Czy sąd bada status konsumenta z urzędu?

Table of Contents

Czy status konsumenta jest punktem wyjścia do kontroli umowy CHF?

Status konsumenta kredyt CHF to prawna kwalifikacja osoby fizycznej zawierającej umowę z bankiem poza bezpośrednim związkiem z działalnością gospodarczą lub zawodową. Decyduje o możliwości zastosowania dyrektywy Rady 93/13/EWG i art. 385(1) KC, a punkt odniesienia stanowi cel umowy w chwili jej zawarcia, nie późniejszy przebieg spłaty.

Kim jest konsument według art. 22(1) KC?

Konsument to osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Taką definicję zawiera art. 22(1) Kodeksu cywilnego, a bank przy udzielaniu kredytu występuje co do zasady jako przedsiębiorca.

Nie każda osoba fizyczna podpisująca kredyt indeksowany lub denominowany do CHF automatycznie korzysta jednak z tego statusu. Trzeba ustalić związek konkretnej umowy z aktywnością kredytobiorcy. Sam fakt prowadzenia firmy, bycia księgowym, prawnikiem albo inwestorem nie rozstrzyga sprawy.

Osoba fizyczna kupująca lokal na własne potrzeby mieszkaniowe może działać jako konsument, jeżeli kredyt nie służy bezpośrednio jej działalności zawodowej.
Przedsiębiorca prowadzący sklep może nadal być konsumentem przy kredycie na prywatne mieszkanie, gdy umowa nie ma bezpośredniego związku z tym sklepem.
Osoba finansująca zakup lokalu przeznaczonego od początku na siedzibę firmy może działać poza zakresem art. 22(1) KC.
Współkredytobiorcy mogą mieć odmienne relacje z celem kredytu, dlatego ich sytuacji nie należy mechanicznie utożsamiać.
Wykształcenie ekonomiczne kredytobiorcy nie zamienia go samo przez się w przedsiębiorcę przy prywatnej umowie kredytowej.

Na jaki moment ocenia się cel umowy CHF?

Cel umowy ocenia się przede wszystkim według okoliczności istniejących przy jej zawarciu. Późniejsza zmiana planów, przeprowadzka, sprzedaż lokalu czy oddanie go w najem mogą być istotnymi faktami, lecz nie zastępują ustaleń co do pierwotnego przeznaczenia finansowania.

Z praktyki analizy dokumentów wynika, że opis celu kredytu powinien być czytany razem z wnioskiem kredytowym, aktem nabycia nieruchomości, oświadczeniami dla banku i sytuacją każdego współkredytobiorcy. Pojedyncza rubryka „cel mieszkaniowy” nie zawsze kończy analizę. Tak samo pojedyncza informacja o wynajmie nie musi jej przekreślać.

Czy zawód albo doświadczenie kredytobiorcy odbiera ochronę?

Nie, zawód ani doświadczenie nie odbierają ochrony konsumenckiej, jeśli konkretna czynność nie była bezpośrednio związana z działalnością gospodarczą lub zawodową. Art. 22(1) KC bada charakter czynności, a nie poziom wiedzy strony.

To rozróżnienie ma znaczenie przy klauzulach przeliczeniowych CHF. Sąd może później oceniać, czy warunek był przejrzysty i indywidualnie uzgodniony, lecz etap ustalenia konsumenckiego charakteru umowy jest odrębny.

Dlaczego dyrektywa 93/13 ma znaczenie dla klauzul abuzywnych?

Dyrektywa 93/13 chroni konsumenta przed nieuczciwymi warunkami narzuconymi przez przedsiębiorcę, a jej art. 2 lit. b, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 wyznaczają trzy podstawowe elementy tej ochrony: pojęcie konsumenta, skutek niewiązania warunku oraz wymóg skutecznych środków ochrony (źródło: dyrektywa Rady 93/13/EWG, 1993).

Jak dyrektywa 93/13 łączy się z art. 385(1) KC?

Dyrektywa 93/13 jest unijnym źródłem ochrony, a art. 385(1) KC stanowi polską podstawę oceny niedozwolonych postanowień umownych. Przepis krajowy dotyczy postanowień nieuzgodnionych indywidualnie, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interesy.

