dla czytelnika najważniejsza jest zasada: po uznaniu określonego warunku za nieuczciwy sąd krajowy analizuje konsekwencje jego usunięcia według prawa krajowego i standardu ochrony konsumenta.

„Do sądu krajowego należy ocena, czy umowa może nadal obowiązywać po usunięciu nieuczciwych warunków.” - parafraza wyroku TSUE, C-260/18, 3 października 2019 r.

• Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - interpretuje prawo Unii, w tym dyrektywę 93/13/EWG.
• Sąd krajowy - ustala fakty, ocenia konkretną umowę i stosuje prawo krajowe w sprawie indywidualnej.
• Sprawa C-260/18 - jest ważnym punktem odniesienia, lecz nie stanowi gotowego wyroku dla każdej umowy CHF.
• Ochrona konsumenta - pozostaje centralnym celem dyrektywy przy badaniu nieuczciwych warunków.
• Skutek eliminacji warunku - zależy od tego, co pozostaje w umowie po jego usunięciu i od obowiązujących przepisów.

Czy C-520/21 i C-756/22 przesądzają wynik konkretnej sprawy?

Nie. Orzeczenia TSUE mogą wyznaczać kierunek wykładni prawa Unii, ale wynik konkretnej sprawy zależy od ustaleń sądu, dokumentów i podniesionych roszczeń.

W sporach kredytowych pojawiają się także sprawy C-520/21 i C-756/22, lecz ich sensu nie wolno sprowadzać do internetowego hasła o „pewnej wygranej”. Rzetelna lektura wymaga ustalenia pytań prejudycjalnych, zakresu rozstrzygnięcia i relacji do własnej umowy. Aktualny stan judykatury TSUE i Sądu Najwyższego wymaga sprawdzenia przed publikacją lub wykorzystaniem w analizie prawnej.

Dlaczego orzecznictwo nie zastępuje analizy dokumentów?

Orzecznictwo wyjaśnia zasady, ale nie zastępuje umowy, regulaminu, historii spłat ani dowodów dotyczących okoliczności zawarcia kredytu.

Przykład dziewiąty: dwie umowy mogą nosić podobną nazwę handlową, lecz zawierać odmienne reguły tabel kursowych albo różne oświadczenia o ryzyku. Podobnie późniejsza ugoda, aneks lub spłata bezpośrednio w CHF mogą mieć znaczenie tylko po ustaleniu ich brzmienia i daty. Więcej w haśle znaczenie wyroku TSUE C-260/18.

Co historyczna popularność kredytów CHF oznacza dla frankowicza?

Historyczna popularność kredytów CHF nie przesądza ani o ważności, ani o nieważności konkretnej umowy, ponieważ art. 385¹ Kodeksu cywilnego wymaga badania postanowień i okoliczności indywidualnej relacji konsumenta z bankiem. Popularność produktu wyjaśnia kontekst rynku, ale nie stanowi samodzielnej odpowiedzi prawnej.

Jakie dokumenty pozwalają odtworzyć mechanizm zawartej umowy?

Najbardziej przydatny zestaw obejmuje umowę, regulamin, aneksy, harmonogramy, historię spłat i materiały przekazane przed podpisaniem.

Z mojej perspektywy redakcyjnej najwięcej nieporozumień bierze się z czytania pojedynczego paragrafu bez załączników. Kursy, definicje, zasady wypłaty i spłaty często rozproszono między dokumentami. Dopiero ich zestawienie pozwala opisać mechanizm bez zgadywania.

1. Umowa kredytu - wskazuje kwotę, walutę, oprocentowanie, marżę oraz podstawowe zasady wypłaty i spłaty.
2. Regulamin - może definiować tabelę kursową banku, kurs kupna, kurs sprzedaży i techniczny sposób przeliczeń.
3. Aneksy - pokazują, czy strony zmieniły walutę spłaty, zasady pobierania rat albo inne elementy relacji.
4. Harmonogramy spłat - pomagają ustalić, jak bank w praktyce prezentował saldo i raty w kolejnych okresach.
5. Historia rachunku - umożliwia porównanie wpłat z rozliczeniami banku bez zakładania jednego modelu dla wszystkich rat.
6. Materiały przedkontraktowe - mogą obejmować symulacje, formularze informacyjne i oświadczenia dotyczące ryzyka kursowego.

Czy opis mechanizmu pozwala przewidzieć wynik sprawy?

Nie. Opis encyklopedyczny pomaga zrozumieć pojęcia, lecz wynik konkretnej sprawy zależy od okoliczności sprawy, treści dokumentów, materiału dowodowego i aktualnego orzecznictwa.

Nie jest to poradnik wyboru pozwu, ugody ani sposobu spłaty. Takie decyzje wykraczają poza słownikową funkcję Frankowe ABC i wymagają indywidualnej oceny prawnej. W przypadku pytań o wskaźniki warto odróżniać LIBOR, SARON i oprocentowanie kredytów CHF od samego kursu CHF.

