Czy spread był naliczany od całego salda, czy od każdej raty kredytu CHF?

Czym jest spread walutowy w kredycie frankowym?

Spread walutowy w kredycie CHF to różnica między kursem kupna CHF a kursem sprzedaży CHF, charakteryzująca się zastosowaniem dwóch wartości kursowych, powiązaniem z konkretną operacją przeliczeniową i zależnością od tabeli kursowej banku. W sprawie C-260/18 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej badał skutki nieuczciwych warunków w umowie indeksowanej, a wyrok zapadł 3 października 2019 r. (źródło: TSUE, 2019).

Nie jest to ani oprocentowanie, ani marża banku, ani prowizja za udzielenie finansowania. Spread powstaje wtedy, gdy umowa wymaga przeliczenia PLN na CHF albo CHF na PLN. To właśnie dlatego samo słowo „CHF” w nazwie produktu nie wyjaśnia jeszcze, jak bank wyliczał wypłatę, saldo i ratę kredytu frankowego.

Czym różni się kurs kupna CHF od kursu sprzedaży CHF?

Kurs kupna CHF to kurs używany w sytuacji opisanej przez bank jako nabycie waluty, a kurs sprzedaży CHF to kurs używany przy jej sprzedaży klientowi; kurs sprzedaży bywa wyższy od kursu kupna. Różnica między nimi stanowi spread walutowy CHF.

W praktyce umowy mogły odsyłać do tabeli kursowej banku, regulaminu albo określonej godziny publikacji kursu. W przypadkach analizowanych przez pełnomocników samo sprawdzenie jednej strony umowy rzadko wystarcza: znaczenie mają też załączniki i wersja regulaminu obowiązująca w dniu wypłaty lub spłaty.

• Spread walutowy - dotyczy różnicy między dwoma kursami tej samej waluty przy operacji przeliczeniowej.
• Ryzyko kursowe - dotyczy zmiany rynkowej relacji CHF/PLN w czasie, niezależnie od bankowej tabeli kursowej.
• Marża kredytu - jest składnikiem oprocentowania i nie jest tożsama z różnicą kursów walutowych.
• Saldo zadłużenia w CHF - stanowi wartość długu wyrażoną w walucie odniesienia, a nie sumę samego spreadu.
• Narodowy Bank Polski - publikuje własne kursy, lecz kurs NBP nie zastępuje automatycznie kursu bankowego w analizie konkretnej umowy.

Spread nie jest zmianą kursu franka: jest różnicą między kursami stosowanymi przez bank przy konkretnym przeliczeniu, podczas gdy wzrost CHF/PLN może zmieniać złotową wartość salda.

Jak powstawał ekonomiczny koszt spreadu?

Ekonomiczny skutek spreadu powstawał przy przeliczeniu walut, a nie jako abstrakcyjna pozycja naliczana od całego długu. Jeżeli bank wypłacał złote i następnie ustalał ich równowartość w CHF, użyty kurs wpływał na ustalenie walutowego salda. Jeżeli potem pobierał ratę w PLN za ratę wyrażoną w CHF, drugi kurs wpływał na kwotę obciążenia rachunku.

Wewnętrzne omówienie pojęcia spread walutowy w kredycie CHF pomaga rozdzielić te dwa etapy. To rozdzielenie ma znaczenie także dla późniejszej oceny dokumentów i obliczeń.

Czy spread był naliczany od całego salda, czy od każdej raty?

Spread nie był zwykle osobną prowizją naliczaną co miesiąc od całego salda kredytu CHF. Jego ekonomiczny skutek pojawiał się przy przeliczeniu kapitału lub transzy oraz przy każdej racie pobieranej w PLN, jeżeli dokumentacja przewidywała taki mechanizm; dokładne zasady wynikają z umowy, regulaminu i historii rozliczeń.

Jak kurs kupna CHF wpływał na przeliczenie wypłaconego kapitału?