W umowach CHF przedmiotem analizy bywają mechanizmy indeksacji lub denominacji, tabele kursowe banku, sposób ustalania spreadu oraz zakres informacji o ryzyku kursowym. Nie wystarczy nazwać postanowienie „abuzywnym”. Należy zbadać jego treść, sposób włączenia do umowy i kontekst zawarcia kontraktu.

Art. 22(1) KC odpowiada na pytanie, czy kredytobiorca może korzystać z ochrony konsumenckiej.
Art. 385(1) KC służy ocenie konkretnego postanowienia umowy zawartej z konsumentem.
Art. 385(2) KC odnosi się do wymogu jednoznacznego i zrozumiałego formułowania wzorca umowy.
Art. 385(3) KC wiąże ocenę indywidualnego uzgodnienia z rzeczywistym wpływem konsumenta na treść postanowienia.
Art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 przewiduje, że nieuczciwe warunki nie wiążą konsumenta na zasadach prawa krajowego.

Art. 385(1) KC i kontrola postanowień umowy opisuje krajową konstrukcję abuzywności, natomiast hasło dyrektywa 93/13 porządkuje jej unijne źródło.

Czy status konsumenta oznacza nieważność umowy CHF?

Nie, status konsumenta nie oznacza automatycznej nieważności umowy CHF. Otwiera on drogę do kontroli warunków na podstawie dyrektywy 93/13 i art. 385(1) KC, ale sąd musi osobno ustalić abuzywność danego postanowienia oraz skutki jego ewentualnej bezskuteczności.

Możliwych ocen nie wolno sprowadzać do jednego schematu. W zależności od treści kontraktu i argumentacji stron analizie może podlegać dalsze obowiązywanie umowy bez zakwestionowanego warunku albo inne skutki wynikające z prawa krajowego. Każdy wariant zależy od okoliczności sprawy.

„Nieuczciwe warunki stosowane w umowie zawartej przez sprzedawcę lub dostawcę z konsumentem nie będą wiążące dla konsumenta...” - dyrektywa Rady 93/13/EWG, art. 6 ust. 1, 1993

Jak odróżnić kontrolę abuzywności od oceny ryzyka CHF?

Kontrola abuzywności bada treść i sposób wprowadzenia warunku umownego, natomiast ryzyko CHF opisuje ekonomiczne następstwa zmiany kursu waluty. Oba zagadnienia mogą się łączyć, ale nie są tym samym.

Przykładowo, wzrost salda w złotych po zmianie kursu CHF nie stanowi samodzielnego dowodu abuzywności. Sąd bada raczej, czy umowa jasno wyjaśniała mechanizm przeliczeń, kto ustalał kurs oraz czy konsument mógł ocenić konsekwencje finansowe warunku.

Na czym polega badanie nieuczciwych warunków z urzędu?

Badanie z urzędu oznacza, że sąd krajowy nie powinien ograniczać się do formalnie sformułowanego zarzutu konsumenta, gdy ma niezbędne informacje prawne i faktyczne do oceny nieuczciwego charakteru warunku. Standard ten wynika między innymi z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europej w sprawie Pannon GSM C-243/08 z 4 czerwca 2009 r.

Kiedy sąd ma wystarczające informacje do kontroli?

Sąd powinien rozpocząć kontrolę, gdy materiał sprawy pozwala mu rozpoznać umowę konsumencką i zweryfikować treść zakwestionowanego albo potencjalnie nieuczciwego warunku. Nie chodzi o abstrakcyjne poszukiwanie problemu, lecz o realną ocenę dokumentów oraz twierdzeń znajdujących się w sprawie.

W sprawie kredytu CHF podstawowy materiał często obejmuje umowę, regulamin, aneksy, wniosek kredytowy, harmonogramy spłat oraz dokumenty wskazujące cel finansowania. Jeśli pojawia się kwestia statusu konsumenta, znaczenie mogą mieć także dane dotyczące nieruchomości i działalności gospodarczej.

Sąd ustala strony umowy, ponieważ bank jest przedsiębiorcą, a status kredytobiorcy wymaga oceny według art. 22(1) KC.
Sąd analizuje cel konkretnego kredytu, gdyż sam fakt prowadzenia firmy nie rozstrzyga statusu osoby fizycznej.
Sąd odczytuje treść klauzul przeliczeniowych CHF, w tym zasady stosowania kursu kupna, kursu sprzedaży i spreadu.
Sąd weryfikuje, czy warunek został indywidualnie uzgodniony oraz czy konsument otrzymał zrozumiałą informację.
Sąd ocenia skutki stwierdzonej abuzywności zgodnie z prawem krajowym interpretowanym w świetle dyrektywy 93/13.