Jaka jest granica informacji prawnej?

Informacja prawna wyjaśnia pojęcia i źródła, natomiast indywidualna porada odnosi przepisy oraz orzecznictwo do konkretnych dokumentów i faktów.

Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej udzielonej po analizie dokumentów i okoliczności sprawy.

• Frankowe ABC - objaśnia mechanizmy kredytów CHF i pojęcia takie jak spread walutowy, indeksacja oraz denominacja.
• Analiza indywidualna - wymaga pełnych dokumentów oraz uwzględnienia sytuacji konkretnego konsumenta.
• Orzecznictwo - należy sprawdzać pod kątem aktualności, ponieważ rozwija się wraz z kolejnymi rozstrzygnięciami.
• Źródła urzędowe - ISAP, CURIA, UOKiK i Rzecznik Finansowy są właściwym punktem wyjścia do weryfikacji twierdzeń.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego kredyty we frankach miały początkowo niższe raty?

Oprocentowanie wielu takich umów opierało się na LIBOR CHF powiększonym o marżę banku. Niższa rata początkowa nie gwarantowała niższego kosztu przez cały okres, ponieważ rozliczenia zależały także od kursu CHF i warunków konkretnej umowy.

Czy każdy kredyt frankowy był wypłacany we frankach?

Nie. W wielu umowach wypłata następowała w złotych, a CHF służył jako miernik przeliczenia zadłużenia lub waluta, w której oznaczono kwotę kredytu. Dokładny mechanizm ustala się na podstawie umowy, regulaminu i dyspozycji wypłaty.

Czym różni się kredyt indeksowany od denominowanego?

W typowym kredycie indeksowanym kwotę określano i wypłacano w PLN, a potem przeliczano ją na CHF. W konstrukcji denominowanej kwotę oznaczano w CHF, natomiast wypłata w PLN zależała od zastosowanego kursu; kwalifikacja konkretnej umowy zależy od jej treści.

Dlaczego wzrost kursu CHF zwiększał saldo kredytu w złotych?

Jeżeli saldo było wyrażone lub ewidencjonowane w CHF, jego wartość po przeliczeniu na PLN rosła wraz ze wzrostem kursu. Nie oznacza to automatycznie, że sama zmiana kursu przesądza o wadliwości prawnej umowy.

Czy spread walutowy był jedynym problemem kredytów frankowych?

Nie. Spread był jednym z elementów mechanizmu, lecz ocena prawna może dotyczyć też przejrzystości zasad ustalania kursu, informacji o ryzyku oraz skutków eliminacji określonych postanowień. Wszystko zależy od treści konkretnej umowy i okoliczności jej zawarcia.

Czy ustawa antyspreadowa naprawiła wszystkie wcześniejsze umowy?

Nie. Ustawa z 29 lipca 2011 r. stworzyła możliwość spłaty określonych kredytów bezpośrednio w walucie i uregulowała elementy zasad przeliczeń. Samo jej wejście w życie nie usunęło automatycznie wszystkich potencjalnych wad wcześniejszych postanowień.

Czy popularność kredytów CHF oznacza, że umowy były zgodne z prawem?

Nie można wyprowadzić takiego wniosku wyłącznie ze skali sprzedaży produktu. Zgodność i skutki postanowień ocenia się indywidualnie, z uwzględnieniem treści umowy, statusu konsumenta, przekazanych informacji oraz właściwego orzecznictwa.

Czy wyrok TSUE C-260/18 przesądza wynik każdej sprawy frankowej?

Nie. Wyrok określa istotne zasady wynikające z dyrektywy 93/13/EWG, ale ich zastosowanie należy do sądu krajowego oceniającego konkretną umowę. Wynik zależy od postanowień umownych, materiału dowodowego i okoliczności danej sprawy.

Źródła i literatura

1. ISAP - ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, art. 385¹-385³.
2. EUR-Lex - dyrektywa Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
3. CURIA - wyrok TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18, ECLI:EU:C:2019:819.
4. ISAP - ustawa z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2011 nr 165 poz. 984.
5. Rzecznik Finansowy, „Analiza prawna wybranych postanowień umownych stosowanych przez banki w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej lub denominowanych w walucie obcej zawieranych z konsumentami”, 2016; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, „Raport dotyczący spreadów”, 2009.

Przeczytaj również

• Czy wykształcenie, zawód lub wcześniejsze kredyty klienta zwalniały bank z wyjaśnienia ryzyka CHF?
• Denominacja kredytu na przykładzie liczbowym - jak kurs wpływał na wypłaconą kwotę?
• Dlaczego artykuł prawny nie jest indywidualną poradą ani prognozą wyniku sprawy frankowej?