Najpierw trzeba ustalić datę i kwotę każdej wypłaty, ponieważ w wielu konstrukcjach indeksowanych bank przeliczał wypłacone PLN na CHF według kursu wskazanego w umowie lub regulaminie. Przy kredycie wypłacanym w transzach mogło wystąpić kilka odrębnych przeliczeń.

Nie należy z góry zakładać, że każdy bank stosował identyczny kierunek kursu. Część dokumentacji posługuje się innym nazewnictwem albo opisuje mechanizm nieprecyzyjnie. Rozstrzygające są postanowienia konkretnej umowy oraz faktyczne rozliczenie na rachunku.

Jak kurs sprzedaży CHF wpływał na wysokość miesięcznej raty?

Jeżeli rata była wyrażona w CHF, lecz pobierana w PLN, bank przeliczał kwotę raty na złote według kursu określonego w dokumentacji, często według kursu sprzedaży z własnej tabeli. Każda taka płatność mogła więc obejmować nowe przeliczenie.

Nie oznacza to jednak, że spread był „naliczany od salda” w każdym miesiącu. Bank pobierał konkretną kwotę PLN potrzebną do rozliczenia danej raty, a wysokość tej kwoty zależała od liczby CHF do zapłaty, kursu z właściwego dnia i zasad zaokrągleń.

Czy nadpłata lub wcześniejsza spłata mogła wywołać kolejne przeliczenie?

Tak, dodatkowa operacja mogła wymagać przeliczenia, jeśli nadpłata lub wcześniejsza spłata następowała w PLN, a zadłużenie rozliczano przez odniesienie do CHF. Trzeba sprawdzić regułę obowiązującą na dzień danej operacji, a nie opierać się wyłącznie na obecnym harmonogramie.

1. Wypłata pierwszej transzy - może wymagać odtworzenia kursu zastosowanego w dniu uruchomienia finansowania.
2. Wypłata kolejnej transzy - może stanowić osobną operację przeliczeniową z inną datą i innym kursem.
3. Rata pobrana w PLN - może obejmować przeliczenie miesięcznej kwoty CHF na złote.
4. Nadpłata w PLN - może zostać rozliczona według zasad odrębnie opisanych w regulaminie.
5. Wcześniejsza spłata - może wymagać ustalenia kursu, daty i sposobu wyliczenia kwoty zamknięcia zadłużenia.

Jeżeli rata w CHF była pobierana z rachunku w PLN według bankowej tabeli, jej każdorazowa zapłata mogła wiązać się z nowym przeliczeniem, a nie z miesięczną opłatą od całego salda.

Jak bank stosował spread w praktyce?

Bank stosował spread w praktyce przez zestawienie kwoty wyrażonej w jednej walucie z kursem z własnej tabeli, dlatego analiza wymaga daty operacji, kursu i kierunku przeliczenia. Ilustracyjna rata 500 CHF przy kursie sprzedaży 4,20 PLN oznacza obciążenie 2 100 PLN; nie jest to jednak wyliczenie roszczenia.

Jak obliczyć przykładową ratę wyrażoną w CHF?

W pierwszym kroku mnoży się liczbę CHF wskazaną dla raty przez kurs zastosowany do tej konkretnej operacji. Przykład ma wyłącznie charakter dydaktyczny: nie opisuje kursu żadnego banku, żadnej tabeli ani konkretnej sprawy.

Element przykładu	Wariant ilustracyjny	Wynik
Rata kapitałowo-odsetkowa	500 CHF	Kwota wyjściowa w CHF
Hipotetyczny kurs kupna	4,00 PLN za CHF	500 × 4,00 = 2 000 PLN
Hipotetyczny kurs sprzedaży	4,20 PLN za CHF	500 × 4,20 = 2 100 PLN
Różnica w tym przykładzie	0,20 PLN za CHF	100 PLN dla tej jednej operacji

Różnica 100 PLN pokazuje wyłącznie matematyczny rezultat przy założonych danych. Nie wolno jej automatycznie traktować jako szkody, świadczenia nienależnego ani wysokości roszczenia. Pełna analiza wymaga kursów zastosowanych rzeczywiście, postanowień umowy, wszystkich przepływów i oceny prawnej.