„Sąd krajowy jest zobowiązany zbadać z urzędu nieuczciwy charakter warunku umownego, gdy tylko dysponuje niezbędnymi ku temu informacjami prawnymi i faktycznymi.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Pannon GSM, C-243/08, 2009

Czy brak zarzutu abuzywności zamyka kontrolę?

Nie, sam brak precyzyjnego zarzutu abuzywności nie powinien zamykać kontroli, jeżeli sąd dysponuje materiałem pozwalającym zastosować dyrektywę 93/13. Nie oznacza to automatycznego uwzględnienia żądania ani przejęcia przez sąd całej roli procesowej strony.

Wyrok w sprawie Profi Credit Polska C-176/17 z 13 września 2018 r. przypomina, że krajowe reguły proceduralne nie mogą czynić ochrony unijnej praktycznie niemożliwą lub nadmiernie utrudnioną. Ten standard dotyczy skuteczności ochrony, a nie zniesienia wszystkich wymogów dowodowych.

Czy sąd musi sam zdobyć każdy brakujący dowód?

Nie, sąd nie musi samodzielnie zdobywać każdego brakującego dowodu dotyczącego celu kredytu. Zakres jego czynności zależy od materiału sprawy, przepisów postępowania cywilnego oraz wymogu rzeczywistej skuteczności ochrony konsumenta.

Strona nadal powinna rzetelnie przedstawić znane jej fakty i dostępne dokumenty. W praktyce nie służy temu ogólne stwierdzenie „kredyt był prywatny”, lecz spójne wskazanie, jaki był cel nabycia lokalu, czy prowadzono w nim firmę i czy planowano najem już przy podpisaniu umowy.

Jak ustala się prywatny, gospodarczy albo mieszany cel kredytu?

Cel kredytu ustala się przez ocenę całego kontekstu umowy, w tym zamierzonego wykorzystania środków, dokumentów bankowych i związku finansowania z działalnością zawodową. Przy umowie o celu mieszanym wyrok TSUE C-570/21 z 8 czerwca 2023 r. nakazuje ocenić, czy cel gospodarczy lub zawodowy był ograniczony i niedominujący.

Czy zakup mieszkania na wynajem wyklucza status konsumenta?

Nie, zakup mieszkania na wynajem nie wyklucza automatycznie statusu konsumenta. Znaczenie ma pierwotny cel umowy, skala i organizacja aktywności oraz jej bezpośredni związek z działalnością gospodarczą lub zawodową, oceniane w konkretnych okolicznościach sprawy.

Przykład pierwszy: osoba kupiła lokal dla siebie, a po kilku latach wynajęła go po przeprowadzce. Późniejszy najem nie odpowiada jeszcze na pytanie o cel istniejący przy zawieraniu kredytu. Przykład drugi: kredyt od początku finansował kilka lokali nabywanych w zorganizowanym modelu zarobkowym. Taki fakt może mieć zupełnie inną wagę.

Wniosek kredytowy może wskazywać deklarowany cel mieszkaniowy, ale jego znaczenie ocenia się razem z pozostałymi dowodami.
Akt notarialny może ujawniać liczbę nabywanych nieruchomości oraz sposób opisania transakcji.
Wpis działalności gospodarczej może być istotny, jeśli zakres firmy obejmuje obrót nieruchomościami lub najem profesjonalny.
Umowy najmu zawarte przed kredytem mogą wskazywać na pierwotne zamiary, lecz nie przesądzają samodzielnie kwalifikacji prawnej.
Oświadczenia współkredytobiorców mogą wyjaśniać, czy lokal miał służyć rodzinie, działalności albo obu celom.

Jak TSUE ocenił umowę o celu mieszanym w C-570/21?

TSUE w sprawie YQ i RJ przeciwko Getin Noble Bank, C-570/21, wskazał, że umowa o podwójnym celu może podlegać ochronie konsumenckiej, gdy cel gospodarczy lub zawodowy jest ograniczony i nie dominuje w ogólnym kontekście umowy. Ocena należy do sądu krajowego na podstawie faktów sprawy.