Dlaczego spread nie jest tym samym co zmiana kursu CHF/PLN?

Zmiana kursu CHF/PLN może wpływać na złotową wartość raty i salda nawet wtedy, gdy szerokość spreadu pozostaje podobna. Spread opisuje relację między dwoma kursami w tym samym momencie, a ryzyko walutowe opisuje zmianę relacji walut w czasie.

Przykład: kurs sprzedaży może wzrosnąć z 4,20 PLN do 4,80 PLN, bo wzrosła wartość CHF wobec PLN. Jednocześnie różnica pomiędzy kursem kupna i sprzedaży może wynosić 0,15 PLN, 0,20 PLN albo inną wartość. Te zjawiska mogą się nakładać, lecz nie są jednym mechanizmem.

• Rata 500 CHF przy kursie 4,20 PLN daje 2 100 PLN, co obrazuje jedną datę rozliczenia.
• Rata 500 CHF przy kursie 4,80 PLN daje 2 400 PLN, co pokazuje wpływ wyższego kursu CHF/PLN.
• Różnica między 4,00 PLN a 4,20 PLN opisuje spread 0,20 PLN w przykładzie ilustracyjnym.
• Aktualne saldo wyrażone w CHF nie pozwala samo obliczyć wszystkich historycznych przeliczeń.
• Zaokrąglenia i godzina obowiązywania tabeli mogą wpływać na wynik pojedynczej operacji.

Jak spread działał w kredycie indeksowanym, a jak w denominowanym?

Kredyt indeksowany do CHF to konstrukcja, w której kwota kredytu była co do zasady określona w PLN, a saldo lub świadczenia ustalano przy użyciu odniesienia do CHF; kredyt denominowany w CHF częściej wskazywał kwotę w CHF, choć wypłata mogła nastąpić w PLN. Nazwa użyta przez bank nie przesądza samodzielnie o mechanizmie.

Jak działał kredyt indeksowany do CHF?

Najpierw należy odczytać kwotę kredytu w umowie, a następnie sprawdzić regułę przeliczenia wypłaconych złotych na saldo w CHF. W kredycie indeksowanym to właśnie ten etap często wskazuje, jak bank ustalał liczbę jednostek CHF przypisanych do długu.

Przy późniejszej spłacie w PLN znaczenie mógł mieć drugi etap - przeliczenie raty wyrażonej w CHF na złote. Kredyt indeksowany a denominowany to pojęcia wymagające czytania konstrukcji umowy, nie tylko jej marketingowej nazwy.

Jak działał kredyt denominowany w CHF?

Kredyt denominowany w CHF to konstrukcja, w której umowa może wyrażać kwotę zobowiązania w CHF, ale wypłata następuje w PLN po zastosowaniu określonego kursu. Dokładna relacja między kwotą umowną, wypłatą i spłatą zależy od zapisów danego wzorca oraz aneksów.

W obu konstrukcjach mogą wystąpić klauzule przeliczeniowe. Różni się jednak miejsce, w którym umowa lokuje odniesienie do CHF. Z mojej praktyki redakcyjnej wynika, że pomylenie indeksacji z denominacją często prowadzi do błędnego opisu salda, choć dla oceny prawnej zawsze liczy się pełne brzmienie dokumentów.

• Kredyt indeksowany do CHF - zwykle rozpoczyna się od kwoty wskazanej w PLN i późniejszego odniesienia do CHF.
• Kredyt denominowany w CHF - może wskazywać kwotę zobowiązania w CHF przy wypłacie realizowanej w PLN.
• Klauzula indeksacyjna - opisuje sposób powiązania rozliczeń z walutą obcą.
• Tabela kursowa banku - może wskazywać kursy używane w momentach wypłaty lub spłaty.
• Aneks do umowy - może zmienić zasady przyszłych płatności, ale wymaga odrębnej analizy treści.