Orzeczenie nie ustanawia prostego progu procentowego, liczby lokali ani uniwersalnej reguły dla kredytu na wynajem mieszkania. Nie można więc twierdzić, że wykorzystanie lokalu w 20%, 40% czy 50% do celów zawodowych zawsze przesądza wynik. TSUE pozostawił ocenę konkretnych okoliczności sądowi krajowemu.

„Jeżeli cel zawodowy lub gospodarczy jest tak ograniczony, że nie dominuje w ogólnym kontekście danej umowy, osoba może być uznana za konsumenta.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, YQ i RJ przeciwko Getin Noble Bank, C-570/21, 2023, parafraza tezy wyroku

Czy współkredytobiorców ocenia się tak samo?

Nie, sytuacji współkredytobiorców nie należy automatycznie oceniać identycznie. Każda osoba może mieć inny związek z celem nieruchomości, działalnością gospodarczą oraz negocjowaniem warunków kredytu.

Przykładowo, jeden małżonek mógł prowadzić biuro w części lokalu, a drugi korzystać z niego wyłącznie jako z domu rodzinnego. Taka konfiguracja wymaga precyzyjnej analizy umowy oraz ustaleń faktycznych, a nie jednej etykiety przypisanej całemu gospodarstwu domowemu.

Jakie obowiązki sądu wynikają z orzecznictwa TSUE?

Orzecznictwo TSUE tworzy ciągły standard skutecznej kontroli, a nie katalog automatycznych rozstrzygnięć dla spraw frankowych. Pannon GSM C-243/08, Profi Credit Polska C-176/17, Kancelaria Medius C-495/19 i Dziubak C-260/18 dotyczą różnych etapów ochrony: kontroli z urzędu, skuteczności procesowej oraz świadomej woli konsumenta.

Co wynika z wyroku Pannon GSM C-243/08?

Wyrok Pannon GSM C-243/08 wskazuje, że sąd krajowy bada nieuczciwy charakter warunku z urzędu po uzyskaniu niezbędnych informacji prawnych i faktycznych. To podstawowa odpowiedź na pytanie, dlaczego bierność konsumenta nie zawsze może kończyć analizę abuzywności.

W sporze dotyczącym umowy CHF standard ten może dotyczyć na przykład tabel kursowych, sposobu przeliczenia kapitału albo warunku określającego saldo w CHF. Sąd nadal bada jednak konkretną treść dokumentów, a nie samą popularność danego typu kredytu.

Jakie znaczenie mają Profi Credit Polska i Kancelaria Medius?

Wyroki Profi Credit Polska C-176/17 i Kancelaria Medius C-495/19 wzmacniają wymóg realnej, a nie pozornej kontroli konsumenckiej. Krajowe zasady proceduralne nie mogą utrudniać ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13 w sposób praktycznie uniemożliwiający jej zastosowanie.

Kancelaria Medius, wyrok z 4 czerwca 2020 r., odnosi się do sytuacji, w której bierność konsumenta nie może sama w sobie uzasadniać rezygnacji z efektywnej kontroli warunków objętych dyrektywą. Nie wynika z tego jednak obowiązek wydania konkretnego rozstrzygnięcia w każdej sprawie.

Pannon GSM C-243/08 ustanawia obowiązek kontroli z urzędu przy wystarczającym materiale prawnym i faktycznym.
Profi Credit Polska C-176/17 akcentuje zasadę skuteczności ochrony konsumenta w krajowym postępowaniu.
Kancelaria Medius C-495/19 sprzeciwia się iluzorycznej kontroli opartej wyłącznie na bierności konsumenta.
Dziubak C-260/18 wyjaśnia znaczenie informacji o konsekwencjach usunięcia nieuczciwego warunku.
C-570/21 dotyczy kwalifikacji konsumenta przy celu częściowo gospodarczym lub zawodowym.

Co Dziubak C-260/18 mówi o świadomej decyzji konsumenta?

Wyrok Dziubak C-260/18 wskazuje, że stanowisko konsumenta ma znaczenie po uzyskaniu przez niego informacji o skutkach prawnych związanych z nieuczciwym warunkiem. Sąd nie powinien traktować ochrony jako mechanizmu całkowicie oderwanego od świadomej woli osoby chronionej.

Ta sprawa nie przesądza automatycznie wyniku każdego sporu o nieważność umowy kredytu frankowego. Pokazuje natomiast, że konsument powinien rozumieć możliwe konsekwencje rozstrzygnięcia. Więcej o tej sprawie wyjaśnia hasło wyrok TSUE C-260/18 Dziubak.