W kredycie indeksowanym i denominowanym spread może wpływać na wynik konkretnych przeliczeń, lecz konstrukcja produktu musi wynikać z dokumentów, a nie z samej nazwy kredytu.

Czy wzrost salda zadłużenia był skutkiem spreadu?

Nie, wzrost złotowej równowartości salda kredytu CHF nie musi oznaczać naliczenia spreadu od salda. Saldo wyrażone w CHF może mieć wyższą wartość w PLN przede wszystkim z powodu wzrostu kursu CHF/PLN, natomiast spread odnosi się do różnicy kursów użytych przy określonych przeliczeniach.

Jak odróżnić saldo w CHF od jego wartości w PLN?

Najpierw należy rozdzielić liczbę CHF pozostałą do spłaty od jej złotowej równowartości w wybranym dniu. To dwa różne parametry. Gdy CHF umacnia się wobec PLN, równowartość tego samego salda walutowego w złotych może wzrosnąć.

Spread mógł wpłynąć na historyczne ustalenie salda lub koszty kolejnych przeliczeń. Nie daje to jednak podstawy do prostego wzoru: „aktualne saldo razy spread”. Taki skrót pomija raty, transze, zmienne kursy, oprocentowanie oparte historycznie na LIBOR, a później na SARON, oraz konkretne postanowienia umowy.

Czy można policzyć spread na podstawie obecnego harmonogramu?

Nie, sam aktualny harmonogram zwykle nie zawiera wszystkich danych potrzebnych do odtworzenia mechanizmu. Potrzebne są historyczne kursy zastosowane przez bank, daty operacji oraz informacje o nadpłatach, zmianach harmonogramu i aneksach.

• Saldo w CHF - wskazuje liczbę jednostek waluty pozostałą według rozliczeń banku.
• Saldo w PLN - jest równowartością zależną od kursu przyjętego do prezentacji lub rozliczenia.
• Kurs CHF/PLN - może zmieniać wartość salda w złotych bez dodatkowego naliczania prowizji.
• Spread - wpływa na różnicę między kursami użytymi w konkretnej operacji walutowej.
• WIBOR - dotyczy oprocentowania kredytów złotowych i nie jest składnikiem klasycznego mechanizmu CHF opartego na stawce LIBOR albo SARON.

Co zmieniła ustawa antyspreadowa z 2011 roku?

Ustawa antyspreadowa z 29 lipca 2011 r., ogłoszona w Dz.U. 2011 nr 165 poz. 984, wprowadziła rozwiązania umożliwiające spłatę kredytu bezpośrednio w walucie, do której był indeksowany lub w której był denominowany. Mogło to ograniczyć stosowanie bankowego kursu sprzedaży do przyszłych rat (źródło: ISAP, 2011).

Jak spłata bezpośrednio w CHF wpływała na przyszłe raty?

Po uzyskaniu możliwości spłaty bezpośrednio w CHF kredytobiorca mógł kupić walutę poza bankiem i przekazać bankowi kwotę raty w CHF. W takim modelu bankowe przeliczenie przyszłej raty z CHF na PLN mogło przestać występować.

Nie oznacza to jednak, że znikają wszystkie zagadnienia związane z kursem, saldem lub wcześniejszymi operacjami. Kurs zakupu CHF poza bankiem również może się różnić w zależności od miejsca i czasu transakcji, ale nie jest to już automatycznie kurs z tabeli kredytującego banku.

Czy aneks antyspreadowy automatycznie naprawiał wcześniejsze postanowienia?

To zależy od treści aneksu, daty jego zawarcia, zakresu zmian i okoliczności konkretnej sprawy. Ustawa antyspreadowa nie rozstrzygnęła automatycznie ważności każdej umowy ani oceny wcześniejszych klauzul przeliczeniowych.

„Nieuczciwe warunki stosowane w umowie zawartej przez sprzedawcę lub dostawcę z konsumentem nie będą wiążące dla konsumenta” - Dyrektywa Rady 93/13/EWG, art. 6 ust. 1, 1993.

• Ustawa antyspreadowa - zmieniła między innymi Prawo bankowe ustawą z 29 lipca 2011 r.
• Spłata bezpośrednio w CHF - mogła ograniczać bankowe przeliczenie przyszłej raty na PLN.
• Aneks - wymaga badania własnej treści i nie działa identycznie w każdej sprawie.
• Wcześniejsze raty - pozostają elementem historii rozliczeń wymagającym odtworzenia na podstawie dokumentów.
• Ocena prawna - zależy od okoliczności sprawy, a nie tylko od faktu zawarcia aneksu.

Kiedy mechanizm tabel kursowych może podlegać ocenie jako abuzywny?

Mechanizm tabel kursowych może podlegać ocenie na podstawie art. 385¹ Kodeksu cywilnego, gdy chodzi o nieuzgodnione indywidualnie postanowienie umowy konsumenckiej, które kształtuje prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy. Samo występowanie dwóch kursów nie przesądza jednak takiej oceny (źródło: Kodeks cywilny, art. 385¹).

Jakie kryteria wynikają z art. 385¹ Kodeksu cywilnego?

Trzeba zbadać treść konkretnej klauzuli, jej indywidualne uzgodnienie, przejrzystość oraz rzeczywisty zakres swobody banku w ustalaniu kursu. Znaczenie może mieć również to, czy konsument otrzymał informacje pozwalające zrozumieć ekonomiczne konsekwencje mechanizmu.

Klauzule abuzywne w umowach frankowych nie są synonimem każdej różnicy kursowej. To kategoria prawna oceniana według przesłanek ustawowych i całokształtu umowy.

Co wynika z wyroku TSUE w sprawie C-260/18?

Wyrok TSUE C-260/18 dotyczy wykładni dyrektywy 93/13 w kontekście umowy kredytu indeksowanego i nie ustanawia automatycznej nieważności każdej umowy powiązanej z CHF. Trybunał wskazał między innymi na znaczenie skutków usunięcia nieuczciwego warunku oraz stanowiska odpowiednio poinformowanego konsumenta (źródło: CURIA, 3 października 2019 r.).

„Sąd krajowy nie może zmienić treści nieuczciwego warunku umownego” wyłącznie po to, aby utrzymać umowę - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-260/18, 2019.

Sąd Najwyższy, TSUE, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Rzecznik Finansowy są ważnymi punktami odniesienia, ale nie zastąpią odczytania konkretnego wzorca umowy. Wpisy UOKiK dotyczące tabel kursowych również trzeba weryfikować co do ich zakresu i związku z daną dokumentacją.

• Art. 385¹ Kodeksu cywilnego - stanowi podstawę kontroli nieuzgodnionych indywidualnie warunków umowy konsumenckiej.
• Dyrektywa 93/13/EWG - wymaga ochrony konsumenta przed nieuczciwymi warunkami umownymi.
• Przejrzystość - obejmuje możliwość zrozumienia mechanizmu oraz jego konsekwencji ekonomicznych.
• TSUE C-260/18 - dotyczy skutków nieuczciwych warunków i roli prawa krajowego po ich usunięciu.
• Nieważność albo odfrankowienie - nie są automatyczną konsekwencją każdej klauzuli dotyczącej kursów.

Samo zastosowanie kursu kupna i sprzedaży nie przesądza o abuzywności ani nieważności umowy, ponieważ ocena zależy od brzmienia klauzuli, przejrzystości i okoliczności sprawy.