Czy konsument może zrezygnować z ochrony przed nieuczciwym warunkiem?

Tak, konsument może nie skorzystać z ochrony przed nieuczciwym warunkiem, jeżeli jego decyzja jest świadoma i swobodna po uzyskaniu informacji o skutkach prawnych. Wynika to z linii orzeczniczej TSUE, w tym z Pannon GSM C-243/08 i Dziubak C-260/18.

Co oznacza świadoma i swobodna decyzja?

Świadoma decyzja oznacza wybór dokonany po zrozumieniu konsekwencji prawnych, a nie tylko po usłyszeniu nazwy „abuzywność” lub „nieważność”. Sąd powinien mieć podstawę do oceny, czy konsument zna znaczenie ochrony, z której ewentualnie rezygnuje.

Nie jest to zgoda banku na wynik sporu ani deklaracja o pewnej wygranej. Chodzi o autonomię konsumenta w granicach prawa ochronnego. W sprawach dotyczących kredytów CHF konsekwencje mogą zależeć od treści umowy, dat, rozliczeń i aktualnego orzecznictwa.

Informacja dla konsumenta powinna obejmować możliwe skutki uznania warunku za niewiążący.
Decyzja konsumenta powinna wynikać z rzeczywistego rozeznania, a nie z braku wiedzy o konsekwencjach.
Sąd ocenia stanowisko w konkretnym postępowaniu i na tle zebranego materiału.
Rezygnacja z ochrony nie jest domniemana wyłącznie dlatego, że konsument wcześniej wykonywał umowę.
Świadoma wola konsumenta nie usuwa obowiązku zbadania podstaw prawnych sprawy w zakresie wymaganym przez dyrektywę 93/13.

Czy bank może powołać się wyłącznie na podpisane oświadczenie?

Nie, podpisane oświadczenie nie rozstrzyga samo przez się, że konsument świadomie zrezygnował z ochrony. Jego znaczenie zależy od treści dokumentu, czasu podpisania, przekazanych informacji oraz całokształtu okoliczności sprawy.

Podobnie podpis oświadczenia o ryzyku kursowym nie przesądza jeszcze przejrzystości każdej klauzuli przeliczeniowej. To odrębne pytania prawne, które wymagają analizy umowy i dowodów.

Co ustalenie statusu konsumenta oznacza dla frankowicza?

Ustalenie statusu konsumenta umożliwia sądowi zastosowanie mechanizmu ochrony z dyrektywy 93/13 i art. 385(1) KC, ale nie gwarantuje korzystnego wyroku. Następnie trzeba ocenić konkretne postanowienia, ich przejrzystość, indywidualne uzgodnienie i skutki ewentualnej abuzywności, które zawsze zależą od okoliczności sprawy.

Jakie dokumenty pomagają opisać cel kredytu?

Najpierw należy uporządkować dokumenty pokazujące cel kredytu z chwili zawarcia umowy. Materiał powinien przedstawiać fakty, a nie zastępować indywidualną ocenę prawną gotową tezą.

Umowa kredytu CHF określa kwotę, strony, zabezpieczenie oraz wskazany cel finansowania.
Wniosek kredytowy może zawierać deklaracje o przeznaczeniu środków i danych dotyczących nieruchomości.
Akt notarialny opisuje nabytą nieruchomość, jej położenie oraz elementy transakcji nabycia.
Oświadczenia składane bankowi mogą wskazywać, czy lokal miał pełnić funkcję mieszkaniową, gospodarczą albo mieszaną.
Dokumenty działalności gospodarczej mogą wyjaśniać jej zakres i ewentualny związek z kredytowaną nieruchomością.
Dokumenty najmu mogą być pomocne przy odtworzeniu chronologii, zwłaszcza gdy wskazują moment rozpoczęcia wynajmowania lokalu.

Czy badanie z urzędu gwarantuje korzystny wyrok?

Nie, badanie z urzędu nie gwarantuje korzystnego wyroku. Zapewnia możliwość rzeczywistej kontroli ochrony konsumenckiej, lecz wynik zależy od ustalonego statusu strony, treści umowy, materiału dowodowego i zastosowania prawa do konkretnych faktów.