Jakie dokumenty pozwalają ustalić rzeczywisty sposób stosowania spreadu?

Rzeczywisty sposób stosowania spreadu ustala się przez porównanie umowy, regulaminu, aneksów, tabel kursowych i historii faktycznych obciążeń rachunku. Najważniejsze są daty wypłat oraz rat, ponieważ kurs zastosowany 15 marca i kurs zastosowany 15 kwietnia mogą być różne nawet przy tej samej liczbie CHF.

Jak sprawdzić dwa przeliczenia w historii kredytu?

W pierwszym kroku należy oddzielnie zestawić wypłaty kapitału lub transz i późniejsze płatności rat. Następnie porównuje się kwotę PLN, liczbę CHF, datę, kurs oraz regułę z dokumentacji. Harmonogram może nie pokazywać wszystkich tych elementów.

Czy kurs NBP może zastąpić kurs bankowy w kalkulacji?

Nie, kursu bankowego nie można automatycznie zastąpić kursem Narodowego Banku Polskiego bez podstawy prawnej i analizy konkretnej sprawy. Kurs NBP może być materiałem porównawczym, ale sam nie przesądza o sposobie rozliczenia umowy ani o skutkach prawnych.

• Umowa kredytu - zawiera podstawową konstrukcję indeksacji lub denominacji oraz zasady przeliczeń.
• Regulamin - może określać tabelę kursową, godzinę kursu i kolejność zastosowania kursów.
• Aneksy - mogą zmieniać sposób spłaty, walutę wpłaty albo zasady ustalania kursu.
• Historia rachunku - pokazuje faktycznie pobrane kwoty PLN i daty obciążeń.
• Zaświadczenie bankowe - może zestawiać saldo, raty i kursy, lecz wymaga porównania z historią operacji.
• Tabele kursowe banku - pozwalają odtworzyć kurs użyty dla konkretnej daty, jeśli dokumentacja wskazuje taki mechanizm.

Samodzielna kalkulacja ma charakter orientacyjny. Nie przesądza istnienia, podstawy ani wysokości roszczenia. Przy ocenie sprawy potrzebna jest indywidualna analiza prawna dokumentów.

Jakie znaczenie ma spread dla frankowicza?

Spread ma znaczenie dla frankowicza, ponieważ może wpływać na kwotę wypłaty, ustalenie salda i wysokość rat spłacanych w PLN, lecz nie jest zwykle miesięczną opłatą procentową od całego pozostającego zadłużenia. Ocena skutków prawnych mechanizmu zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Co należy zapamiętać o spreadzie?

Najważniejsze jest odróżnienie trzech zjawisk: spreadu, kursu CHF/PLN oraz oprocentowania. Dopiero wtedy można poprawnie czytać harmonogram i unikać błędnego przypisywania każdej zmiany salda wyłącznie tabeli kursowej banku.

Czy sposób stosowania spreadu przesądza wynik sprawy?

Nie, sposób stosowania spreadu nie przesądza sam w sobie wygranej, nieważności umowy, odfrankowienia ani zwrotu określonej kwoty. Analiza obejmuje treść klauzul, status konsumenta, sposób wykonania umowy, dokumenty oraz aktualne orzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego.

• Wypłata w transzach - może oznaczać kilka dat i kilka przeliczeń wymagających odtworzenia.
• Rata w PLN - może obejmować bankowe przeliczenie, gdy zobowiązanie raty wskazano w CHF.
• Spłata w CHF - po zmianach z 2011 r. mogła ograniczyć bankowy kurs sprzedaży dla przyszłych rat.
• Tabela kursowa - wymaga sprawdzenia w wersji obowiązującej dla konkretnej operacji.
• Analiza prawna - zawsze zależy od okoliczności konkretnej sprawy i nie może opierać się na jednym wskaźniku.

Więcej informacji o mechanizmie zmian prawnych zawiera hasło ustawa antyspreadowa, a omówienie orzeczenia znajdziesz pod linkiem wyrok TSUE C-260/18.

Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej udzielonej po analizie umowy i okoliczności sprawy przez adwokata lub radcę prawnego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy spread był naliczany co miesiąc od całego salda kredytu CHF?

Zwykle nie miał postaci osobnej miesięcznej opłaty procentowej od całego salda. Jego skutek ujawniał się przy konkretnych przeliczeniach PLN i CHF, których zasady trzeba ustalić z umowy, regulaminu oraz historii rozliczeń. Wnioski prawne zależą od okoliczności konkretnej sprawy.

Czy bank stosował spread przy każdej racie?

Jeżeli rata była wyrażona w CHF, ale bank pobierał ją w PLN według własnego kursu, każda taka rata mogła obejmować przeliczenie walutowe. Po rozpoczęciu spłaty bezpośrednio w CHF bankowe przeliczenie przyszłej raty na złote mogło nie występować. Decyduje treść dokumentacji.

Czy spread występował także przy wypłacie kredytu?

W wielu konstrukcjach przeliczenie występowało przy uruchomieniu kredytu lub transzy. Kierunek kursu i jego nazwa zależą jednak od konkretnej umowy, dlatego nie wolno zakładać jednego schematu dla wszystkich banków. Wypłata transzowa może oznaczać kilka operacji.

Czy wzrost salda w złotych oznacza naliczenie spreadu od salda?

Nie zawsze. Złotowa równowartość salda w CHF mogła wzrosnąć przede wszystkim wskutek zmiany kursu CHF/PLN. Spread dotyczy różnicy między kursami używanymi przy operacji wymiany, więc oba mechanizmy trzeba analizować osobno.

Czy ustawa antyspreadowa usunęła spread z kredytów frankowych?

Ustawa z 29 lipca 2011 r. umożliwiła między innymi spłatę bezpośrednio w walucie kredytu, co mogło ograniczyć stosowanie bankowego kursu sprzedaży do przyszłych rat. Nie rozstrzygnęła automatycznie oceny wcześniejszych postanowień ani wcześniejszych rozliczeń. Znaczenie aneksu zależy od jego treści.

Czy samo stosowanie spreadu oznacza nieważność umowy?

Nie. Na podstawie art. 385¹ Kodeksu cywilnego bada się między innymi treść klauzuli, jej przejrzystość, indywidualne uzgodnienie i wpływ na interes konsumenta. Obecność dwóch kursów nie daje sama w sobie automatycznej odpowiedzi co do nieważności albo odfrankowienia.

Jak sprawdzić, ile bank pobrał wskutek przeliczeń walutowych?

Potrzebne są co najmniej umowa, regulamin, aneksy, historia rachunku, historia spłat i tabele kursowe z właściwych dat. Obliczenie orientacyjne nie jest jeszcze ustaleniem roszczenia ani opinią prawną. Nie należy zastępować kursu banku kursem NBP bez uzasadnienia wynikającego z konkretnej sprawy.

Źródła i literatura

1. ISAP - Kodeks cywilny, art. 385¹, ustawa z 23 kwietnia 1964 r.; aktualne brzmienie należy sprawdzić przed publikacją.
2. EUR-Lex - Dyrektywa Rady 93/13/EWG, 5 kwietnia 1993 r.
3. ISAP - ustawa z 29 lipca 2011 r., Dz.U. 2011 nr 165 poz. 984.
4. CURIA - wyrok TSUE w sprawie C-260/18, Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, 3 października 2019 r.
5. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów - rejestr klauzul niedozwolonych; przed publikacją należy zweryfikować właściwe wpisy dotyczące danego wzorca umowy.

Przeczytaj również

• Czy kredyt denominowany można było odfrankowić tak samo jak kredyt indeksowany?
• Czy odfrankowienie oznaczało zwrot spreadu walutowego? Różnice między korektą rozliczeń a usunięciem mechanizmu indeksacji