Artykuł wyjaśnia mechanizm prawny, a nie zastępuje strategii procesowej. Nie rozstrzyga także, czy w danej sprawie zachodzi nieważność umowy kredytu frankowego albo czy konkretne postanowienia stanowią klauzule abuzywne w umowie kredytu CHF.

Dlaczego każda sprawa wymaga odrębnej oceny?

Każda sprawa wymaga odrębnej oceny, ponieważ nawet podobne wzorce umów mogą zostać zawarte w innych celach, z innymi dokumentami i odmienną sytuacją współkredytobiorców. Sąd Najwyższy i sądy powszechne rozstrzygają na podstawie ustalonych faktów oraz obowiązującego prawa.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej udzielonej po analizie umowy i okoliczności sprawy przez adwokata lub radcę prawnego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd może badać klauzule abuzywne, jeśli frankowicz nie podniósł takiego zarzutu?

Tak, sąd powinien kontrolować nieuczciwy charakter warunku z urzędu, gdy dysponuje potrzebnymi informacjami prawnymi i faktycznymi. Wynika to między innymi z wyroku TSUE Pannon GSM C-243/08. Nie oznacza to automatycznej nieważności umowy ani zwolnienia strony z przedstawienia istotnych faktów.

Czy sąd musi sam ustalić, że kredytobiorca jest konsumentem?

Sąd powinien zweryfikować, czy sprawa może podlegać ochronie konsumenckiej, jeżeli kwestia ta jest istotna dla zastosowania dyrektywy 93/13. Zakres ustaleń zależy od materiału sprawy i przepisów procesowych. Sąd nie ma obowiązku samodzielnie odnaleźć każdego dowodu niezależnie od aktywności stron.

Czy prowadzenie działalności gospodarczej pozbawia ochrony konsumenckiej?

Nie, samo prowadzenie działalności gospodarczej nie pozbawia ochrony konsumenckiej przy każdej umowie. Liczy się cel konkretnego kredytu i jego bezpośredni związek z działalnością lub zawodem. Osoba prowadząca firmę może zawrzeć kredyt na prywatne potrzeby mieszkaniowe jako konsument.

Czy kredyt na mieszkanie wynajmowane później ma charakter konsumencki?

To zależy od okoliczności sprawy, przede wszystkim od celu istniejącego przy zawieraniu umowy. Późniejszy wynajem nie daje automatycznej odpowiedzi. Sąd może badać skalę, organizację i gospodarczy charakter aktywności związanej z lokalem.

Jak ocenia się kredyt częściowo prywatny, a częściowo gospodarczy?

TSUE w sprawie C-570/21 wskazał, że przy celu mieszanym bada się znaczenie celu gospodarczego lub zawodowego w ogólnym kontekście umowy. Ochrona może mieć zastosowanie, gdy ten cel jest ograniczony i niedominujący. Nie istnieje jeden procentowy próg rozstrzygający każdą sprawę.

Czy status konsumenta oznacza, że umowa CHF jest nieważna?

Nie. Status konsumenta pozwala zastosować dyrektywę 93/13 i art. 385(1) KC, ale sąd musi jeszcze ocenić konkretne warunki umowy. Dopiero później analizuje skutki ewentualnej abuzywności dla dalszego obowiązywania kontraktu.

Czy konsument może zgodzić się na dalsze stosowanie nieuczciwego warunku?

Tak, orzecznictwo TSUE dopuszcza świadomą i swobodną decyzję konsumenta o nieskorzystaniu z ochrony. Decyzja powinna zostać podjęta po otrzymaniu informacji o możliwych skutkach prawnych. Jej ocena zależy od konkretnej sytuacji procesowej.

Jakie dokumenty mogą mieć znaczenie dla ustalenia celu kredytu?

Znaczenie mogą mieć umowa, wniosek kredytowy, akt notarialny, oświadczenia dla banku, dokumenty najmu oraz materiały dotyczące działalności gospodarczej. Ich wartość zależy od treści, daty i zgodności z innymi dowodami. Nie każdy dokument ma taką samą wagę w każdej sprawie.

Źródła i literatura

Przeczytaj również

r. pr. Piotr Nowicki

Radca prawny specjalizujacy sie w prawie konsumenckim i sporach z bankami. Wyjasnia pojecia i mechanizmy kredytow frankowych jezykiem zrozumialym dla kredytobiorcy, z odwolaniem do orzecznictwa TSUE i Sadu Najwyzszego.